Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία - 18/12/2011
Έντυπη Έκδοση
Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2011
ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΙΚΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
Εδώ η χώρα καίγεται...
«Τους επόμενους μήνες κρίνεται αν η χώρα θα μείνει στο ευρώ ή θα οδηγηθεί εκτός. Ομως η συντριπτική πλειοψηφία του πολιτικού προσωπικού ασχολείται με άλλα». Το σχόλιο κυβερνητικού παράγοντα αποτυπώνει την έντονη ανησυχία που επικρατεί σε αυτούς που βλέπουν το αδιέξοδο και την απόγνωση μεγάλου τμήματος της κοινωνίας, την ίδια στιγμή που υπουργοί έχουν κατά νου το πώς θα κερδίσουν εσωκομματικούς πόντους οι ίδιοι και πως θα ωφεληθεί το κόμμα τους, ενώ όλο και περισσότεροι πλέον στην Ε.Ε. μιλούν ανοιχτά και προετοιμάζονται για επιστροφή της Ελλάδας στη δραχμή.
Εκλογές πρωταπριλιά, το αργότερο στις 8 Απριλίου, θα έχουμε σύμφωνα με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, οπότε υπουργοί και υφυπουργοί χτίζουν την προσωπική τους εκλογική τακτική για να αποφύγουν τα δύσκολα. Ο Λουκάς Παπαδήμος, που το βλέπει αυτό, αποφάσισε να τους βάζει συγκεκριμένα καθήκοντα και να ζητά απολογισμό.
Οι εκπρόσωποι της τρόικας έφυγαν από την Ελλάδα έντονα ενοχλημένοι για την απόκλιση από τους στόχους, την οποία παρά τις διαρκείς αστοχίες, αποδίδουν όχι σε λάθη στο σχεδιασμό του προγράμματος, αλλά στην αδυναμία της ελληνικής κυβέρνησης και της δημόσιας διοίκησης να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις. Με την επιστροφή της στα μέσα Ιανουαρίου η τρόικα περιμένει από τον Λ. Παπαδήμο προτάσεις για το πώς θα κλείσει η τρύπα από την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2011, σχέδιο για το πού θα βρεθούν τα 7 δισ. που πρέπει να εξοικονομηθούν την περίοδο 2013-2014, χάρτη για την μείωση του δημοσίου με κλείσιμο οργανισμών και απολύσεις υπαλλήλων και πρόγραμμα διαρθρωτικών αλλαγών που θα συνοδεύει τη νέα δανειακή σύμβαση των 130 δισ. ευρώ. Υποτίθεται πως για όλα αυτά θα ξεκινούσε διαπραγμάτευση τώρα, όμως η κυβέρνηση δεν είναι έτοιμη. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου της Πέμπτης, οι υπουργοί διαπληκτίζονταν μεταξύ τους ή έκαναν διαλέξεις για το ζήτημα της μείωσης των δημοσίων υπαλλήλων, δεν είχαν όμως να καταθέσουν λύσεις. Η τρόικα επιθυμεί όλο αυτό το πακέτο να κλείσει τον Ιανουάριο και στη συνεχεια να προχωρήσει στο νέο δάνειο. Η Ν.Δ. ζητάει η διαπραγμάτευση να γίνει από τη νέα κυβέρνηση που θα έχει πρόσφατη εντολή, όμως όπως τονίζουν πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στις διαπραγματεύσεις, «αυτές οι κουβέντες είναι για εσωτερική κατανάλωση». Σημειώνουν ότι για να δοθεί το νέο δάνειο είναι βέβαιο πως στην Ε.Ε. θα έχουν εξασφαλίσει με κάποιο τρόπο δεσμεύσεις και από το ΠΑΣΟΚ και από τη Ν.Δ. για τη στάση που θα τηρήσουν μετά τις εκλογές.
Ολα τα παραπάνω θα καθοριστούν σε μεγάλο βαθμό από την έκβαση της διαπραγμάτευσης με τους ιδιώτες (PSI) για το «κούρεμα» του χρέους (ρεπορτάζ στη διπλανή σελίδα). Αν τα πράγματα κυλήσουν ομαλά κι επιτευχθεί συμβιβαστική λύση, τότε η κατάσταση θα παραμείνει δύσκολη, αλλα υπάρχουν ελπίδες να αρχίσει, αν ευνοήσει και το ευρωπαϊκό περιβάλλον, να ομαλοποιείται. Αν υπάρξει εμπλοκή στο PSI ή υπάρξουν άλλες εξελίξεις στην ευρωζώνη, τότε η Ελλάδα μπορεί να οδηγηθεί σύντομα σε χρεοκοπία και επιστροφή στη δραχμή.
Παρ' όλα αυτά, τα κόμματα και η πλειονότητα των υπουργών, αντί να συννενοηθούν για τα παραπάνω, δίνουν προτεραιότητα στη δική τους ατζέντα.
- Τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ έχουν πρώτο θέμα στην ιεράρχηση τους τις εξελίξεις στο θέμα της ηγεσίας. Οι κορυφαίοι υπουργοί έχουν πάντα κατά νου το εσωκομματικό ακροατήριο γι' αυτό αποφεύγουν να επωμιστούν αποφάσεις που υπολογίζουν ότι θα τους κοστίσουν στην κούρσα διαδοχής. Ο Γ. Παπανδρέου κινείται κι αυτός με βάση τους σχεδιασμούς για το προσωπικό πολιτικό του μέλλον κι όχι με βάση την κρίσιμη συγκυρία. Ακόμη κι όταν μιλούν για παράταση του βίου της κυβέρνησης στο ΠΑΣΟΚ το κάνουν για να κερδίσουν χρόνο για την ανασυγκρότησή τους κι όχι επειδή πιστεύουν στο έργο που έχει επωμιστεί.
- Στη Ν.Δ. από την άλλη, όλα κινούνται γύρω από το στόχο να γίνουν σύντομα εκλογές (το αργότερο στις αρχές Μαρτίου) αφού οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σαφές προβάδισμα για το κόμμα τους έστω και αν κινείται σε πολύ χαμηλά ποσοστά. Υπολογίζουν ότι αν έχουν πρωτιά, με το πριμ των 50 εδρών που δίνει ο εκλογικός νόμος θα κρατούν στα χέρια τους τις εξελίξεις. Το πρώτο μέλημα λοιπόν είναι να μην επωμιστούν αποφάσεις με σημαντικό πολιτικό κόστος μέχρι να φθάσουμε στις κάλπες. Ομως θα 'ναι πολύ δύσκολο να αποφύγουν κάτι τέτοιο, αφού η τρόικα θα επιμείνει να κλείσουν όλα τα μεγάλα θέματα πριν από τις κάλπες ή να υπάρχουν σαφείς δεσμεύσεις για το μετά.
Σύμφωνα με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, οι εκλογές θα γίνουν στις αρχές Απριλίου (πρωταπριλιά ή στις 8 Απριλίου, Κυριακή των Βαΐων). Μέχρι τότε υπολογίζεται ότι θα έχουν κλείσει οι μεγάλες εκκρεμότητες, αν και τα απρόοπτα μπορεί να είναι τόσα πολλά ώστε να ανατρέψουν τα πάντα.
Ο Λ. Παπαδήμος, ο οποίος ήδη εισπράττει μεγάλη φθορά, μετά την τελευταία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, σκέφτεται να αλλάξει τακτική. Παρ' ότι ισορροπιστής, βλέποντας ότι οι υπουργοί αποφεύγουν τα δύσκολα, θα βάζει συγκεκριμένα καθήκοντα και θα ζητάει απολογισμό. Επίσης σε περίπτωση που κάποιος «υπερβεί τα όρια» είναι διατεθειμένος να τον θέσει εκτός κυβέρνησης, γιατί διαφορετικά η εικόνα διάλυσης θα ενταθεί κι ο ίδιος θα απαξιωθεί πλήρως.
Παρά τη σχετική συζήτηση, που τροφοδοτήθηκε από τις εισηγήσεις του Γ. Καρατζαφέρη και τη θετική στάση του Γ. Παπανδρέου, ανασχηματισμός είναι πολύ δύσκολο να γίνει, γιατί κάτι τέτοιο προϋποθέτει συμφωνία και των τριών κομμάτων και η Ν.Δ. δεν δείχνει τέτοια διάθεση, αφού η αλλαγή προσώπων στην κυβέρνηση παραπέμπει και σε παράταση του βίου της, πράγμα που δεν επιθυμεί ο Αντ. Σαμαράς.
Το «στέγνωμα» της οικονομίας από ρευστό, το αλυσιδωτο κλείσιμο επιχειρήσεων, η διαρκής απόκλιση από τους δημοσιονομικούς στόχους, οι καθυστερήσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές, η προετοιμασία της Ε.Ε. να υψωθεί τείχος προστασίας από μια ενδεχόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας, η προεξόφληση από όλο και περισσότερους αναλυτές ότι η χώρα θα επιστρέψει στη δραχμή και η αφασία της πλειοψηφίας του πολιτικού συστήματος, δημιουργούν ένα σκηνικό στο οποίο οι πολίτες βλέπουν τις θυσίες τους να κινδυνεύουν να πάνε χαμένες. Η ανεργία καλπάζει, όλο και περισσότεροι μένουν απλήρωτοι, η ανασφάλεια κυριαρχεί και διέξοδος δεν φαίνεται από πουθενά. Ομως η πλειονότητα των πολιτικών εξακολουθεί να ζει στον κομματικό της μικρόκοσμο.
