Έντυπη Έκδοση

Γκρο πλαν στο γυμνό σώμα

Γιάννης Σολδάτος

Η ιστορία του γυμνού στον κινηματογράφο

εκδόσεις Ψυχογιός, σ. 552, ευρώ 33,30

Από το 1896, όταν ο Τόμας Εντισον τόλμησε να δείξει στη μεγάλη οθόνη ένα παθιασμένο φιλί στο στόμα, μέχρι σήμερα, ο αισθησιασμός και ο ερωτισμός στον κινηματογράφο απογύμνωσαν σταδιακά το ανθρώπινο σώμα και καταρρίφθηκε κάθε καθωσπρεπισμός. Το λεύκωμα του Γιάννη Σολδάτου, πλούσιο σε αφίσες και φωτογραφίες από τη διαδρομή του γυμνού σώματος στον ευρωπαϊκό και αμερικανικό κινηματογράφο, είναι εμπνευσμένο από μια σειρά κειμένων του Μπάμπη Ακτσόγλου για το περιοδικό «Σινεμά», με τίτλο «Ο ερωτισμός στο σινεμά».

Η αποτύπωση των γυμνών σκηνών, ωστόσο, δεν αποτελεί μια απλή καταγραφή. Παράλληλα, αναλύονται το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο, τα κινηματογραφικά είδη και οι τάσεις κατά τις οποίες έγιναν οι αισθητικές μεταβάσεις και παρατίθενται έγκριτα σχόλια κριτικών κινηματογράφου, δημιουργών αλλά και θεωρητικών, όπως ο Αντρέ Μπαζέν, αφήνοντας κατά μέρος τον πορνογραφικό κινηματογράφο, που γεννήθηκε πολύ νωρίς και εξελίχτηκε σαν περιθωριακό είδος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση που διατρέχει όλη τη μελέτη του Σολδάτου σχετικά με το πώς αντιμετώπισαν το γυμνό σώμα οι δύο ήπειροι, Ευρώπη και Αμερική. Στην πουριτανική Αμερική, και κάτω από την καθιέρωση του κώδικα Χέιζ (1922), που ήθελε τις ταινίες «εξαγνισμένες», δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι από πολύ νωρίς άνθησε η βιομηχανία των «stag films», των άτεχνων πορνογραφικών ταινιών μικρής διάρκειας, που το κοινό προμηθευόταν μέσω αλληλογραφίας. Την ίδια στιγμή, στην Ευρώπη, το 1897 ο Ζορζ Μελιές προσφέρει την πρώτη γυμνή σκηνή στο «Apres Les Ball». Τις επόμενες δεκαετίες ο Μπέργκμαν, ο Φελίνι, ο Γκοντάρ και ο Αντονιόνι αφαιρούν σταδιακά τα υφάσματα από τα σώματα των ηθοποιών, με αποκορύφωμα τη δεκαετία του '70 και το σινεμά του Παζολίνι. Αλλά και το ελληνικό σοφτ πορνό, όπου μεσουρανούσε ο Γκουσγκούνης, αφού προηγήθηκαν με γυμνές σκηνές στις δικές τους ταινίες ο Κούνδουρος, ο Κακογιάννης και ο Δαλιανίδης, που καθιέρωσε το ημίγυμνο σώμα μέσω του ελληνικού μιούζικαλ.

Ετσι, αν και το σινεμά των δημιουργών είχε πολύ προοδευτικότερη αντίληψη για το γυμνό σώμα, αυτολογοκρίθηκε φοβούμενο την τύχη των ευρωπαϊκών ταινιών στην άλλη άκρη του Ατλαντικού. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Γιάννης Σολδάτος, ο αγώνας των δημιουργών δεν έγινε με τα φαντάσματα της λογοκρισίας και της αντιχριστιανικής ηθικής, αλλά έγινε και γίνεται για τον κορεσμό της «ακόρεστης» δίψας του ανθρώπινου ματιού απέναντι στο ωραίο γυμνό σώμα. Αλλωστε η ίδια η λογοκρισία ήταν εκείνη που πολλές φορές ενίσχυε τον αισθησιασμό, καθώς ερωτική είναι η ταινία που διατηρεί την ερωτική επιθυμία του κοινού ώς το τέλος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Βιβλία για το 2011
Τα βιβλία σβήνουν την τηλεόραση
Ξεχασμένη φρουρά με ιδιαίτερα παιδιά
Μαφίες, σε ανθρώπινα μεγαλεία τόπων
Με αντρική σκέψη ή συναίσθημα
Λίστες, μάνες και άγιοι χωρίς να θέλουν
Ανευ όρων και ορίων χαρά ζωής
Ενα ρεμπέτικο που σπάει κόκκαλα
Ασυνήθιστες στόφες
Τα «μικρά τίποτα» της καθημερινότητας
Αγόρια σε τόπους μαρτυρίας
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ 2011
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Για να μη διαβούν οι Μήδοι
Εις το όνομα του πατρός
Μουσική
Η τέχνη ως κάθαρση και αυτογνωσία
Βιβλία για το 2011
Τα βιβλία σβήνουν την τηλεόραση
Ξεχασμένη φρουρά με ιδιαίτερα παιδιά
Μαφίες, σε ανθρώπινα μεγαλεία τόπων
Με αντρική σκέψη ή συναίσθημα
Λίστες, μάνες και άγιοι χωρίς να θέλουν
Ανευ όρων και ορίων χαρά ζωής
Ενα ρεμπέτικο που σπάει κόκκαλα
Ασυνήθιστες στόφες
Τα «μικρά τίποτα» της καθημερινότητας
Αγόρια σε τόπους μαρτυρίας
Γκρο πλαν στο γυμνό σώμα
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ 2011
Από τις 4:00 στις 6:00
Αυτό είναι το βιβλίο των τραγουδιών
Ο James Dean της τζαζ
Άλλες ειδήσεις
Το ποίημα του λιονταριού
Ενα αντίο στον Εκτορα Κακναβάτο που έσυρε πίσω του τα τείχη
ΘΗΣΕΙΑ