Έντυπη Έκδοση

Ελλάδα

Ιστορικά

  • ΠΑΝΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣΟΦΗΜΕΝΟΣ ΙΕΡΑΡΧΗΣ

    Μία ανάμνηση με τον Ειρηναίο στον Κίσσαμο

    Νομίζω ότι η Εκκλησία πρέπει να επανεύρει τη βάση της, για να επανέλθουμε στην εκκλησιολογική έννοια, που είναι κλήρος και λαός μαζί Τη Μεγάλη Τρίτη 30 Απριλίου, πέντε ημέρες πριν από το Πάσχα, άκουσα μια είδηση στο ραδιόφωνο που με λύπησε και μου έφερε στο μυαλό μια σειρά από αναμνήσεις που όλοι οι άνθρωποι κρατάμε στο αρχείο του μυαλού μας και που ξανάρχονται στο προσκήνιο όταν υπάρξει το κατάλληλο ερέθισμα.

    Ο μητροπολίτης Ειρηναίος πέθανε τη Μεγάλη Τρίτη σε ηλικία 102 ετών Ο μητροπολίτης Ειρηναίος πέθανε τη Μεγάλη Τρίτη σε ηλικία 102 ετών Η είδηση που μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο μιλούσε για το θάνατο του μητροπολίτη Κισσάμου και Σελίνου Ειρηναίου, σε ηλικία 102 ετών. Ο Μιχαήλ Γαλανάκης (Ειρηναίος) γεννήθηκε στο Νεροχώρι Αποκορώνου Χανίων στις 10 Νοεμβρίου 1911. Ηταν μορφωμένος και φιλοσοφημένος ιεράρχης. Σπούδασε στο Ιεροδιδασκαλείο Κρήτης και στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εκανε μεταπτυχιακές σπουδές στα Πανεπιστήμια της Λιλ και του Παρισιού.

    Τον Σεπτέμβριο του 1962, με την ανύψωση των Επισκοπών της Εκκλησίας Κρήτης σε μητροπόλεις, προάχθηκε από επίσκοπος Κισσάμου και Σελίνου σε μητροπολίτη της ίδιας ενορίας.

    Στη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας, και ειδικότερα τον Δεκέμβριο του 1971, πιθανόν γιατί δεν συμπαθούσε το δικτατορικό καθεστώς, μετατέθηκε από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στο οποίο υπάγεται η Εκκλησία της Κρήτης, ως μητροπολίτης Γερμανίας. Και εκεί, όπως στον Κίσσαμο, ο Ειρηναίος έκανε σημαντικό φιλανθρωπικό έργο. Παραιτήθηκε το 1980. Στις 26 Ιανουαρίου 1981 ο μητροπολίτης Ειρηναίος, έπειτα από επίμονες εκκλήσεις και εκδηλώσεις των πιστών στις Επαρχίες Κισσάμου και Σελίνου, επανήλθε και πάλι στην παλιά ενορία του.

    Στο Καστέλλι

    Ενα χρόνο περίπου αργότερα, ο γράφων συναντήθηκε στο Καστέλλι, της επαρχίας Κισσάμου και Σελίνου, με τον Ειρηναίο. Στην οικοκυρική σχολή, οι κοπέλες μάς πρόσφεραν μέλι και κρητικές πίτες. Συντρώγοντας αρχίσαμε να συνομιλούμε. Από τα πρώτα λόγια του καταλάβαινες ότι είχες να κάνεις με έναν μορφωμένο και γνήσιο ιεράρχη.

    Πιστεύετε ότι υπάρχουν κοινά σημεία ανάμεσα στο χριστιανισμό και το σοσιαλισμό;

    -«Ο σοσιαλισμός είναι ένα κοινωνικό πολιτικό σύστημα, ο χριστιανισμός είναι μια θρησκεία. Μια θρησκεία εμπεριέχει πολλά στοιχεία, κοινωνικοπολιτικά, καλλιτεχνικά, ανθρωπιστικά, μεταφυσικά. Η θρησκεία επομένως είναι κάτι περισσότερο από μια πολιτικοκοινωνική ιδεολογία. Βέβαια, σε ορισμένα κοινωνικά σημεία ο χριστιανισμός και ο σοσιαλισμός μπορεί να συναντώνται... Ο σοσιαλισμός έχει επηρεαστεί από το πνεύμα του Ευαγγελίου αμέσως ή εμμέσως. Ο σοσιαλισμός ομιλεί για τα σημερινά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Ο χριστιανισμός έχει αιώνιες αξίες. Αλλά στον κοινωνικό τομέα υπάρχουν πάρα πολλά κοινά σημεία.

    Για το σοσιαλισμό

    »Ο σοσιαλισμός όμως τι λέει για το θάνατο, τη μεταφυσική μοίρα και τη λύτρωση του ατόμου;...».

    Θα μπορούσαν να συνυπάρξουν;

    - «Ο χριστιανισμός μπορεί να δανείσει στο σοσιαλισμό. Η ιδέα της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι σωστή. Ο χριστιανισμός θέλει να υπάρξει ένα δικαιότερο σύστημα, αλλά δεν θέλει να το επιβάλει. Βασίζεται στην εσωτερική καλλιέργεια του ανθρώπου, αλλά εδώ θα μπορούσα να πω ότι, στο σημείο αυτό, έκανε ίσως κάποια παράλειψη. Αιώνες τώρα ζητούσαμε την εσωτερική μεταβολή του ανθρώπου και είχαμε παραβλέψει ότι και οι εξωτερικοί παράγοντες παίζουν κάποιο ρόλο. Επομένως ως χριστιανοί πρέπει να καλλιεργούμε εσωτερικά τον άνθρωπο, να τον προετοιμάζουμε, αλλά κι απ' έξω πρέπει να συνιστούμε τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών, ώστε η εσωτερική καλυτέρευση του ατόμου να γίνεται πιο εύκολα. Γιατί αν επιζητούμε μια εσωτερική καλυτέρευση, ενώ το εξωτερικό περιβάλλον εμποδίζει, μόνο οι ήρωες μπορούν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες και οι άγιοι, οι μεγάλοι άνθρωποι. Αυτό ήταν μια παράλειψη από εμάς τους χριστιανούς».

    Σχετικά με τη στάση της ανώτερης ιεραρχίας απέναντι σε διάφορα σημαντικά γεγονότα της νεοελληνικής περιπέτειας, ο Ειρηναίος είχε πει μεταξύ άλλων:

    «...Ας πάρουμε μερικά γεγονότα από τη ζωή του νεοελληνισμού. Στο θέμα του διχασμού 1915-1920 δεν ετήρησε η Εκκλησία καλή στάση. Στο θέμα του δεύτερου διχασμού, του εμφυλίου πολέμου, μετά το 1945, η Εκκλησία δεν ετήρησε τη σωστή στάση. Δεν προσπάθησε να συμφιλιώσει τις δύο αντιμαχόμενες ομάδες του Ελληνισμού. Επίσης στην περίοδο της δικτατορίας δεν ετήρησε καλή στάση.

    »Μια άλλη παράλειψη της Εκκλησίας ήταν στο θέμα της ανάπτυξης. Μονάχα να τρώει ο άνθρωπος;

    »Σήμερα όλα τα έθνη, που τα λέμε προηγμένα, έχουν φτάσει σε ένα αδιέξοδο. Να ανεβάσουμε το ψωμί μας, αλλά ν' ανεβάσουμε και την ψυχή μας. Μια ποιότητα ζωής.

    »Αυτά είναι κατά τη γνώμη μου τα σκάνδαλα της Εκκλησίας, οι παραλείψεις...».

    Ποια είναι η γνώμη σας για την καθιέρωση του πολιτικού γάμου;

    -«Ο θεσμός της οικογένειας είναι κάτι πολύ σοβαρό. Εγώ θεωρώ ότι η οικογένεια είναι το ωραιότερο δημιούργημα των ανθρωπίνων πολιτισμών. Οι Ελληνες και οι Ρωμαίοι πρόσεχαν πολύ το θέμα αυτό. Υπάρχουν όμως άνθρωποι που δεν είναι χριστιανοί και δεν μπορούμε να τους υποχρεώσουμε να κάνουν θρησκευτικό γάμο...».

    Το θέμα ότι ο ανώτερος κλήρος δεν πρέπει να παντρεύεται πώς το βλέπετε;

    «Να παντρεύονται»

    - «Και εδώ πρέπει να γίνει μια αλλαγή. Στην αρχή η Εκκλησία είχε σωστή θέση. Αργότερα, μετά τον 5ο αιώνα, επικράτησε η αντίληψη ότι για να είναι περισσότερο αφοσιωμένος στα καθήκοντά του ο επίσκοπος δεν θα έπρεπε να έχει δική του οικογένεια. Ομως στην εποχή μας νομίζω ότι πρέπει να ξαναγυρίσουμε στην πρώτη παράδοση και όποιος θέλει να παντρεύεται και να γίνεται και επίσκοπος...».

    Πιστεύετε ότι οι μητροπολίτες πρέπει να εκλέγονται από το λαό;

    -«Οπως σας είπα, μετά το 1830 η Εκκλησία απομονώθηκε από το λαό. Η Εκκλησία είναι απομονωμένη στους ρασοφόρους της και αυτό είναι μία από τις ελλείψεις και αδυναμίες της. Νομίζω ότι η Εκκλησία πρέπει να επανεύρει τη βάση της, για να επανέλθουμε στην εκκλησιολογική έννοια, που είναι κλήρος και λαός μαζί. Το λαϊκό στοιχείο πρέπει να ξαναπάρει όλα τα δικαιώματά του και τις ευθύνες του σε όλες τις μορφές της ζωής της Εκκλησίας. Νομίζω ότι η εκλογή του ιερέως πρέπει να γίνεται από την ενορία του και του επισκόπου από το ποίμνιό του...».

    Ο Τύπος αναφέρθηκε στο συμβολικό κάψιμο του πυραύλου τη μέρα του Πάσχα στον Κίσσαμο. Ποια ήταν η σημασία αυτή της ενέργειας;

    -«Η Εκκλησία είναι γενικά υπέρ της ειρήνης στον κόσμο. Στην εποχή μας υπάρχει μια παγκόσμια αγωνία από τα πυρηνικά όπλα. Είναι ο κίνδυνος του άμεσου εξολοθρεμού μας. Γιατί να οπλιζόμεθα με τόσα όπλα που σήμερα τα φτιάχνουμε, αύριο τα ρίχνουμε στη θάλασσα και ψωμί δεν έχουμε να φάμε; Αυτά με ώθησαν να κάνω αυτή τη συμβολική πράξη, για να εκφράσω την αγωνία μου μαζί με τους άλλους συνανθρώπους μας...».

    Ξαναδιαβάζοντας αυτή τη συνέντευξη με τον Ειρηναίο, πριν από 31 χρόνια, νιώθω ότι σε πολλά σημεία είναι σαν να γράφτηκε σήμερα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Marfin
«Δεν είχαμε δικαίωμα απεργίας»
ΔΝΤ
Ποιος είναι ο «μικρός Ολλανδός» του ΔΝΤ
Δικαστικό ρεπορτάζ
Ποινή-μαμούθ για τον παιδεραστή Σειραγάκη
Πάντειο
Δεκτή από το ΣτΕ η αίτηση
Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης
Απολύσεις χωρίς καν αξιολόγηση
«Το σύστημα ισοπεδώνει τα πάντα προς τα κάτω»
Υπουργείο Οικονομικών
Ιερές δωρεές με ανίερα οφέλη
Υπουργείο Παιδείας
Τα «πάθη» του σύγχρονου ανθρώπου, θέμα της Εκθεσης
Άλλες ειδήσεις
Φοβούνται τη σκιά τους στη γειτονιά του Τράα
Ποιος πληρώνει το ενοίκιο των 4.000 ευρώ το μήνα;