Έντυπη Έκδοση

Πιστός στις αντιφάσεις του

Μάρεκ Χουάσκο

Εκείνοι που πυρπόλησαν το ρύζι

μτφρ.: Δημήτρης Χουλιαράκης

εκδόσεις Μελάνι, σ. 245, ευρώ 14,13

 Εχει ένα μόνο όνομα, Αντερσον, κι αυτό δανεικό και αγύριστο από κάποιον άγνωστο. Η γλώσσα της καινούριας χώρας όπως τη μιλά αυτός, είναι σπασμένη, χωρίς ελπίδα συγκόλλησης. Στις καθημερινές του κουβέντες περιφρουρεί άγρυπνα την αυτάρκειά του και οι προσωπικές του συζητήσεις είναι σαν παρτίδες σκάκι, όπου κάποιος πάντα κατατροπώνεται. Η σωματική βία είναι κάτι που συχνά επιβάλλει ή/και υφίσταται, λες και του δίνει αυτό κάποια ψυχική ανακούφιση. Ενας Ανατολικοευρωπαίος οξειδωμένος από το παρελθόν του, αδιάφορος ως προς τον νόμο, τις κοινωνικές συμβάσεις, την έννοια της πατρίδας. Συνεχίζει να ζει («σαν σε βουβή ταινία») στην καλοθρεμμένη Καλιφόρνια, πιο ξένος και αναφομοίωτος απ' όλους όσοι συρρέουν εκεί ψάχνοντας την ευτυχία (που τη συγχέουν με την ευημερία). «...πλήθος ανθρώπων που άλλαζαν τα πρόσωπά τους με μάσκες και εμπιστεύονταν τις τύχες τους στη νομοτέλεια της τρέλας, της απόγνωσης και της γελοιότητας, με μόνη ανταμοιβή κάποια χειροκροτήματα που έρχονταν πάντα στις πιο ακατάλληλες στιγμές.»

Οι διάσπαρτες αναφορές στον (εν εξελίξει) πόλεμο του Βιετνάμ επιβεβαιώνουν το ανθρώπινο δράμα ως λυσσαλέα φαρσοκωμωδία: «Το χωριό αυτό θα μπορούσε να ζήσει μισό χρόνο από τη βενζίνη που χρησιμοποίησαν ώστε να μη μείνει ούτε ένα σπυρί ρύζι». Οι παραλληλισμοί ανάμεσα στον μισάνθρωπο ήρωα του βιβλίου και τον εριστικό, πλάνητα και απάτριδα συγγραφέα, τον Πολωνό Μ. Χουάσκο (Βαρσοβία 1934-Βισμπάντεν 1969) είναι αναπόφευκτοι.

Τα δύο ιερά πάθη του Αντερσον (αυτά χωρίς τα οποία δεν μπορεί να ζήσει και που συγκροτούν για κείνον το νόημα των πραγμάτων) είναι οι ιδιωτικές πτήσεις με αεροπλάνο και μια σπάνια γυναίκα, η Εστερ, με την οποία τον ενώνει μια ιστορία δέκα χρόνων. Αυτά είναι που τον εξυψώνουν, αναβαπτίζουν, που τον σώζουν από τον εαυτό του. Επίσης που τον δεσμεύουν. Και, φυσικά, αυτά, πάλι, είναι που θα τον καταδικάσουν. Διότι αυτό που ζει ο Αντερσον στην καινούρια χώρα (σε αυτήν την παράταση ζωής) δεν είναι παρά η επανάληψη μιας παλιάς τραγωδίας (της συντριβής μιας εκπαιδευτικής πτήσης) σχεδόν καθοδηγούμενης αυτή τη φορά από το ίδιο του το χέρι.

Ακριβώς σε αυτό βρίσκεται η έμπνευση του Χουάσκο, στην ιδέα του ότι όλα έχουν ήδη τελειώσει, και τώρα ξαναγίνονται με μια απειροελάχιστη, αλλά σημαντικότατη μετατόπιση: αυτή τη φορά ο πρωταγωνιστής είναι ταυτόχρονα σκηνοθέτης. Η καταστροφή ή η λύτρωση δεν θα έλθουν από εξωτερικά γεγονότα αλλά από την ακεραιότητα με την οποία υπηρετεί εκείνα που αγαπά (έστω εγκαταλείποντάς τα). Το υπαρξιακό ερώτημα που θέτει το βιβλίο (και που συνηχεί μ' εκείνο που έθεσε ο συγγραφέας με τον τρόπο ζωής του) είναι το πώς μένεις πιστός σ' έναν εαυτό βαθύτατα, αθεράπευτα αντιφατικό.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Συγκομιδή μιας δεκαετίας
Αρχαίες και νεότερες ημέρες τέχνης
Η θεμελιακή διαστροφή του δυτικού πολιτισμού
Οταν το πνεύμα μας δομείται πάνω σε αντιθέσεις
Νόημα και θεμέλια της ορθολογικότητας
Μονόδρομος μιας παράλογης ειμαρμένης
Τα χαμένα χρόνια. Ελληνες εναντίον Ελλήνων όπως πάντα
Γυναικείες μορφές στο θέατρο του Σαίξπηρ και της Αναγέννησης
Αποκρυφιστικό, υπαρξιακό θρίλερ
Δωρητές και παρακολουθήσεις για μυστήρια ταλέντα
Πρωτοποριακά μηνύματα από τις σελίδες της Βίβλου και των βιβλίων
Η ψυχή του Δημήτρη Μητρόπουλου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Πειραιάς
La Chunga, του Mario Vargas Liosa
Για τους ποιητές της δράσεως και του λόγου
Ο βυσσινόκηπος
Στο ντιβάνι του Δισκαναλυτή
Το εγχείρημα της χειραφέτησης του πνεύματος στον αιώνα του Διαφωτισμού
Κριτική βιβλίου
Συγκομιδή μιας δεκαετίας
Αρχαίες και νεότερες ημέρες τέχνης
Η θεμελιακή διαστροφή του δυτικού πολιτισμού
Οταν το πνεύμα μας δομείται πάνω σε αντιθέσεις
Νόημα και θεμέλια της ορθολογικότητας
Πιστός στις αντιφάσεις του
Μονόδρομος μιας παράλογης ειμαρμένης
Τα χαμένα χρόνια. Ελληνες εναντίον Ελλήνων όπως πάντα
Γυναικείες μορφές στο θέατρο του Σαίξπηρ και της Αναγέννησης
Αποκρυφιστικό, υπαρξιακό θρίλερ
Δωρητές και παρακολουθήσεις για μυστήρια ταλέντα
Πρωτοποριακά μηνύματα από τις σελίδες της Βίβλου και των βιβλίων
Η ψυχή του Δημήτρη Μητρόπουλου
Παιδικά βιβλία
Τα μάτια της γης με θησαυρούς στον Μαραθώνα
Συνέντευξη:Γιώργος Αριστηνός
Επειδή αιχμαλωτίστηκα από τον λόγο
Αφανής αναγνώστης
Διά βίου μάθηση
Από τις 4:00 στις 6:00
Ντροπή, ένα πανάρχαιο συναίσθημα με λίγους αποδέκτες
Εγραφε τραγούδια από καρδιάς
Άλλες ειδήσεις
Μονόλογος της λογικής για την τρέλα (όψη κι ανάποδη)
Οίκτος σε κοινή θέα