Έντυπη Έκδοση

Παραίνεση για την θεραπεία της ψυχής από τον Κύριο Κανίβαλο

Καλημέρα σας,

Ευχαριστώ θερμά τον αγαπητό κύριο Καγγελάρη, που για δεύτερη -συνεχή θαρρώ- φορά μου κάνει την τιμή να με καλέσει στο συμπόσιό του. Το θέμα για το οποίο κληθήκαμε να μιλήσουμε είναι πολύ ενδιαφέρον και, θα έλεγα, επίκαιρο, γιατί αυτό που ζούμε τις τελευταίες ημέρες μάς φέρνει πολύ κοντά στην έννοια και στην πρακτική του κανιβαλισμού. Δεν θα σας κρύψω ωστόσο τον προβληματισμό μου, που προηγήθηκε των ημερών της προετοιμασίας μου για το συμπόσιο αυτό, βλέποντας και βιώνοντας από κοντά τα γεγονότα στους δρόμους. Αραγε, είπα, τι θα έγραφε στο μέλλον ένας φιλόσοφος, ή και ποιητής ακόμη, για την απόφαση μερικών ανθρώπων να συγκεντρωθούν μέσα σε ένα κτήριο για να μιλήσουν για τον κανιβαλισμό, όταν έξω από το κτήριο το πνεύμα του κακού μαίνεται στους δρόμους; Η υπόθεση, όχι, η εικόνα από μόνη της είναι παράδοξη. Οπως όλα δείχνουν, είπα και σκέφτηκα τότε, έχουμε ήδη υπογράψει το συμβόλαιο με τον Κύριο Κανίβαλο, και σε λίγες ημέρες θα βρεθούμε όλοι μαζί σ' έναν χώρο για να συζητήσουμε τους όρους του φαινομένου που μεταφορικά, μα και εν δυνάμει μάς αφορά όλους. Θα ακούσουμε ενδιαφέροντα πράγματα, θα δώσουμε λαβή για συζήτηση, μα σαν τελειώσουν όλα, ήρεμα και όμορφα, το μόνο που θα μπορέσουμε να κάνουμε θα είναι να επιστρέψουμε στα σπίτια μας και στις δουλειές μας.

Το θέμα που θα αναπτύξω έχει τίτλο «Κατά των δημητριακών. Ταοϊστές μοναχοί και η απαγόρευση της βρώσης των δημητριακών». Το θέμα είναι πολύ δύσκολο, ιστορικά και φιλοσοφικά σύνθετο, με πολλές προεκτάσεις σε θέματα διαλογισμού και πρακτικής. Γι' αυτό τον λόγο θα είμαι εξαιρετικά σύντομος. Πρώτα απ' όλα: Πώς συνδέονται τα δημητριακά με το γενικό θέμα του συμποσίου, που είναι ο κανιβαλισμός, και με το ειδικότερο της εισήγησής μου, όπως τούτο αναφέρεται στο δελτίο Τύπου, και αναφέρει: Το τσ'ι είναι αιθέρας, η άυλη ουσία του Σύμπαντος και η δύναμη επίδρασής του. Επίσης σημαίνει «αναπνοή», γιατί με την αναπνοή προσλαμβάνει ο άνθρωπος συμπαντικό τσ'ι και το μετατρέπει, μαζί με το τσ'ι που παίρνει με την τροφή, σε εσωτερικό τσ'ι, τη ζωτική του δύναμη. Ως προς το πρώτο σκέλος του ερωτήματος συνοπτικά αναφέρω πως τρεις από τους επτά μεγάλους ταοϊστές δασκάλους, ο Γκουάν Τσονγκ στο βιβλίο του «Γκουάν τσε», ο Λιε τσε στο ομώνυμο βιβλίο του «Λιε τσε» και ο Χουάι Ναν τσε στο ομώνυμο βιβλίο του «Χουάι Ναν τσε», μιλάνε για μια εποχή που οι άνθρωποι έτρωγαν ο ένας τον άλλον. Ηταν η εποχή των πρώτων θανάτων πάνω στη Γη, που έδωσε γρήγορα τη θέση της στην εποχή της κρεατοφαγίας και της αγροτικής εκμετάλλευσης της γης. Από τότε, λένε οι δάσκαλοι, οι άνθρωποι παλεύουν μεταξύ του καλού και του κακού, γιατί τόσο η κρεατοφαγία όσο και η βρώση των δημητριακών ευθύνονται για την ύπαρξη δαιμονίων που προκαλούν στον άνθρωπο δεινά όπως ο κανιβαλισμός. Ως προς το δεύτερο σκέλος του ερωτήματος, αναφέρω μόνο τα εξής: Η απαγόρευση των δημητριακών και η αποχή από το κρέας ανοίγει τον άνθρωπο στον ΔΡΟΜΟ, το ΤΑΟ, την ένωση με το Εκείνο, από το οποίο προέρχεται η ύπαρξη των όντων και το οποίο συνθέτει μέσα του το αμοιβαίο παιχνίδι των γιν και γιανγκ, το παθητικό και το ενεργητικό αξίωμα της Φύσης, αντιστοίχως. Αυτή δε η ένωση επιτυγχάνεται (κατ' ανάγκην) μέσω της ζωτικής ενέργειας που παίρνει ο άνθρωπος από την τροφή και τη σωστή κοιλιακή αναπνοή . Με άλλα λόγια, όταν ο άνθρωπος δεν τρώει ούτε κρέας ούτε δημητριακά, και ξέρει να αναπνέει σωστά, δηλαδή όχι με το διάφραγμά του, όπως οι περισσότεροι άνθρωποι στον δυτικό κόσμο -κυριότατα οι συγγραφείς-, τότε έχει εκπληρώσει τις πρώτες προϋποθέσεις προκείμενου να επιτύχει το επίπεδο μια υπερβατικής αθανασίας, και γιατί όχι μιας αθανασίας σάρκας και αίματος, να γίνει δηλαδή κάποιος που μέσω της πλήρους ανάπτυξης των ικανοτήτων του και έχοντας εξαλείψει όλες τις επιθυμίες έχει επιτύχει μιαν ελεύθερη, άμεση υπόσταση: έχει γίνει ένα πλάσμα τόσο τέλειο, ώστε το σώμα του είναι σαν ένα κέλυφος ή ένα δοχείο γεμάτο με αγνό πνεύμα. Εχει υποβληθεί, με άλλα λόγια, σε μια πνευματική αναγέννηση και βρίσκεται τώρα ενώπιόν του ο αληθινός του εαυτός, «Αληθινός Εαυτός».

«Καταραμένο είναι το έδαφος. Μέσα στη θλίψη περνά ο άνθρωπος τις μέρες της ζωής του». Σε αυτά τα λόγια του ταοϊστή Γιανγκ Τσε, συνοψίζεται η παράδοξη σχέση του Ταοϊσμού με τη γη. Ο μυστικισμός και η δίαιτα είχαν από πάντα μια παράξενη σχέση, που εκδηλώνεται σε διάφορα τελετουργικά και απαγορεύσεις. Οι γνώσεις του σαμάνου και του ιερέα για τα ουράνια σώματα εφαρμόζονταν στη σοδειά και στην καλλιέργεια, καθώς και στα κυνηγετικά ήθη και στις νομαδικές περιπλανήσεις. Και ο πολιτισμός που γεννήθηκε σε κοινότητες κυνηγών και συλλεκτών, έγινε η βάση της συνείδησής μας για τη γη. Η γη είναι αυτό που κατέχουμε, αλλά είναι κι εκείνο που μας κατέχει, ενίοτε μας εξουσιάζει. Οι ταοϊστές αθάνατοι απείχαν από τα δημητριακά, και όπως αναφέραμε λίγο πιο πάνω, τούτη η πρακτική ήταν άμεσα συνυφασμένη με την προσπάθειά τους να κατακτήσουν το Ταό. Στην κινεζική και διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν πολλά άρθρα και μονογραφίες για το θέμα αυτό. Μερικές εξ αυτών υιοθετούν την άποψη πως η πρακτική αυτή είναι ακόμη μια άλλη ασκητική πρακτική. Τα πιο σύγχρονα άρθρα την υπερθεματίζουν θεωρώντας την πανάκεια.

Πέρα από τη διχογνωμία τη σχετική με την ωμοφαγία, αυτό που είναι σημαντικό να καταλάβουμε είναι η δυσκολία της αγροτικής ζωής. Το βιβλίο της Γένεσης, ήδη από το δεύτερο κεφάλαιο, υπονοεί πως ο άνθρωπος δημιουργήθηκε για να καλλιεργεί τους αγρούς. Ο Θεός τιμωρεί τον Αδάμ λέγοντάς του πως θα τρώει ψωμί με τον ιδρώτα του προσώπου του. Πολλοί αρχαίοι μύθοι περιγράφουν τη θλίψη τού να γεννιέσαι άνθρωπος και να πρέπει να καλλιεργείς το έδαφος. Η γη είναι ο γεννήτορας όλων των κακών. Ας μην ξεχνάμε τον Κάιν, που ήταν γεωργός. Υπάρχει ωστόσο και μια άλλη πλευρά στο θέμα. Εκείνη που αναδεικνύει τη χορτοφαγία σε μείζονος σημασίας ζήτημα για τα πολιτικά πράγματα. Η χορτοφαγία στην αρχαία Ελλάδα και στην αρχαία Κίνα είναι πράξη επαναστατική, γιατί αντιτίθεται στις κοινωνικές νόρμες, που συνεπάγονται σχεδόν πάντα μια κάποια θυσία.

Ευτυχώς δεν είναι όλοι οι αγροτικοί μύθοι τόσο θλιβεροί. Πολλοί μιλάνε για θεούς και θρυλικούς ήρωες που προήγαν την αγροτική τεχνολογία. Στην κινεζική μυθολογία, ο θρυλικός αυτοκράτορας των πέντε δημητριακών βοήθησε τον πεινασμένο όχλο διδάσκοντάς του τη γεωργία, και οι θεοί παρενέβησαν για να δώσουν στον Σενόγκ, τον θρυλικό αυτοκράτορα δηλαδή, και σε έναν άλλο μύθο, στον Χου τσι, τον Κύριο άρχοντα των δημητριακών, την απαραίτητη γνώση για να το κάνει αυτό.

Οι αντιστίξεις αυτές στο επίπεδο της μυθολογικής πρόσληψης και ανάλυσης εκφράζονται καλύτερα στο δίπτυχο Ταοϊσμός - Κομφουκιανισμός, δύο ρεύματα που εν πολλοίς διαμόρφωσαν το πρόσωπο -και όχι μόνον το πολιτισμικό- της Κίνας. Η κομφουκιανική κοσμοαντίληψη θεωρούσε ότι τα πρώτα χρόνια μετά τη δημιουργία του ανθρώπου, η ανθρωπότητα υπέφερε από πείνα, χολέρες, ανεξέλεγκτη βία και απίστευτη αγριότητα. Αντιθέτως, οι ταοϊστές πίστευαν πως η ζωή του ανθρώπου υπήρξε στην αρχή ειδυλλιακή, και μόνον πολύ αργότερα -αφού δηλαδή είχε προηγηθεί το καθεστώς της ανεξέλεγκτης βίας που περιέγραφαν οι κομφουκιανιστές-, η ανθρωπότητα εισήλθε στο σημερινό στάδιο του επιμερισμού των δυνάμεών της. Αυτή η αντίθεση, είναι σημαντικό να το αναφέρουμε, εκφράζει έναν βαθύ κοσμολογικό προσανατολισμό, και είναι και το θεμέλιο πολλών κοινωνικών κινημάτων που έδρασαν και συνεχίζουν να δρουν μέσα στη ροή της κινεζικής ιστορίας.

Ο μυστικός πρωτογονισμός των ταοϊστών δεν ήτανε ωστόσο ασκητισμός. Οι Κινέζοι μυστικοί γνώριζαν καλά και εκτελούσαν τις ασκητικές πρακτικές, όμως οι ικανότητές τους δεν έφταναν σε ποιότητα και βαθμό δυσκολίας τις αντίστοιχες των γιόγκι στην Ινδία. Τέλος, η κοινωνική αβεβαιότητα δεν άφηνε τις τάξεις, εξαιρουμένης αυτής του αυτοκράτορα, στο έλεος της μοίρας και συχνά - πυκνά αυτή ήταν άμεσα συνυφασμένη με τη διατροφή. Η νοσταλγία για τη χρυσή εποχή της ανθρωπότητας ενέπνευσε πολλές και μαζικές εξεγέρσεις, που συνήθως κατέληγαν στην εξόντωση όλων των συμβαλλόμενων μερών, και οδήγησε στη ραγδαία αύξηση του αριθμού των αναχωρητών.

Οσο η γη δινόταν στην αγροτική εκμετάλευση τόσο τα βουνά γίνονταν σύμβολα της άγριας πηγής τής δύναμης. Ωστόσο τα μυστικά τάγματα του ταοϊσμού βλέποντας παράλληλα την εξάπλωση του Βουδισμού, από τη μια, και την αποτυχία των εξεγέρσεων, από την άλλη, συμβιβάζονταν, μερικώς πάντα, με τις κοινωνικές νόρμες. Το να καταφύγεις για προστασία σε ένα βουνό δεν είναι κάτι εύκολο. Απαιτεί εξάσκηση, σχεδιασμό, πειθαρχία. Η πρώτη έγνοια των αναχωρητών λοιπόν ήταν η διαίτα, η σωστή διατροφή. Οι ταοϊστές δάσκαλοι, στην προσπάθειά τους να αποφύγουν το κέλυφος της γεωργίας και το ενδεχόμενο της υποδούλωσης των ταγμάτων τους στο φεουδαρχικό σύστημα, δραστηριοποιήθηκαν γύρω από την πρακτική τού να απέχουν ολοκληρωτικά από τη βρώση των δημητριακών. Με αυτόν τον τρόπο πίστευαν ότι γίνονταν αθάνατοι, έμπαιναν στον δρόμο, στο Τάο, εισέρχονταν ξανά στη χρυσή εποχή της ανθρωπότητας, όπου κανένα δεινό δεν μπορούσε πλέον να τους αγγίξει. Στην πραγματικότητα συσπειρώνονταν γύρω από ουτοπικές κοινότητες και ακολουθούσαν τα πρότυπα του πρωτόγονου κολεκτιβισμού. Από τα χρόνια του κίτρινου αυτοκράτορα υπάρχουν αναφορές για ανθρώπους που είχαν εξοριστεί επειδή δεν υπάκουαν στη θέληση του αυτοκράτορα.

Τέλος, το μυθολογικό επικάλυμμα, που εν πολλοίς προσδιόρισε το συλλογικό υποσυνείδητο της Κίνας, όπως ακριβώς το προπατορικό αμάρτημα εκείνο της Δύσης, ήταν η αιτία για την εμφάνιση μιας παράξενης ιατρικής, της ιατρικής της καταπολέμησης των δαιμονίων που σε μορφή σκουληκιών έμπαιναν μέσα στο σώμα με τη βρώση των δημητριακών και προκαλούσαν διάφορες παθήσεις. Αυτά τα παράσιτα απασχολούσαν πολύ τους ταοϊστές αθάνατους, που πίστευαν ότι υπήρχε μάλιστα και μια ουράνια τάξη τέτοιων δαιμόνιων σκουληκιών.

Οι ταοϊστικές σχολές στην πλειονότητά τους αναγνωρίζουν τρεις κύριες μορφές σκουληκιών που ζουν μέσα στα δημητριακά και μειώνουν τη ζωή μας, γιατί επεμβαίνουν στην ουράνια διευθέτηση της ανθρώπινης μοίρας. Κατοικούν στο κεφάλι, στο στομάχι, στα ισχία και στα κάτω μέλη, ενώ υποβοηθούνται από μια ομάδα 9 σκουληκιών που κάνουν ό,τι μπορούν για να εγείρουν το κακό στους ανθρώπους. Οταν ο άνθρωπος πεθαίνει, τα σκουλήκια ανταμείβονται με το να τρώνε το πτώμα της κακοδαιμονισμένης ψυχής. Το ανώτερο σκουλήκι ονομάζεται Πενγκ Γου. Είναι άσπρο και γαλάζιο και είναι εκείνο που επιθυμεί όλα τα ωραία εδέσματα και τα γλυκά. Το μεσαίο σκουλήκι, ο Πενγκ Ζούι, είναι άσπρο και κόκκινο και ευθύνεται για τα συναισθήματα χαράς και θυμού. Το κατώτερο σκουλήκι, ο Πενγκ Ζιάο, είναι άσπρο και μαύρο και ρίχνει τον άνθρωπο στις σαρκικές απολαύσεις, το σεξ, το αλκοόλ και τα υγρά όνειρα. Πιο αναλυτικά. Ο Πενγκ Γου ζει μέσα στο κεφάλι, ευθύνεται για τις κεφαλαλγίες, τη θολή όραση, την κώφωση, την έντονη καταρροή. Ο Πενγκ Ζούι κατοικεί στην καρδιά και στο στομάχι, επιτίθεται στην καρδία και ευθύνεται για τις απολαύσεις εν γένει. Ο Πενγκ Ζιάο κατοικεί στο στομάχι και στα πόδια. Ευθύνεται για τη λαγνεία και τις καταχρήσεις.

Τα υπόλοιπα 9 σκουλήκια προκαλούν άλλες αρρώστιες και εξουθενώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα:

Ο Φου Τσονγκ μολύνει το αίμα μας.

Ο Χούι Τσονγκ μας χωρίζει στα ζεύγη του θηλυκού και του αρσενικού που ζουν κάτω από την καρδιά.

Ο Κουν Μπάι Τσονγκ αποδυναμώνει τα εσωτερικά όργανα και φράζει τις αρτηρίες.

Ο Ροθ Τσονγκ προκαλεί κνησμό και αποδυναμώνει τη μέση και τους ιστούς.

Ο Βέι Τσογνκ τρώει το φαγητό που τρώμε και γι' αυτό τον λόγο πεινάμε.

Ο Γέι Τσονγκ προκαλεί βήχα, φλέγματα και αναπνευστικά προβλήματα.

Ο Γκε Τσονγκ προκαλεί εφιάλτες και ξηροδερμία.

Ο Κι Τσονγκ προκαλεί καρκίνο.

Ο Κιάο Τσονγκ προκαλεί εξανθήματα και πτώση των οδόντων.

Ολα μαζί ευθύνονται για τους πολέμους, τις αυτοχειρίες, τις πράξεις βίας...

Κυρίες και κύριοι, απέχετε από τα δημητριακά και ο Κύριος Κανίβαλος θα σας προσπεράσει. Σας ευχαριστώ πολύ.

* Η εισήγηση στο Συνέδριο για τη Θεοφαγία - Ανθρωποφαγία, στις 10 Μαΐου, στο Αμφιθέατρο Α. Τρίτση.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Υπαρξιακός τρόμος
Το πένθος ταιριάζει στον καλλιτέχνη
Η ευαίσθητη οξυδέρκεια του Γιάννη Δάλλα
Εν τη ρίμα του λόγου / Μαρία Βουμβάκη
Αυτοπροσωπογραφίες και σκιές
Τραγούδια και θρύλοι
Το τραύμα Πουλαντζάς
Περιεχόμενο εναντίον μορφής: Μια αντι-ρομαντική σύλληψη στην καρδιά του ρομαντισμού
Τι ξέρουμε για τον Σαίξπηρ;
Γέλιο σαν κοφτερό λεπίδι
Πλουσιοπάροχα τοξικό
Ερωτες και δρόμοι
Μουσική
Στο ντιβάνι του δισκαναλυτή
Συνέδριο για τη Θεοφαγία - Ανθρωποφαγία
Παραίνεση για την θεραπεία της ψυχής από τον Κύριο Κανίβαλο
Από τις 4:00 στις 6:00
Τα ψέματα πληρώνονται ...στο τραγούδι
Δυνατή φωνή με ανοίγματα στην ποίηση
Αρχαίο δράμα
Ο Προμηθέας του Αισχύλου και η διαλεκτική της ανθρώπινης συνείδησης