Έντυπη Έκδοση

Ο άγνωστος ύμνος του πολυτεχνείου

Πρέπει να σταματήσουμε το αίμα, διότι ο κύκλος αίματος δεν σταματάει. Το αδελφικό αίμα είναι το χειρότερο από όλα... Μίκης Θεοδωράκης Στοκχόλμη, 16 Νοέμβρη 1973

Τα γεγονότα στην Αθήνα ήταν πρώτο θέμα στα Μέσα Ενημέρωσης της Σουηδίας. Αλλωστε η Σουηδία ήταν η χώρα που πρωτοστάτησε διεθνώς στην προσπάθεια απομόνωσης της στρατιωτικής χούντας στην Ελλάδα. Οι Ελληνες που κατάφερναν να διαφύγουν στο εξωτερικό έβρισκαν καταφύγιο στη μακρινή χώρα του Βορρά.

Ο Γιώργος Λογοθέτηςμε τον Μίκη Θεοδωράκη επί χούντας Ο Γιώργος Λογοθέτηςμε τον Μίκη Θεοδωράκη επί χούντας Ολα τα σουηδικά πολιτικά κόμματα καυτηρίασαν τους δικτάτορες και στήριζαν τη Σουηδική Επιτροπή για τη Δημοκρατία στην Ελλάδα. Ο πρωθυπουργός Ούλοφ Πάλμε είχε δημιουργήσει και φιλικές σχέσεις με Ελληνες αντιστασιακούς, όπως ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Μίκης Θεοδωράκης και η Μελίνα Μερκούρη.

Η εξέγερση στο Πολυτεχνείο χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό από όλους. Για πρώτη φορά η χούντα δοκιμαζόταν ανοιχτά και το ερώτημα ήταν ποια θα ήταν η αντίδραση του Παπαδόπουλου. Τα νέα από την Ελλάδα στους Ελληνες μετανάστες έφταναν κυρίως από τα τηλεφωνήματα συγγενών και φίλων, που τα διοχέτευαν στους Σουηδούς δημοσιογράφους. Οσο περνούσαν οι ώρες, τόσο περισσότερες ειδήσεις κατάφερναν να σπάνε τον κλοιό της χούντας και να φτάνουν σε όλο τον κόσμο.

Το βράδυ της 16ης Νοέμβρη βρέθηκα στο Ραδιομέγαρο της Σουηδικής Ραδιοφωνίας-Τηλεόρασης. Είχαμε επαφή με κάποιες οικογένειες που έμεναν κοντά στο Πολυτεχνείο και μας μετέφεραν το κλίμα της έντασης που ολοένα και αυξανόταν. Κατά διαστήματα μας έβαζαν να ακούσουμε και το ραδιοφωνικό σταθμό του Πολυτεχνείου.

Ετσι κύλησαν οι ώρες μέχρι την επέμβαση του τανκ στην είσοδο του Πολυτεχνείου. Στις 3 τα ξημερώματα το άρμα, που βρισκόταν απέναντι από την κεντρική πύλη, έλαβε εντολή να εισβάλει. Οι δυνάμεις που είχαν πολιορκήσει το Πολυτεχνείο μπήκαν μαζί με το τανκ στο χώρο.

Ακολούθησαν συλλήψεις, ξυλοδαρμοί, βασανιστήρια και δολοφονίες. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Αστυνομίας, στις 17 Νοεμβρίου συνελήφθησαν 840 άτομα.

Ο Γιώργος Λογοθέτης και το εξώφυλλο του δίσκου με μουσικό υλικό του συνθέτη που κυκλοφόρησε στη Στοκχόλμη τέλη του 1973 Ο Γιώργος Λογοθέτης και το εξώφυλλο του δίσκου με μουσικό υλικό του συνθέτη που κυκλοφόρησε στη Στοκχόλμη τέλη του 1973 Ομως, μετά έγινε γνωστό ότι οι συλληφθέντες ξεπέρασαν τους 2.400. Σύμφωνα με έρευνα του διευθυντή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, ο αριθμός των επωνύμων νεκρών του Πολυτεχνείου ανέρχεται σε 23, ενώ αυτός των νεκρών αγνώστων στοιχείων σε 16. Ωστόσο, τα θύματα πρέπει να ήταν πολύ περισσότερα, διότι πολλοί βαριά τραυματισμένοι, προκειμένου να διαφύγουν τη σύλληψη, αρνήθηκαν να διακομιστούν σε νοσοκομείο.

Μερικές μέρες μετά άρχισαν να φτάνουν στη Στοκχόλμη οι πρώτοι φοιτητές που κατάφεραν να διαφύγουν. Μεταξύ τους, ένας τραυματίας από σφαίρες στο πόδι που νοσηλεύτηκε σε νοσοκομείο της Στοκχόλμης. Μαζί και ο Γιάννης Γρεβενιώτης, εργάτης οικοδομών, μέλος στη Συντονιστική Επιτροπή του Πολυτεχνείου.

Μαζί του είχε και ένα ποίημα που άρχισε να γράφει κατά τη διάρκεια της εξέγερσης. Ο τίτλος ήταν «Με το βούκινο του Ρήγα». Ενημερώσαμε τότε τον Μίκη Θεοδωράκη, που είχε επιστρέψει στο Παρίσι από περιοδεία στον Καναδά, και μας είπε να του στείλουμε το ποίημα. Εκείνη την περίοδο λειτουργούσε στη Στοκχόλμη η οργάνωση Νέα Αριστερά. Δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του Μίκη από μέλη της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη Σουηδίας, μετά την αποχώρηση του Μίκη από το ΚΚΕ Εσωτερικού και τις αποτυχημένες προσπάθειές του για Ενότητα όλων των αντιδικτατορικών οργανώσεων.

Μερικές μέρες μετά πήραμε ένα φάκελο από το Παρίσι. Μέσα είχε μία κασέτα με το μελοποιημένο ποίημα για το Πολυτεχνείο. Το είχε ηχογραφήσει ο ίδιος ο Μίκης παίζοντας και τραγουδώντας στο πιάνο. Μαζί με τον «Υμνο των Φοιτητών» ήταν και το τραγούδι «Βουνά, σας χαιρετώ», που αργότερα τραγούδησε ο Καζαντζίδης.

Την ίδια περίοδο είχε φτάσει στα χέρια μας ένα σημαντικό υλικό από την Ελλάδα. Ηταν μια σειρά από κασέτες με άγνωστο αποστολέα. Το περιεχόμενο μας εξέπληξε. Ολες οι κασέτες ήταν γεμάτες με ηχητικά ντοκουμέντα για το Πολυτεχνείο.

Υπήρχε ένας αφηγητής που εξηγούσε τι συνέβαινε, προσθέτοντας τις δικές του δραματικές προσωπικές εμπειρίες. Υπήρχε επίσης υλικό από τις εξεγέρσεις στην Πάτρα και στη Θεσσαλονίκη. Ενημερώσαμε τον Μίκη για το νέο υλικό με την πρόταση να εκδώσουμε ένα δίσκο με το περιεχόμενο των κασετών και τίτλο «Εδώ Πολυτεχνείο».

Ο Μίκης συμφώνησε μαζί μας και ανέλαβε ο ίδιος το κόστος της έκδοσης. Ετσι άρχισε η δουλειά της καταγραφής του υλικού και στη συνέχεια του μοντάζ σε στούντιο της Στοκχόλμης.

Ενα μέρος από τα αντίτυπα στάλθηκαν στις οργανώσεις που είχαν ιδρυθεί στο εξωτερικό και ένα μέρος διοχετεύτηκε στην Ελλάδα με τη βοήθεια φίλων Σουηδών με διαφορετικά εξώφυλλα, όπως π.χ. των Μπιτλς.

Η δικτατορία κατέρρευσε στις 23 Ιουλίου 1974, αφού είχε προηγηθεί η τουρκική εισβολή και η απώλεια ενός μεγάλου μέρους της Κύπρου. Ο Γκιζίκης και ο αντιστράτηγος Ντάβος, διοικητής του Γ' Σώματος Στρατού, κάλεσαν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να επιστρέψει στην Ελλάδα για να επαναφέρει τη δημοκρατική διακυβέρνηση.

Με το Βούκινο του Ρήγα

Με τιμή και περηφάνια στέκω στην Ελλάδα ορθός η ζωή απ' την αφάνεια ψηλά τραβάει ο σταυραητός. Δεν μπορώ να περιμένω Ηρθαν κρίσιμοι καιροί κι αν το σώμα μας δεμένο μένει λεύτερη η ψυχή

Στο λαό μας που παλεύει νύχτα μέρα στη ζωή να του φέρω όρκο κάνω όρκο κάνω Λευτεριά και προκοπή.

Ταμπούρι κάνω την αλήθεια κάστρο κάνω τη σχολή και θεριό μέσα στα στήθια είν' του Ρήγα η φωνή.

Τις βαρειές τις αλυσίδες τις σκουριάζει και τις σπα του αγώνα μας η φλόγα και του νου η τσεκουριά.

Εδώ δεν είναι έρμο αμπέλι είναι χώμα ελληνικό που με κόκκαλα σπαρμένο μένει λεύτερο κι αγνό.

ΜΟΥΣΙΚΗ: ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΣΤΙΧΟΙ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΡΕΒΕΝΙΩΤΗΣ

Ακούγεται πρώτη φορά έπειτα από 40 χρόνια

Δεν πάει πολύς καιρός από τότε που παρουσιάσαμε το βιβλίο του Γιώργου Λογοθέτη «Ούλοφ Πάλμε. Η πολιτική είναι θέμα αρχών» (εκδόσεις ΑΛΔΕ) στο ένθετο «Βιβλιοθήκη» (21 Σεπτεμβρίου 2013).

Ο δημοσιογράφος συνέδεσε το όνομά του με τον αντιδικτατορικό αγώνα στη Σουηδία, ως μέλος της αντιπροσωπείας του ΠΑΜ (Πατριωτικού Μετώπου) που ιδρύθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη, αμέσως μετά την 21η Απριλίου 1967. Στον πρώτο πυρήνα συνυπήρξαν ο Γιώργος Βότσης, η Αννα Μεταξωτού-Μαυρομάτη, η Τόνια Μαρκετάκη, ο Αντρέας Δάνος, γιος του δημοσιογράφου Λούη Δάνου, ο Γιώργος Κουπαρούσης, για τον οποίο ο Μίκης έγραψε τους στίχους «Γιώργο, κρατιέμαι από ένα λουλούδι».

Με αφορμή τα σαράντα χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973, ο Δήμος Πεντέλης, ο Οργανισμός Πολιτισμού & Αθλητισμού του Δήμου Πεντέλης και η Ενωση Ποντίων Μελισσίων διοργανώνουν εκδήλωση αφιερωμένη στον Μίκη Θεοδωράκη, με τίτλο «Ο Μίκης στο Σανατόριο της Πεντέλης».

Το αφιέρωμα παρουσιάζεται απόψε στις 7.30 μ.μ., στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων Γυμνασίου - Λυκείου Νέας Πεντέλης (Μεσολογγίου 2 και Αλ. Παναγούλη, Νέα Πεντέλη, τηλ.: 6946 003661).

Η εκδήλωση, που παρουσιάζει η Φωτεινή Λογοθέτη, περιλαμβάνει:

* Παρουσίαση της βιογραφίας «Μίκης Θεοδωράκης: Θρησκεία μου είναι η Ελλάδα» (εκδόσεις Αγκυρα) από τον Γιώργο Λογοθέτη.

* Πρώτη δημόσια ερμηνεία του «Υμνου των Φοιτητών».

* Προβολή βίντεο από τη δράση Ελλήνων και Σουηδών στη Σουηδία την περίοδο της χούντας και εξάλεπτο βίντεο-ντοκουμέντο για τον Ελληνισμό του Πόντου. Συμμετέχει η παιδική χορωδία του 4ου Δημοτικού Σχολείου Μελισσίων, υπό τη διεύθυνση της Γκέλλυς Μητρογιάννη.

Ζητήσαμε ένα κείμενο από τον Γιώργο Λογοθέτη για το πώς έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης τον «Υμνο των Φοιτητών».

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αφιέρωμα
Ιστορία/Ιστορικά Γεγονότα
Μουσική
Επέτειος Πολυτεχνείου
Σχετικά θέματα: Αφιέρωμα
Ακούγεται πρώτη φορά έπειτα από 40 χρόνια
Τελευταίες ειδήσεις στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός
O Μπέρντι στη σκηνή του Altera Pars
Σκελετός νεκρού στον τύμβο της Αμφίπολης
Μισές... εξηγήσεις από τον ΕΟΤ
Σπάνια και παλαιά βιβλία από 1 ευρώ!
Κατέπεσε η κατηγορία για τον ντράμερ των AC/DC
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνεντεύξεις
«Με τρομάζει το μίσος για όποιον αντιστέκεται στην αθλιότητα»
Αφιέρωμα
Ακούγεται πρώτη φορά έπειτα από 40 χρόνια
Ο άγνωστος ύμνος του πολυτεχνείου
Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου
Τρόμος από την Ιταλία
Θέατρο
Θεατρικό ταξίδι χωρίς όρια
Θέατρο
Σινεμά
Σινεμά
Πήγα Cinema
Μουσική
Μουσική
Λογοτεχνία
Η εξέγερση στη λογοτεχνία
Εικαστικά
Εικαστικά