Έντυπη Έκδοση

Διεθνή

Μια άλλη Ευρώπη

  • Ποια Ευρώπη θέλουμε; Ποια Ελλάδα θέλετε;

    «Η Ευρώπη σε κρίση». Αυτό ήταν το θέμα της διάλεξης που έδωσε στην Αθήνα πριν από λίγες ημέρες.

    Ομιλητής, ένας από τους πιο διακεκριμένους Ευρωπαίους πολιτικούς, θερμός υποστηρικτής μιας πολιτικά ενιαίας Ευρώπης. Δηλαδή υποστηρικτής της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας· αυτή η προοπτική παραμένει ακόμη μακρινή και θολή. Στο βήμα, προσκεκλημένος του ΕΛΙΑΜΕΠ, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών και αντικαγκελάριος της Γερμανίας (1998-2005), αλλά επίσης ηγετική μορφή του Κόμματος των Πρασίνων: ο Γιόσκα Φίσερ.

    «Η Ευρώπη σε κρίση». Ο Γιόσκα Φίσερ δεν μειώνει καθόλου τη διάσταση της κρίσης, όμως τη βλέπει ως ευκαιρία. Επισημαίνει, μάλιστα, με έμφαση ότι στην Ευρωπαϊκή Ενωση είμαστε όλοι αλληλεξαρτώμενοι. Πρέπει επιτέλους να πάψουμε να λέμε «αυτό είναι γερμανικό πρόβλημα», «εκείνο είναι ελληνικό πρόβλημα», και ούτω καθεξής.

    «Η Ευρώπη σε κρίση». Το μέλλον μας είναι κοινό. Διαφορετικά, απλώς δεν υπάρχει μέλλον.

    Αυτή τη στιγμή προέχει η διάσωση του ευρώ. Εάν «πέσει» το ευρώ, «πέφτει» και η Ευρώπη μαζί του. Το κοινό νόμισμα δεν δημιουργήθηκε έτσι, μόνο για λόγους οικονομικούς. Το κοινό νόμισμα ήταν ένα πρώτο βήμα προς τη δημιουργία μιας κυρίαρχης ευρωπαϊκής οντότητας.

    Ο Γιόσκα Φίσερ δεν κρύβει ούτε μασά τα λόγια του. Την καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ την έχει επικρίνει με σφοδρότητα πολλές φορές στο παρελθόν. Η πρότασή της όμως, τώρα, στο τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, είναι πρόταση σαφώς υπέρ μιας ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης· και ως τέτοια τον βρίσκει σύμφωνο.

    Ο ομιλητής τονίζει ότι «πρόκειται για πολιτική στροφή της Ανγκελα Μέρκελ, πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό βήμα στην ευρωπαϊκή πολιτική της Γερμανίας και οπωσδήποτε να μην το υποτιμήσουμε».

    Μιλά με την αμεσότητα της σαφήνειας. Ξεκάθαρος. Συνδυάζει τον πραγματισμό με το όραμα.

    Αναφέρεται στις μεγάλες αλλαγές που σήμερα εκτυλίσσονται στους «γείτονές μας», στις αραβικές χώρες της Μεσογείου. Αναφέρεται στα δυτικά Βαλκάνια, εκεί όπου το '90 ο πόλεμος ξανάρθε στην Ευρώπη και η Ευρώπη δεν τον απέτρεψε, τονίζοντας ότι πρέπει οπωσδήποτε να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Και επιστρέφει ξανά στο θέμα της κρίσης στην Ευρώπη.

    «Ζούμε σε ενδιαφέρουσα εποχή, η κρίση είναι και πρόκληση», λέει τσιγκλίζοντας το ακροατήριο. Ο Γιόσκα Φίσερ ουδεμία αμφιβολία έχει. Εάν εμείς οι ίδιοι δεν ενδιαφερθούμε να ξεπεράσει η Ευρώπη την κρίση, δεν θα ενδιαφερθεί κανείς.

    «Εμείς»; Διευκρίνιση για το πρώτο πρόσωπο πληθυντικού. «Εμείς, οι Ευρωπαίοι». Ο Γιόσκα Φίσερ επισημαίνει κάτι που συνήθως μας διαφεύγει. Οτι δηλαδή εκτός Ευρώπης όλοι μάς βλέπουν ως Ευρωπαίους -όχι ως Λουξεμβούργιους, Γερμανούς, Ελληνες, Πορτογάλους.

    Ο Γιόσκα Φίσερ εκφράζει μιαν Ευρωπαϊκή Αριστερά χωρίς ιδεοληψίες, ασυμπλεγμάτιστη, κριτική και φιλελεύθερη (είδος που δεν απαντά στη γαλάζια χώρα μας). Η πολιτική φιλοσοφία του συμπυκνώνεται, όπως ο ίδιος εδώ και χρόνια το έχει διατυπώσει, σε τρεις λέξεις που τον στοιχειώνουν: Μόναχο (1938), Αουσβιτς (1945), Σρεμπρένιτσα (1995).

    Παρακολουθούσα τον Γιόσκα Φίσερ καθώς περνούσε από το ένα ζήτημα στο άλλο, κρατώντας όμως πάντα τον κοινό παρονομαστή: «η Ευρώπη σε κρίση». Και σκεφτόμουν... Αυτός ο χαρισματικός πολιτικός, εάν η Ευρώπη διέθετε πραγματική πολιτική ηγεσία, θα είχε τη θέση του ως υπουργός Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

    Ομως η Ευρώπη δεν έχει γίνει ακόμη Ευρώπη. Και τα θέματα εξωτερικής πολιτικής (ουσιαστικά δεν υπάρχει κοινή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική) τα χειρίζεται η βαρόνη Αστον· άσ' τα να πάνε.

    Ο Γιόσκα Φίσερ στην ομιλία του αναφέρθηκε (όπως ήταν αναμενόμενο) και στην κρίση της Ελλάδας. Στο σημείο αυτό είπε και επανέλαβε εμφατικά: «Το βασικό ερώτημα είναι ποια Ελλάδα θέλετε σε δέκα - δεκαπέντε χρόνια από σήμερα;».

    Δεν μπορώ να ξέρω πώς απαντούν σε αυτό το ερώτημα όσοι παρακολούθησαν την ομιλία του Γιόσκα Φίσερ. «Ποια Ελλάδα θέλετε...;». Ομως ξέρω τι έγινε τρεις ημέρες μετά την ομιλία του. Σάλος. Οι ανακοινώσεις που έκανε η τρόικα για πώληση κομματιού της δημόσιας περιουσίας, ύψους 50 δισ. ευρώ, άναψαν φωτιές εθνικής υπερηφάνειας.

    «Οχι, δεν πουλάμε», είμαστε εθνικά υπερήφανοι. Μάλιστα. Εχουμε ένα βουνό δημόσιου χρέους, 300 δισ. ευρώ, αλλά δεν πουλάμε ώστε να αποπληρώσουμε με τα χρήματα που θα συγκεντρωθούν ένα μέρος του, διότι είμαστε εθνικά υπερήφανοι. Εάν όμως θέλεις να είσαι εθνικά υπερήφανος, τότε φροντίζεις να μη δημιουργείς τέτοια τερατώδη χρέη και γενικότερα φροντίζεις να μη ζεις με δανεικά.

    Παραπαίουμε ανάμεσα στο «δεν πουλάμε» και στο «δεν πληρώνω». Τόση εθνική υπερηφάνεια δεν αντέχεται. Στο ερώτημα που έθεσε ο Γιόσκα Φίσερ, «Ποια Ελλάδα θέλετε σε δέκα - δεκαπέντε χρόνια από σήμερα;», πολλοί έχουν την απάντηση. Και είναι φρικτή.

    ΥΓ.Η Ναταλία Βασίλιεβα, βοηθός του δικαστή της Μόσχας, ο οποίος παρέτεινε μέχρι το 2017 την ποινή τού Μιχαήλ Χοντορκόφσκι (την εκτίει στη Σιβηρία), βεβαίωσε ότι την ποινή την υπαγόρευσε το Κρεμλίνο. Περιμένουμε, τώρα, τα νεότερα σχετικά με τη Ναταλία Βασίλιεβα.

    Ποιος έχει σειρά;

    ******Πρώτα, η Τυνησία. Τώρα, η Αίγυπτος. «Θα φύγεις την Παρασκευή», φώναζαν στον Χόσνι Μπουμπάρακ τα πλήθη που είχαν πλημμυρίσει την αχανή πλατεία Ταχρίρ.

    Και «έφυγε», αλλά μία εβδομάδα αργότερα (στις 11 Φεβρουαρίου). Παρασκευή, πάντως.

    ******Νέα εποχή, μετά την Τυνησία, και για την Αίγυπτο. Ποιος έχει σειρά; Ούτε ένα αραβικό καθεστώς στη Βόρεια Αφρική και στη Μέση Ανατολή νιώθει, τώρα πια, ασφαλές. Αυτά τα αντικαθεστωτικά κινήματα που συγκλονίζουν τον αραβικό κόσμο έχουν πολύ σημαντικά κοινά στοιχεία.

    ******ΠΡΩΤΟΝ, είναι ειρηνικές, ειρηνικότατες, λαϊκές εξεγέρσεις. Ιχνος βίας από μέρους των διαδηλωτών. ΔΕΥΤΕΡΟΝ, έχουν σαφώς κοσμικό χαρακτήρα. Στην πλατεία Ταχρίρ απουσίασαν τα ισλαμικά συνθήματα. Δεν ακούστηκε ότι «ο Θεός είναι μεγάλος» και τα τοιαύτα. Απεναντίας. Οι εκατοντάδες χιλιάδες νέοι Αιγύπτιοι φώναζαν «θέλουμε ελευθερία», «θέλουμε δημοκρατία», «θέλουμε δικαιώματα». Τούτο βέβαια δεν σημαίνει ότι οι διαδηλωτές στην Τυνησία και στην Αίγυπτο έχουν διαρρήξει τη σχέση τους με τη θρησκεία. Σημαίνει όμως -και έχει τεράστια σημασία- ότι δεν βλέπουν στο Ισλάμ μια πολιτική ιδεολογία.

    ******ΤΡΙΤΟΝ, δεν στρέφονται εναντίον της Δύσης. Αυτά τα νέα αραβικά λαϊκά κινήματα δεν έχουν αντι-δυτικό ούτε, ειδικότερα, αντι-αμερικανικό τόνο . Οι νέοι Τυνήσιοι και Αιγύπτιοι διαδηλωτές ούτε σημαίες των ΗΠΑ έκαψαν ούτε «έδειξαν» τις ΗΠΑ ως την αιτία των προβλημάτων τους. ΤΕΤΑΡΤΟΝ, αξίζει να σημειωθεί η μεγάλη συμμετοχή των γυναικών στις διαδηλώσεις· στην Τυνησία, μάλιστα, ήταν όντως εντυπωσιακή.

    Τα νέα από την απέναντι όχθη της Μεσογείου είναι πολύ καλά -όχι μόνον για την Αίγυπτο και την Τυνησία αλλά και για τον υπόλοιπο κόσμο, του Ισραήλ συμπεριλαμβανομένου. Οι Τυνήσιοι και οι Αιγύπτιοι είπαν «Yes, we can» και μέσα σε λίγες ημέρες, πράγματι «Yes, they did». Ενα σπουδαίο βήμα έγινε, όμως τίποτα δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί και κερδηθεί οριστικά.

    Στην Ελλάδα, δεν συμμεριστήκαμε τη χαρά της Τύνιδας και του Καΐρου. Αυτοί που συνήθως πρωτοστατούν -με δηλώσεις, διαδηλώσεις, αναλύσεις για τα «δίκαια των λαών»- βουβάθηκαν. Τι συμβαίνει; Λέτε να έπαιξε ρόλο το γεγονός ότι η ανατροπή ήταν ειρηνική και μάλιστα χωρίς επικλήσεις του τύπου «Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι »;

    Μικρό Αλφαβητάριο

    Κ και Ε, όπως Καραβάνι Ευγνωμοσύνης

    Κυριακή, 6 Φεβρουαρίου στην Τυνησία. Ενα αλλιώτικο καραβάνι. Πανηγυρικό. Οργανώθηκε μέσω Facebook.

    Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης -Facebook, Twitter, διάφορα μπλογκ- ήταν βασικό όπλο του ειρηνικού κινήματος που οδήγησε στην πτώση του καθεστώτος Μπεν Αλι. Τώρα, συμβάλλουν και στα μεθεόρτια. Το ονόμασαν «Καραβάνι της Ευγνωμοσύνης». Η ιδέα ήταν πολύ απλή. Μια τεράστια πομπή -ιδιωτικά αυτοκίνητα, φορτηγάκια και μικρά ναυλωμένα λεωφορεία- ξεκίνησε από την πρωτεύουσα Τύνιδα. Για να πάει πού; Στην πόλη Σίντι Μπουζίντ, στο εσωτερικό της χώρας. Στην πόλη, δηλαδή, όπου άρχισε η ειρηνική αντικαθεστωτική εξέγερση (της οποίας έναυσμα ήταν η αυτοπυρπόληση του 23 ετών Μοχαμέντ Μπουαζιζί). Το «Καραβάνι της Ευγνωμοσύνης», το λέει και το όνομά του, είχε στόχο να τιμήσει ακριβώς τους κατοίκους της Σίντι Μπουζίντ. Οι Τυνήσιοι από την πρωτεύουσα (και τα άλλα παράλια αστικά κέντρα) πήγαν οι ίδιοι να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους στους Τυνήσιους της επαρχιακής πόλης για τον καθοριστικό ρόλο τους στην εξέγερση. Με σημαίες. Με τη φωτογραφία του Μοχαμέντ Μπουαζιζί σε πανό. Με πλακάτ που έγραφαν «όλα άρχισαν από εσάς», «σας ευχαριστούμε». Με τραγούδια και συνεχή κορναρίσματα. Εννοείται ότι στο «Καραβάνι της Ευγνωμοσύνης» κυριάρχησαν οι νέοι· εξάλλου ήταν δική τους πρωτοβουλία. Καταπληκτική η υποδοχή που τους επεφύλαξαν οι κάτοικοι της Σίντι Μπουζίντ. Εκτυλίχθηκαν σκηνές αυθεντικής συγκίνησης. Γιορτή. Ευφορία. Στην Τυνησία, οι ανισότητες ανάμεσα στις μεσογειακές περιοχές (όπου και η πρωτεύουσα) και σε εκείνες στο εσωτερικό της χώρας είναι εκρηκτικές. Πρόκειται για ακόμη ένα επίτευγμα της διεφθαρμένης κεντρικής και τοπικής εξουσίας. Το «Καραβάνι της Ευγνωμοσύνης» και κάτοικοι της Σίντι Μπουζίντ αποφάσισαν να ξεκινήσουν από κοινού δράση για την καταπολέμηση αυτών των διακρίσεων. Ωραία φόρα έχουν πάρει οι Τυνήσιοι.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Μπαχρέιν
«Μαργαριτάρι» βουτηγμένο στο αίμα
Ιράν
Ιράν: διαδήλωση «μίσους» ενάντια στον «πράσινο δρόμο» ελευθερίας
Αίγυπτος
Αίγυπτος: οι νέοι της εξέγερσης ιδρύουν κόμμα, ενώ οι απεργίες συνεχίζονται
Λιβύη
Είκοσι νεκροί στη Λιβύη
ΗΠΑ
Η ομογενής που τα έβαλε με το Στρατό των ΗΠΑ
Ο Κόλιν Πάουελ ζητεί εξηγήσεις από τη CIA για τα «βιολογικά όπλα» του Σαντάμ
Οπου «κόλα», υποψία ύπαρξης καρκίνου
Ιράκ
Η Βαγδάτη ζητεί από τις ΗΠΑ μια συγγνώμη 1 δισ. δολαρίων
Βέλγιο
Εσπασαν το ρεκόρ ακυβερνησίας
Τουρκία
Ο Ερντογάν θέλει με νόμο τον έλεγχο των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης
Βρετανία
Βρετανοί: έτρωγαν νεκρούς κι έπιναν στα κρανία τους...
Άλλες ειδήσεις
Στροφάρουν οι δείκτες