Έντυπη Έκδοση

Ψηφίδες σε θεατρικούς δημόσιους βίους με πόθους αετού

**Ψηφίδες

Μελέτες Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Τέχνης στη μνήμη της Στέλλας Παπαδάκη-Oekland

επιμ.: Ολγα Γκράτσιου, Χρήστος Λούκος

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σ. 390, 30 ευρώ

Το βιβλίο αυτό είναι συνέκδοση με την Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών και είναι αφιερωμένο στη μνήμη της Στέλλας Παπαδάκη-Oekland, καθηγήτριας της Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Το βιβλίο εκδίδεται με πρωτοβουλία των συναδέλφων της, αφού η προαναφερθείσα συνέβαλε στη διαμόρφωση του Τμήματος.

Συμμετέχουν, με συμβολές τους, δάσκαλοι, συνεργάτες, μαθητές και φίλοι. Περιέχει μελέτες Αρχαιολογίας και Ιστορίας, με έμφαση στη βυζαντινή εποχή και στην ιστορία της Κρήτης. Ιστοριογραφικές προσεγγίσεις και ανθρωπολογικές θεωρήσεις της τέχνης, και μάλιστα απεικονίσεων του ιερού, συμπληρώνουν το ευρύ φάσμα των μελετών. Πρόκειται για ζητήματα που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με το έργο της τιμωμένης ή με ερευνητικά σχέδια, που υπήρξαν η αφορμή συνεργασίας της με τους συγγραφείς του τόμου.

**Αγγελος Χανιώτης

Θεατρικότητα και δημόσιος βίος στον ελληνιστικό κόσμο

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σ. 360, 27 ευρώ

Ως θεατρικότητα στο βιβλίο αυτό ορίζεται η προσπάθεια ατόμων να δημιουργήσουν μια εικόνα για τον εαυτό τους, η οποία τουλάχιστον εν μέρει ξεγελά. Ξεγελά είτε επειδή αντιβαίνει ριζικά προς την πραγματικότητα είτε επειδή διογκώνει, διορθώνει ή παραποιεί την πραγματικότητα. Στόχος αυτής της προσπάθειας είναι η άσκηση ελέγχου πάνω στα αισθήματα και στη σκέψη άλλων. Στοιχεία θεατρικότητας υπάρχουν στον δημόσιο βίο κάθε κοινωνίας - είναι ιδιαίτερα εμφανή και σήμερα.

Στην ελληνιστική εποχή παρατηρείται αύξηση στοιχείων θεατρικής συμπεριφοράς κάτω από την επίδραση του θεάτρου, της ηθοποιίας, της σκηνοθεσίας και της δραματουργίας, η κοινωνία μετατρέπεται σε κοινωνία θεατών.

Στο βιβλίο μελετάται η χρήση θεάτρων για διάφορες εκδηλώσεις του δημόσιου βίου, η επίδραση του θεατρικού χώρου στην πολιτική ρητορεία, στην εδραίωση της μοναρχικής εξουσίας και στη λατρεία, καθώς και τη σύγχρονη αντίληψη ότι η πολιτική είναι ένα είδος δράματος. Η πρόσληψη του δημόσιου βίου ως σκηνοθετημένης παράστασης και του δημόσιου προσώπου ως ηθοποιού παρουσιάζει σημαντικές αναλογίες μεταξύ της ελληνιστικής εποχής και της σημερινής εποχής ως προς την επίδραση της τηλεόρασης και του θεάματος στην πολιτική.**Buck-Morss Suzan

Η διαλεκτική τού βλέπειν

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σ. 592, 30 ευρώ

Η συγγραφέας αντλεί το υλικό της από ένα βιβλίο που δεν γράφτηκε ποτέ, το «Σχέδιο Εργασίας περί Στοών», το ημιτελές μείζον δημιούργημα του Βάλτερ Μπένγιαμιν για τη βιομηχανική κουλτούρα του 19ου αιώνα με τη μορφή που αυτή πήρε στο Παρίσι, και η οποία, με τη σειρά της, διαμόρφωσε την πόλη αυτή.

Δεν πρόκειται απλώς για μια σύνοψη των αυθεντικών γερμανικών και γαλλικών χειρογράφων του Μπένγιαμιν, αλλά για μια ευρηματική ανασύνθεσή τους από τη συγγραφέα, προκειμένου να φωτιστεί ο κόσμος τον οποίο έζησε και περιέγραψε ο Μπένγιαμιν. Κομβικό σημείο της φιλοσοφίας του είναι ότι η μετάδοση της όποιας κουλτούρας είναι πράξη ύψιστης σημασίας. Ετσι τα κοινά, καθημερινά, αντικείμενα της βιομηχανικής κουλτούρας έχουν να μας διδάξουν όσα και οι άλλοι πολιτιστικοί «θησαυροί» που έχουμε μάθει από παλαιά να σεβόμαστε.

**Μιχαήλ Μαράς

Νοτάριος Χάνδακα Κατάστιχο 148

Τόμος Γ' (2-9 1538- 28-2 1539)

εκδίδει ο: Γιάννης Κ. Μαυρομάτης

Κατάστιχο 149

Τόμος Δ' (1-10 -31- 12-1549)

Εκδίδουν οι: Τόνια Μαρμαρέλη, Μανόλης Γ. Δρακάκης

Εκδ. Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη

Η μετάφραση και η έκδοση εγγράφων της περιόδου της ενετοκρατίας στην Κρήτη, και ειδικώς στον Χάνδακα, που συμπύκνωσε την ελληνική αναγέννηση, με κορυφαία έργα στη λογοτεχνία, στο θέατρο, με τη δημιουργία εθνικής Σχολής Τέχνης, μουσικών, φιλολόγων και φιλοσόφων, αποτελεί πολυσήμαντο εγχείρημα τεράστιας σημασίας για την ελληνική Ιστορία.

Μέσα από την έκδοση συμβολαιογραφικών πράξεων του κορυφαίου νοτάριου εκείνης της περιόδου δίνονται σημαντικές πληροφορίες οικονομικού, πολιτιστικού, εθιμικού και κοινωνικού περιεχομένου και αποτυπώνουν εναργώς πλευρές της καθημερινής ζωής στον Χάνδακα.

Δείχνουν τον ρόλο οικογενειών με άξονα τις δικαιοπρακτικές πράξεις στα δρώμενα της ενετικής περιόδου, και μάλιστα στην ακμή της, τη δυναμική συγκεκριμένων προϊόντων, αλλά και τον ρόλο των κρατικών και κοινωνικών μηχανισμών στο γενικότερο γίγνεσθαι.

Ταυτόχρονα, γίνονται ιδιαίτερα αισθητές, μέσα από συγκεκριμένα έγγραφα, η κοινωνική και ταξική ιεραρχία ανάμεσα στους άρχοντες και στους μεροκαματιάρηδες, οι περιπτώσεις διαχείρισης της μοναστηριακής περιουσίας, αλλά και η αγοραπωλησία δούλων. Από άποψη μεγάλων οικονομικών μεγεθών, αναφέρεται η πληρωμή 634 δουκάτων ως ναύλου μεταφοράς ντόγας, για την κατασκευή βαρελιών, από τον Κωνσταντή Σέμπρη από τον Γαλατά της Πόλης στον Μανουήλ Κατακουζηνού.

Εξαιρετική είναι η συμβολή στην οργάνωση και έκδοση του ενετικού υλικού τού προϊσταμένου τού Τμήματος Αρχείων της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης Ηρακλείου, Αντρέα Σαββάκη.

**Stuart G. Shanker

Ο Wittgenstain και το σημείο καμπής στη φιλοσοφία των μαθηματικών

μτφρ.: Κωστής Κωβαίος

επιμ.: Μαρία Κυρτζάκη (γλωσσική επιμέλεια)

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σ. 480, 35 ευρώ

Μια σύνθετη μελέτη του Shanker στο πολυεπίπεδο έργο του Βιτγκενστάιν, βιβλίο με εξαιρετική επικαιρότητα όσον αφορά τη σχέση Μαθηματικών - Φιλοσοφίας. Με ριζοσπαστικότητα ο συγγραφέας αναπτύσσει τα επιχειρήματά του πάνω σε ένα ευρύ θεματολογικό φάσμα των προβλημάτων της Φιλοσοφίας και των Μαθηματικών, τα οποία σχετίζονται με τις απόψεις του Βιτγκενστάιν για τη θεμελίωση, δεν είχαν όμως αναπτυχθεί από τον εν λόγω φιλόσοφο, όπως, για παράδειγμα, η θεωρία των γραφημάτων και οι πιθανολογικές «λύσεις» που παρέχουν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές στις μέρες μας.

Ταυτόχρονα όμως δίνει για πρώτη φορά βαρύτητα στα κείμενα της λεγόμενης μέσης περιόδου (Φιλοσοφικές παρατηρήσεις και Φιλοσοφική γραμματική), που δημοσιεύτηκαν μετά τις παρατηρήσεις για τη θεμελίωση των Μαθηματικών (ΠΘΜ) και τα οποία, ως γνωστόν, περιέχουν αναλυτικές και εμπεριστατωμένες απόψεις θεμάτων που στις (ΠΘΜ) θεωρούνται δεδομένες, δημιουργώντας έτσι στους κριτικούς λανθασμένες εκτιμήσεις των ρηξικέλευθων ιδεών του Βιτγκενστάιν για τη φιλοσοφία των Μαθηματικών και κατά συνέπεια στην αρνητική προβολή της εικόνας του ως φιλοσόφου των Μαθηματικών.

**Αντώνης Γλυτζουρής

Πόθοι αετού και φτερά πεταλούδας

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σ. 584, 26 ευρώ

Ο συγγραφέας, που είναι επίκουρος καθηγητής Θεατρολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, ανατέμνει τα καλλιτεχνικά και ιδεολογικά ρεύματα που διαμόρφωσαν τον Καζαντζάκη, στοιχείο που συνδέεται με τη διαπλοκή της παράδοσης και της νεωτερικότητας στη συγκρότηση της πολιτισμικής του ταυτότητας και την επιθυμία του να απελευθερωθεί από την παραδοσιακή κοινωνία του Ηρακλείου, του τέλους του 19ου αιώνα, στην οποία όμως είχαν αρχίσει να εισέρχονται οι ιδέες της μοντέρνας ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Η μελέτη ασχολείται κυρίως με τα πέντε θεατρικά έργα που έγραψε ο Καζαντζάκης μεταξύ των ετών 1906 και 1910 , «Ξημερώνει», «Εως πότε;», «Φασγά», «Κωμωδία», «Ο Πρωτομάστορας».

Ο συγγραφέας με μια συνθετική ιστορική ματιά ερμηνεύει τη νεανική δραματουργία του Καζαντζάκη, σε συνάφεια με την πρόσληψη των καλλιτεχνικών κινημάτων και ιδεολογικών ρευμάτων της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας.

Ειδικότερα τον τρόπο κρυστάλλωσης του Καζαντζάκη μέσα στο περιβάλλον του Νεορομαντισμού και της Παρακμής, με την παράλληλη ένταξή του στο στρατόπεδο του Αντι- Διαφωτισμού.

Ερευνάται επιπροσθέτως η διαδικασία με την οποία πραγματοποιήθηκε η αφομοίωση των πρωτοποριακών κινημάτων σε συνάρτηση με την εγχώρια ιστορική συγκυρία, και αναλύονται τα ιζήματα που απέφερε η διύλισή τους, όπως ο ρόλος του Καζαντζάκη στην ανάσχεση του Μοντερνισμού και στον εμπλουτισμό της εγχώριας δραματουργικής παράδοσης του Ρομαντικού Κλασικισμού, η απουσία του ατομικισμού και οι αντιφάσεις που δημιούργησε η επαφή παράδοσης και νεωτερικότητας στην ταυτότητα του συγγραφέα.

**Ανδρέας Κ. Λυμπεράτος

Οικονομία, πολιτική και εθνική ιδεολογία

Η διαμόρφωση των εθνικών κομμάτων στη Φιλιππούπολη του 19ου αιώνα

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σ. 606, 35 ευρώ

Η διαμόρφωση αντίπαλων εθνικών κομμάτων και η ρήξη στους κόλπους της ορθόδοξης κοινότητας της Φιλιππούπολης δεν αποτελούν απλώς ένα από τα πολλά επεισόδια του λεγόμενου Βουλγαρικού Ζητήματος και της αντιπαράθεσης του βουλγαρικού με τον ελληνικό εθνικισμό στα οθωμανικά Βαλκάνια του 19ου αιώνα. Αποτελούν την πρώτη και την οξύτερη, σε αυτή τη φάση, σύγκρουση των δύο εθνικισμών σε τοπικό επίπεδο. Οι εξελίξεις στη Φιλιππούπολη θα δώσουν, το 1851, την αφορμή για την πρώτη δημόσια αντιπαράθεση των δύο εθνικιστικών λόγων. Βασισμένο σε εκτενή και συνδυασμένη χρήση ποικίλων ανέκδοτων και δημοσιευμένων πηγών, το βιβλίο ανιχνεύει το σύνθετο αυτό τοπίο στις διάφορες πτυχές του, θέτει υπό αμφισβήτηση τις κατεστημένες προσεγγίσεις της νεότερης ιστορίας της πόλης και προτείνει ένα εναλλακτικό σχήμα για την κατανόηση και την ερμηνεία των εθνοποιητικών διεργασιών στα Βαλκάνια του 19ου αιώνα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Κατ' επίφασιν αστυνομικό
Μια ιστορική μορφολογία της εξουσίας
Αινιγματικές ζωγραφιές και θελκτικές υπάρξεις
Από τη Γερμανία στην Αγγλία με ενδιάμεσο σταθμό την Κίνα
Ραδιουργίες επί αλφαβήτου
Η προσωπική μας «σπηλιά»
Ο Ιμάνουελ Καντ και το πρόβλημα των δύο κόσμων
Η διαπλανητική ρευστότητα μέσα από μια πολιτική αλληγορία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Κατ' επίφασιν αστυνομικό
Μια ιστορική μορφολογία της εξουσίας
Αινιγματικές ζωγραφιές και θελκτικές υπάρξεις
Από τη Γερμανία στην Αγγλία με ενδιάμεσο σταθμό την Κίνα
Ραδιουργίες επί αλφαβήτου
Η προσωπική μας «σπηλιά»
Ψηφίδες σε θεατρικούς δημόσιους βίους με πόθους αετού
Ο Ιμάνουελ Καντ και το πρόβλημα των δύο κόσμων
Η διαπλανητική ρευστότητα μέσα από μια πολιτική αλληγορία
Δύο κριτικές για το ίδιο βιβλίο
Ο ένδοξος βυζαντινισμός μας
Η Νέα Ρώμη και η πρώτη ευρωπαϊκή αυτοκρατορία
Κώστας Βουκελάτος
Ο ιχνευτής της σκέψης, του πολέμου και του ήθους
Συνέντευξη: Σόνια Θεοδωρίδου
Στην μπρελική ακινησία του βελγικού τοπίου
Παιδικό βιβλίο
Ο Ροβήρος, η μαθήτρια, το δειλό λιοντάρι στις λεύκες
Από τις 4:00 στις 6:00
Ιατρική περίθαλψη ...στη μουσική
Ο τραγουδιστής των λουλουδιών
Άλλες ειδήσεις
Με τον ποιητικό τρόπο του Δημήτρη Ποταμίτη - Εφτά χρόνια μετά
Το είδωλο στον καθρέφτη
Περιοδικά ανά το Πανελλήνιο