Έντυπη Έκδοση

Το αυτοβιογραφικό αφήγημα του μεγάλου Ελληνα αρχιμουσικού

Η ψυχή του Δημήτρη Μητρόπουλου

Απόστολος Κώστιος

Δημήτρη Μητρόπουλου «Αυτοβιογραφικά»

Ελληνικές Μουσικολογικές Εκδόσεις, Panas Music/Παπαγρηγορίου - Νάκας, σ. 152, ευρώ 17,67

Ο ενημερωμένος φιλόμουσος αλλά και ο μέσος αναγνώστης, αυτός που απλώς έλκεται από την ευκαιρία να γνωρίσει πώς παρουσιάζει τον εαυτό του και τι απόψεις έχει για την τέχνη του ο Δημήτρης Μητρόπουλος, δύσκολα θα αφήσουν το καινούριο βιβλίο του καθηγητή Απόστολου Κώστιου πριν από την τελευταία σελίδα. Οι εντυπώσεις που αποκομίζει κανείς διατρέχοντας τις αποσπασματικές «αυτοβιογραφικές» καταθέσεις του διασημότερου δίπλα στην Κάλλας διεθνούς Ελληνα της μουσικής είναι εξόχως ενδιαφέρουσες, συχνά δε συγκινητικές και συναρπαστικές· έστω κι αν, όπως σωστά επισημαίνει ο διαπρεπής μουσικολόγος, τα πράγματα παρουσιάζονται σε «ωραιοποιημένη» εκδοχή, έστω κι αν απουσιάζουν, αποσιωπούμενες καθώς είναι αναμενόμενο, μείζονες όψεις της ιδιωτικής ζωής του. Στις 152 σελίδες του βιβλίου ο Κώστιος επιχειρεί κάτι πολύ ενδιαφέρον, το οποίο, αν και φαίνεται αυτονόητο, δεν είχε γίνει ώς τώρα: επιλέγει και συρράπτει τα αποσπάσματα «αυτοβιογραφικών» αναφορών από τα σωζόμενα γραπτά του έλληνα αρχιμουσικού συντάσσοντας με αυτά μια χρονολογικά εκτυλισσόμενη αφήγηση της καλλιτεχνικής, πνευματικής και ψυχικής ζωής του. Οι εκτενείς, εμπλουτισμένες με κριτικά σχόλια και αξιολογήσεις αναφορές της δράσης του Μητρόπουλου στο πλαίσιο της αθηναϊκής μουσικής ζωής των δύο δεκαετιών του 20ού αιώνα, οι σε πρώτο πρόσωπο περιγραφές των πρώτων επιτυχιών του ταλαντούχου νεαρού αρχιμουσικού στα μουσικά κέντρα της Ευρώπης του Μεσοπολέμου, τα διλήμματα και οι προβληματισμοί του για το αν οφείλει πρωτίστως να αφιερωθεί στην τέχνη του ή στην υπηρεσία της πατρίδας, τα σπάνια, αλλά βαρύνοντα, προσωπικά σχόλια για τη διεθνή κατάσταση, οι αναφορές στις εφιαλτικής ταλαιπωρίας και φόρτισης ευρωπαϊκές περιοδείες, η ατέρμων παρέλαση ιερών ονομάτων του διεθνούς χώρου της μουσικής, τα περίπλοκα και επικίνδυνα παρασκήνια της σταδιοδρομίας ενός προικισμένου «ξένου» επικεφαλής της νεοϋρκέζικης φιλαρμονικής, η αναδυόμενη εικόνα τής αυξανόμενα μοναχικής ζωής ενός «μεγάλου», που συντηρείται ψυχολογικά και πνευματικά μόνον από την τέχνη του, όλ' αυτά κατατίθενται με γλαφυρότητα και αμεσότητα. Κάποτε τα γραφόμενα καταλήγουν να είναι έως και ανατριχιαστικά: οι παράγραφοι στις οποίες ο Μητρόπουλος αναφέρεται στη μουσική ζωή της Ελλάδας του 1958, εξηγώντας γιατί ώς τότε δεν είχε επιστρέψει για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην πατρίδα, θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί σήμερα... Το κείμενο τελειώνει με μια τελευταία καταγραφή του 1960, όπου με την υγεία του πλέον σοβαρά κλονισμένη ο 64χρονος αρχιμουσικός συνειδητοποιεί ήρεμα πως αποχαιρετά τη ζωή και αφήνει ψύχραιμα σαφείς οδηγίες για τα του επικείμενου θανάτου του.

Η μακρά, σε βάθος ενασχόληση του Κώστιου με τον Δημήτρη Μητρόπουλο (1896-1960) είναι ευρέως γνωστή και έχει υπάρξει ιδιαίτερα γόνιμη σε καρπούς, προβάλλοντας αποτελεσματικά εγχωρίως αλλά και στο εξωτερικό την προσωπικότητα, τον βίο και το πολυδιάστατο έργο του μεγάλου έλληνα αρχιμουσικού και συνθέτη. Η νέα έκδοση αποτελεί τον 11ο τόμο της θεματικής σειράς Ελληνικές Μουσικολογικές Εκδόσεις του οίκου PANAsMusic/Παπαγρηγορίου-Νάκας, των οποίων είναι επιστημονικός υπεύθυνος ο ίδιος ο Κώστιος. Δομημένο προσεκτικά και στηριγμένο στη σφαιρική εξοικείωση του συγγραφέα με το θέμα, το «αυτοβιογραφικό» αφήγημα χωρίζεται σε 37 ενότητες. Τα αποσπάσματα έχουν αντληθεί από συνεντεύξεις, αφηγήσεις, ομιλίες και άρθρα του Μητρόπουλου και βεβαίως, από τις επιστολές του -εκδομένες και ανέκδοτες- στην πιστή φίλη Καίτη Κατσογιάννη. Πρόκειται για κείμενα σε διάφορες γλώσσες. Σε όσα ήσαν στα ελληνικά έχει διατηρηθεί το ευδιάκριτα προσωπικό ύφος του Μητρόπουλου που, όπως είναι φυσικό και αναμενόμενο, μεταβάλλεται στη διαχρονία καθώς ο συγγραφέας κινείται σε διαφορετικά περιβάλλοντα και μιλάει μόνον ξένες γλώσσες για μεγάλα διαστήματα. Τα ουκ ολίγα ξενόγλωσσα κείμενα, αγγλικά και γερμανικά, δίδονται σε μεταφράσεις, στις οποίες ο Κώστιος εφαρμόζει τις ελάχιστες απαραίτητες επεμβάσεις και προσαρμογές, ώστε να εξασφαλίζεται ομαλή συρραφή των αποσπασμάτων και αβίαστη ροή της αφήγησης. Χρονολογίες στο περιθώριο των κειμένων λειτουργούν ως δείκτες, ενώ ισορροπημένης έκτασης υποσημειώσεις αποσαφηνίζουν, όπου χρειάζεται, ταυτότητες προσώπων, γεγονότα και καταστάσεις. Ενα ευσύνοπτο χρονολόγιο χωρισμένο σε αυτονόητες ενότητες δίνει στον ενδιαφερόμενο το ευρύτερο «κάδρο» αναφοράς για τα «αυτοβιογραφικά», ενώ στο τέλος παρέχεται δίγλωσσο ευρετήριο κύριων ονομάτων. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Συγκομιδή μιας δεκαετίας
Αρχαίες και νεότερες ημέρες τέχνης
Η θεμελιακή διαστροφή του δυτικού πολιτισμού
Οταν το πνεύμα μας δομείται πάνω σε αντιθέσεις
Νόημα και θεμέλια της ορθολογικότητας
Πιστός στις αντιφάσεις του
Μονόδρομος μιας παράλογης ειμαρμένης
Τα χαμένα χρόνια. Ελληνες εναντίον Ελλήνων όπως πάντα
Γυναικείες μορφές στο θέατρο του Σαίξπηρ και της Αναγέννησης
Αποκρυφιστικό, υπαρξιακό θρίλερ
Δωρητές και παρακολουθήσεις για μυστήρια ταλέντα
Πρωτοποριακά μηνύματα από τις σελίδες της Βίβλου και των βιβλίων
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Πειραιάς
La Chunga, του Mario Vargas Liosa
Για τους ποιητές της δράσεως και του λόγου
Ο βυσσινόκηπος
Στο ντιβάνι του Δισκαναλυτή
Το εγχείρημα της χειραφέτησης του πνεύματος στον αιώνα του Διαφωτισμού
Κριτική βιβλίου
Συγκομιδή μιας δεκαετίας
Αρχαίες και νεότερες ημέρες τέχνης
Η θεμελιακή διαστροφή του δυτικού πολιτισμού
Οταν το πνεύμα μας δομείται πάνω σε αντιθέσεις
Νόημα και θεμέλια της ορθολογικότητας
Πιστός στις αντιφάσεις του
Μονόδρομος μιας παράλογης ειμαρμένης
Τα χαμένα χρόνια. Ελληνες εναντίον Ελλήνων όπως πάντα
Γυναικείες μορφές στο θέατρο του Σαίξπηρ και της Αναγέννησης
Αποκρυφιστικό, υπαρξιακό θρίλερ
Δωρητές και παρακολουθήσεις για μυστήρια ταλέντα
Πρωτοποριακά μηνύματα από τις σελίδες της Βίβλου και των βιβλίων
Η ψυχή του Δημήτρη Μητρόπουλου
Παιδικά βιβλία
Τα μάτια της γης με θησαυρούς στον Μαραθώνα
Συνέντευξη:Γιώργος Αριστηνός
Επειδή αιχμαλωτίστηκα από τον λόγο
Αφανής αναγνώστης
Διά βίου μάθηση
Από τις 4:00 στις 6:00
Ντροπή, ένα πανάρχαιο συναίσθημα με λίγους αποδέκτες
Εγραφε τραγούδια από καρδιάς
Άλλες ειδήσεις
Μονόλογος της λογικής για την τρέλα (όψη κι ανάποδη)
Οίκτος σε κοινή θέα