Έντυπη Έκδοση

Αντάρτες με ψυχή ηρώων του '21

Φέτος είδαμε αρκετές ταινίες και ντοκιμαντέρ για τον εμφύλιο. Την «Ψυχή βαθιά» του Παντελή Βούλγαρη, «Τα πουλιά στον βάλτο» της Αλίντας Δημητρίου, τη «Μακρόνησο» των Γιαννακάκη - Καραμπάτσου. Τώρα ήρθε η σειρά του ντοκιμενταρίστα Σταύρου Ψυλλάκη στο «Αλλος δρόμος δεν υπήρχε» να βγάλει στο φως μια συγκλονιστική ιστορία που εκτυλίχθηκε στον νομό Χανίων, που είναι και ο τόπος καταγωγής του.

Οι Νίκος και Αργυρώ Κοκοβλή (πάνω) και ο Γιάννης Λιονάκης (κάτω) έκαναν τον Σταύρο Ψυλλάκη να νιώσει ότι ξανασυνάντησε το ανιδιοτελές κομμάτι της Αριστεράς Οι Νίκος και Αργυρώ Κοκοβλή (πάνω) και ο Γιάννης Λιονάκης (κάτω) έκαναν τον Σταύρο Ψυλλάκη να νιώσει ότι ξανασυνάντησε το ανιδιοτελές κομμάτι της Αριστεράς Οκτώ επικηρυγμένοι αντάρτες μετά το τέλος του πολέμου κρύβονταν για δεκατέσσερα χρόνια στα βουνά, ανασυγκροτώντας τις παράνομες οργανώσεις του Κομμουνιστικού Κόμματος. Οι τρεις δραπέτευσαν στην Τασκένδη το 1962. Αυτοί είναι οι πρωταγωνιστές του ντοκιμαντέρ, όπου αυτοβιογραφούνται, καταθέτοντας τις απίστευτες συνθήκες κάτω από τις οποίες επιβίωσαν.

Η ιδέα ξεκίνησε όταν ο Σταύρος Ψυλλάκης διάβασε το βιβλίο «Αλλος δρόμος δεν υπήρχε» των Νίκου και Αργυρώς Κοκοβλή, που πρωταγωνιστούν στο ντοκιμαντέρ. Τους σύστησε ο κοινός τους φίλος Ματθαίος Φραντζεσκάκης, που συνεργάστηκε και στο σενάριο. Ο τρίτος πρωταγωνιστής είναι ο Γιάννης Λιονάκης, που ζούσε σε μια σπηλιά δεκατέσσερα χρόνια. «Εχω την αίσθηση ότι προέρχεται από την πάστα των ηρώων του '21. Πιστεύω ότι αν ζούσε εκείνη την εποχή, θα ήταν σπουδαίος αγωνιστής», λέει ο Σταύρος Ψυλλάκης.

Οι περιπέτειές τους, οι αυτοθυσίες των ίδιων, αλλά κι όσων τους βοήθησαν παρ' όλο που ανήκαν στην αντίθετη παράταξη, σήμερα ακούγονται εξωπραγματικές. Κι όμως. Μια φορά κι έναν καιρό... αυτοί οι χαρακτήρες υπήρξαν πραγματικοί. «Η ζωή τους φαίνεται σαν παραμύθι στους σημερινούς νέους. Παρ' όλο που αυτές οι αξίες φαίνονται ανύπαρκτες στην εποχή μας, πιστεύω ότι υπάρχουν, αλλά βρίσκονται σε χειμερία νάρκη», λέει ο σκηνοθέτης.

Το ντοκιμαντέρ είναι ανθρωποκεντρικό. Το πολιτικό κομμάτι θίγεται αναπόφευκτα, αλλά ο Σταύρος Ψυλλάκης δεν είχε πρόθεση να κάνει ιστορική αποτίμηση και να μιλήσει για νικητές και ηττημένους.

«Δεν ξέρω ποιοι κέρδισαν και ποιοι έχασαν. Το σίγουρο είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι περπατούν όρθιοι με αξιοπρέπεια. Στην ουσία έκανα μια χαρτογράφηση της ανθρώπινης ύπαρξης, που βρίσκεται σε οριακές καταστάσεις», εξηγεί. Ούτε είχε σκοπό να κάνει άλλη μία ταινία συμφιλίωσης, παρ' όλο που έτσι δείχνει. «Δεν ήθελα να είναι φυτευτή. Παρ' όλα αυτά, βλέπουμε ότι σε επίπεδο λαiκών ανθρώπων μπορούμε να μιλάμε για συμφιλίωση. Παραμένει, όμως, ριψοκίνδυνο να συζητάμε για όλα αυτά εξήντα χρόνια μετά, που οι ιδεολογίες έχουν ξεθωριάσει».

Αν γυρίσει, πάντως, πίσω τον χρόνο, μόνο αμυδρές εικόνες έχει ο ίδιος από εκείνη την περίοδο. «Είχα την αίσθηση ότι ο πατέρας μου ψήφιζε ΕΔΑ, αλλά ποτέ δεν μου το επιβεβαίωσαν. Μου έλεγε πάντοτε "γύρευε τη δουλειά σου"», διηγείται. Ολα αυτά συνέβαιναν σε μια λαϊκη ταβέρνα που είχε ο πατέρας του στο παλιό λιμάνι των Χανίων, όπου έρχονταν απλοί άνθρωποι, ψαράδες και μαραγκοί. «Μου έδιναν την εντύπωση ότι είχαν κάποια σχέση με την Αριστερά. Μου φαίνονταν σαν γέροντες σοφοί με λίγες και μετρημένες κουβέντες», λέει.

Αυτή ακριβώς η εικόνα ανασύρθηκε από τη μνήμη του όταν γνώρισε τους τρεις πρωταγωνιστές του. «Οταν τους συνάντησα ένιωσα ότι ξανακουτουλάω στο ανιδιοτελές κομμάτι της Αριστεράς, που άλλαξε στις μετέπειτα δεκαετίες του '80 και '90. Και εγώ ανήκω στη γενιά του Πολυτεχνείου. Δεν θέλω να τα ισοπεδώνω όλα, αλλά η ανιδιοτέλεια της Αριστεράς υποχώρησε».

* «Τριανόν Filmcenter» έως την Τετάρτη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Σχετικά θέματα: Κινηματογράφος
Η κινηματογραφική βία στο ντιβάνι
Γιάννης Σμαραγδής, ερωτισμός και νέοι
Λεηλασία της Κύπρου και ελληνικό «γυμνό»
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσείο της Ακρόπολης
Δεκαπέντε αιώνες ήταν γειτονιά, θα γίνει έκθεμα
Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης
Η ποίηση ενώνει δεκατρείς χώρες
Μουσική
Ανασυγκρότηση της Λυρικής
Κινηματογράφος
Αντάρτες με ψυχή ηρώων του '21
Η κινηματογραφική βία στο ντιβάνι
Γιάννης Σμαραγδής, ερωτισμός και νέοι
Λεηλασία της Κύπρου και ελληνικό «γυμνό»
Αρχαιολογικό πάρκο
Πάρκο του Ορφέα, με σχήμα λύρας
Εκθεση φωτογραφίας
Η χρονογράφος του underground κρατάει κάμερα
Συνέντευξη: Ιωάννα Παπαντωνίου
Από το ταπεινό μοδιστράδικο μέχρι την haute couture
Τηλεόραση
Στο ρυθμό της αρχιτεκτονικής
Ποίηση στη μικρή οθόνη
Της κρίσης τα «συμπτώματα»