Έντυπη Έκδοση

Φορούσε χρυσοκέντητο φόρεμα η αυλητρίδα

Βρέθηκε ο τάφος της με 353 μυροδοχεία στους λόφους Μουσών - Πνυκός - Νυμφών

Μια «φιλέραστη» στην εποχή της αυλητρίδα θαμμένη με το επίσημο χρυσοκέντητο φόρεμά της και τον πλαγίαυλό της δείχνουν τα ευρήματα ενός απλού τάφου στο παρόδιο νεκροταφείο της αρχαίας οδού Κοίλης, στους λόφους Μουσών-Πνυκός-Νυμφών. «Οι εκατοντάδες θρηνητές και θαυμαστές που τη συνόδευσαν απόθεσαν στον τάφο της τις προσφορές τους, τα συνήθη στην εποχή τους μυροδοχεία, θέλοντας να δηλώσουν με την ευτέλεια αυτών των αγγείων την ασημαντότητα και ματαιότητα της ζωής», υποστηρίζει η ανασκαφέας του τάφου Ολγα Δακουρά-Βογιατζόγλου στην επίσημη δημοσίευση του ευρήματός της στο περιοδικό «Ανθέμιον» της Ενωσης Φίλων Ακρόπολης.

Η ανασκαφή δεν είναι καινούργια. Εγινε με αφορμή τα έργα της Ενοποίησης των Αρχαιολογικών Χώρων της Αθήνας (1998-2004) για την ανάδειξη της αρχαίας οδού και του παρόδιου νεκροταφείου της. Ανασκάφηκαν τότε περί τους 200 τάφους. Ενας όμως άξιζε να ερευνηθεί ιδιαίτερα, κι αυτός ήταν ο τάφος με το σκελετικό υλικό δύο νεκρών, ο οποίος ήταν διαταραγμένος και έλειπαν τα κρανία. Στον ίδιο τάφο υπήρχαν επάλληλες ακτέριστες ταφές. Στο κάτω στρώμα όμως βρέθηκαν μαζί με τα σκελετικά κατάλοιπα πλήθος από μυροδοχεία και πολλές χρυσές κλωστές. «Το εντυπωσιακό, όμως, εύρημα», σύμφωνα με την αρχαιολόγο, ήταν άλλο: «Ενας ακέραιος οστέινος, χαλκόδετος πλαγίαυλος που βρισκόταν στο πλευρό του νεκρού. Κάτω από το σκελετό βρέθηκαν πολλά ακόμη μυροδοχεία, ένα ζευγάρι οστέινου ασπιδίου και τμήματα από μια δεύτερη σιδερένια στλεγγίδα (η οποία κατά τη συντήρηση αποδείχθηκε ότι ήταν λεπίδα ενός ψαλιδιού) μαζί με ένα χάλκινο δισκάριο».

Τώρα πώς τα ευρήματα αυτά συνηγορούν στην ταφή μιας δημοφιλούς αυλητρίδας, η κ. Βογιατζόγλου σημειώνει ότι «ο ακέραιος χαλκόδετος πλαγίαυλος δίνει από την πρώτη στιγμή το στίγμα του ιδιοκτήτη του τάφου. Βρισκόμαστε στον τάφο ενός οργανοπαίχτη που έπαιζε τον πλαγίαυλο. Ενα είδος αυλού, που έχει επικρατήσει να λέγεται "Maenand pipe" από το πρισματικό έξαρμα, που θυμίζει στήθος Μαινάδας».

Και τι ήταν ο πλαγίαυλος; «Για τον πλάγιο αυλό ο Αριστοτέλης σημειώνει ότι έχει ήχο μαλακό, γλυκό, αλλά όχι τόσο καθαρό». Ο πλαγίαυλος, κατά τον Πολυδεύκη και τον Πλίνιο, ήταν εφεύρεση των Λιβύων και ήταν φτιαγμένος από λωτό, ενώ η χρήση του ήταν πολύ διαδεδομένη στην Αίγυπτο και συνδεόταν με τη λατρεία του Σαράπιδος. Ο φιλόσοφος Ποσειδώνιος μας πληροφορεί ότι «τα φωτίγγια και τα μοναύλια ήταν όργανα για γλέντια και όχι για πολέμους».

«Ο πλαγίαυλος του τάφου της Κοίλης από οργανολογική άποψη είχε την τύχη να μελετηθεί και να δημοσιευθεί από έναν έγκριτο μελετητή της αρχαίας ελληνικής μουσικής, τον Στέλιο Ψαρουδάκη», επισημαίνει η αρχαιολόγος. Το όργανο αυτό «αποτελεί ένα εξαιρετικό και μοναδικό δείγμα του είδους του οργάνου, το οποίο ήταν σχεδιασμένο να παίζει και στις δύο κλίμακες, τη διατονική και τη χρωματική-μελωδική, και βέβαια η ιστορία του βαθαίνει μέσα στο χρόνο».

Τα κτερίσματα που απόθεσαν στον τάφο οι πενθούντες συγγενείς και φίλοι ήταν 353 μυροδοχεία, αριθμός που δεν έχει ξαναβρεθεί. Γι' αυτό η κ. Βογιατζόγλου τονίζει πως «αν ο αριθμός των 30 μυροδοχείων που βρέθηκαν σε τάφο της Αθήνας θεωρήθηκε εντυπωσιακός, και των 52 σε τάφο της Χαλκίδας εκπληκτικός, τότε ο μόνος τρόπος για να χαρακτηριστεί η ποσότητα των μυροδοχείων του τάφου της Κοίλης είναι ότι ο αριθμός τους είναι πρωτοφανής». Από την εξέταση των μυροδοχείων (παλαιότερα τα λέγαμε δακρυδόχους) χρονολογήθηκε και ο τάφος της αυλητρίδας στον 2ο αι. π.Χ.

Οι αυλητρίδες είναι γνωστές από την εποχή του Ομήρου. Τις βλέπουμε να απεικονίζονται συχνά στην κλασική αγγειογραφία. «Ισως ήταν δούλες και σε αυτή την περίπτωση, εκτός από το παίξιμο του αυλού, να επιδίδονταν και σε άλλες δραστηριότητες, όπως τραγούδι, χορό και, ακόμη, στην πορνεία κατά τη διάρκεια των συμποσίων στα οποία επ' αμοιβή συμμετείχαν. Αλλά μπορεί να ήταν και καθ' όλα αξιοσέβαστες ελεύθερες γυναίκες. Στα κλασικά χρόνια καλλιτέχνες του αυλού, που συνόδευαν περιοδεύοντες θεατρικούς θιάσους, μερικές φορές ήταν γυναίκες. Από το τέλος, όμως, του 4ου αι. π.Χ. και τους επόμενους αιώνες συνήθως ήταν μόνο γυναίκες».

Ο πλαγίαυλος του τάφου (2ου αι. π.Χ.) Ο πλαγίαυλος του τάφου (2ου αι. π.Χ.)

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αρχαιολογία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογία
Φορούσε χρυσοκέντητο φόρεμα η αυλητρίδα
Βιβλίο
Η Γενιά του '30 στην Αντίσταση
Κωστής Στεφανόπουλος, ο μοναχικός πρόεδρος
Το βιβλίο κερδίζει αβίαστα τον αναγνώστη
Γυναικολογία
Οταν η μαστεκτομή μπορεί να... εξαφανιστεί!
Εικαστικά
Εσκασε η φούσκα στην αγορά τέχνης
«Η τέχνη, ασφαλής μετοχή»
«Δεν γνωρίζω φτωχό γκαλερίστα»
«Μειώθηκε ο τζίρος»
Εκθέσεις
«Το Βερολίνο της Φώφης Ακριθάκη» στην Αθήνα
Ερευνες
Τι προτιμά μια γυναίκα, σεξ ή ψώνια;
Ερευνες & μελέτες
Ξυρισμένους ή αξύριστους προτιμούν οι γυναίκες τους άνδρες;
Ιατρικές έρευνες
Αναμνήσεις στο καλάθι των αχρήστων!
Καλλιτεχνικό ρεπορτάζ
Σκηνοθέτησαν το θάνατό τους
Λογοτεχνία
Αμφισβητίας και παρεξηγημένος
Δύο αλφαβητάρια της νιτσεϊκής σκέψης
Ο Νίτσε και οι γυναίκες
Φιλόσοφος χωρίς ηθική
Χριστιανισμός, η «μεταφυσική του δήμιου»
Υγεία
Η περιπέτεια της τουαλέτας
Τα συμπτώματα της οζώδους σκλήρυνσης στα παιδιά !
Φυσιολογικός τοκετός έπειτα από καισαρική;
Πετάξτε τη γάτα από την κρεβατοκάμαρα!
Ψυχολογία
Οταν η τεχνολογία αλλάζει την ψυχολογία!