Έντυπη Έκδοση

Δεν έφυγα για να μην τις προσβάλω...

Αυτή τη φράση «εκστομίζει» ο γιατρός, τεχνοκριτικός και συγγραφέας Σταύρος Τσιγκόγλου στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου του «Σύγχρονη Τέχνη» και, λίγο έως πολύ, μας δίνει το στίγμα των διαθέσεών του, απέναντι σε αρκετά φαινόμενα της σύγχρονης τέχνης.

Εργο του Massimil. Gioni Εργο του Massimil. Gioni Το καινούργιο βιβλίο του Σταύρου Τσιγκόγλου «Σύγχρονη Τέχνη» είναι η συνέχεια των προηγούμενων «Η τέχνη στο τέλος του 20ού αιώνα» και «Η τέχνη στις αρχές του 21ου αιώνα». Οπου και πάλι ο γνωστός τεχνοκριτικός ταξιδεύει στον κόσμο, βλέπει εκθέσεις και δίνει ανταποκρίσεις στην εφημερίδα «Τα Νέα της Τέχνης». Ενα είδος αρχείου-καταγραφής των γεγονότων στον κόσμο, όπως τα παρακολουθεί ένας από τους πλέον πληροφορημένους Ελληνες, ο οποίος πέρασε τη ζωή του χειρουργώντας παιδιά και ταξιδεύοντας για την τέχνη.

Περισσότερο απελευθερωμένος σε σχέση με τις μεγάλες αγάπες του παρελθόντος του, ο Σ.Τ. ξεκινά την τωρινή του περιήγηση από το 2009 στο μουσείο Γκουγκενχάιμ Μπιλμπάο, το οποίο επισκέπτεται τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο από την ίδρυσή του και ολοκληρώνει με την Μπιενάλε Βενετίας του 2013. Ο ίδιος συγκεντρώνει τα κείμενα και τα παραδίδει στους εκδότες του (το τελευταίο είναι των εκδόσεων Καστανιώτη) χάριν των νέων καλλιτεχνών και μελετητών και του ευρύτερου φιλότεχνου κοινού. Η αλήθεια είναι ότι το κάθε κεφάλαιο διαθέτει τόσες πολλές και πυκνές αναφορές στο παρελθόν, τη βιβλιογραφία αλλά και τις δικές του γνώσεις που χρειάζεται κάποια επαφή με τα πράγματα. Παραμένει ωστόσο μια μοναδική σε πληρότητα και ποικιλία καταγραφή γεγονότων, εκθέσεων, θεσμικών διοργανώσεων. Το άλλο ζήτημα είναι ότι απευθύνεται και παρακολουθεί με μια ματιά που κάνει τα πράγματα κατανοητά και συχνά γοητευτικά.

Εργο της Doris Salcedo Εργο της Doris Salcedo Εδώ θα ήθελα να συμπληρώσω ότι ο συγγραφέας ανήκει σε ένα από τα τελευταία δείγματα ανθρώπου με οικουμενική γνώση, ποικιλία ενδιαφερόντων και συμμετοχή, είτε ως συλλέκτης είτε ως επιμελητής δύο εξαιρετικών εκθέσεων: «Πάσχον Σώμα» (Κέντρο Σύγχρονης Εικαστικής Δημιουργίας Ρεθύμνης, 2004) και «Τα Λουλούδια στη σύγχρονη Τέχνη» με την Ελένη Κυπραίου (Μουσείο Μπενάκη 2006).

Στην εισαγωγή του βιβλίου, ο Σ.Τ. ξεικινά με το ερώτημα «Τι είναι σύγχρονη Τέχνη;» για να αναφερθεί στον Terry Smith και τον Α. Danto και να φτάσει στη διαπίστωση ότι πολλά κείμενα τεχνοκριτών αναφέρονται στην αγορά της τέχνης, ότι η σύγχρονη τέχνη μπαίνει πλέον στον κινηματογράφο και τα μυθιστορήματα, για να καταλήξει ότι δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στους καλλιτέχνες των συλλεκτών και τους καλλιτέχνες των επιμελητών, ακόμη και στον τομέα της λεγόμενης πολιτικής τέχνης. Πολύ διακριτικά, νομίζω ότι ο φίλος μας ταυτίζεται με την πολιτική καλλιτέχνιδα Martha Rosler, που δηλώνει ότι οι γνωστοί καλλιτέχνες προορίζονται να υπηρετούν τους πλουσίους. Από την άλλη, μένει σταθερά υπέρμαχος της Doris Salcedo ως την περίπτωση που έκανε πραγματικά αυθεντικά πολιτικά έργα, μετατρέποντας το εθνικό ζήτημα της Κολομβίας σε διαχρονικό και πανανθρώπινο με την έκθεσή της στην Tate Modern.

Εκείνο που παραμένει γοητευτικό, σε όλη αυτή την περιήγηση 480 σελίδων του βιβλίου, είναι το ύφος της γραφής και το χιούμορ. Ενα παράδειγμα από την παρουσίαση της έκθεσης του Massimil. Gioni στο κεντρικό περίπτερο της Μπιενάλε Βενετίας, την οποία και έχουμε όλοι ως μια πρόσφατη εικόνα. «Μπήκα πρώτος, βρέθηκα σε μια κεντρική αίθουσα μόνος με δύο γυναίκες καθιστές στο πάτωμα. Η μία νεαρή με σορτσάκι κάτι τραγουδούσε και μουρμούριζε, η δεύτερη, ηλικιωμένη, ακολουθούσε το ρυθμό με τα μάτια κλειστά. Δεν έφυγα για μην τις προσβάλω (ο τίτλος μας). Παρακάτω. Η Mariene Dumas και η Maria Lessnig (στην ίδια έκθεση) έφτασαν στην κορυφή της ζωγραφικής χωρίς να ενδιαφερθεί καμία από τις τόσες ριζοσπαστικές φεμινίστριες τεχνοκριτικούς και επιμελήτριες, οι οποίες δαιμονοποίησαν τη ζωγραφική ως εκφραστικό μέσον των λευκών Ευρωπαίων ανδρών που χρησιμοποίησαν το γυναικείο σώμα ως αντικείμενο του πόθου και του πατριαρχικού ανδρικού βλέμματος.

Από τη Βασιλεία στο Τόκιο, από το Πεκίνο στο Λος Αντζελες, στο Παρίσι, το Λονδίνο, το Μόναχο, από τις μεγάλες ιδιωτικές συλλογές στις συλλογές των μουσείων και τις αγορές τους, ο υπερπληροφορημένος γιατρός ταξιδεύει και εκθέτει με λόγο και εικόνες. Κάπου κάνει χιούμορ και με τον εαυτό του, ταυτίζοντάς τον με το χήρο συνταξιούχο γιατρό που αποφασίζει να ασχοληθεί με την κριτική της λογοτεχνίας στο πεζογράφημα του Julian Barnes «Ο παπαγάλος του Φλομπέρ». Το χιούμορ σώζει. Και τα γεγονότα, που πολύ κόπο θα έκανε κανείς να τα ψάξει, σώζονται συγκεντρωμένα σε έναν τόμο.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική εικαστικών
Εικαστικά
Σχετικά θέματα: Εικαστικά
Με ποδήλατο και τραμ το 2016
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Βιβλίο
Σε γκράφικ νόβελ η Γιουρσενάρ
Εθνική Βιβλιοθήκη
Καλώς τον και ας άργησε
Εικαστικά
Δεν έφυγα για να μην τις προσβάλω...
Με ποδήλατο και τραμ το 2016
Ντοκιμαντέρ
Στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Αρχαιολογία
Χιόνι και βροχή «τρώνε» τα μνημεία
Κι αυτά
Κοσμοπολίτης της διασποράς, με ελληνική παιδεία
Κι εκείνα
Θρύψαλα το βάζο του Βέι Βέι
Η Μελίνα κέρινη
TV & Media
Για θέματα ήσσονος σημασίας, το ΕΣΡ
Ο ΣΚΑΪ πάει ελληνικό σινεμά
Το αρχείο της ΕΡΤ «ξαναζεί»
Δικαίωση από την Επιθεώρηση Εργασίας