Έντυπη Έκδοση

Η ξεχωριστή περίπτωση του Γιώργου Ζαμπέτα

Κώστας Παπασπήλιου

μάλιστα, κύριε... Ζαμπέτα

εκδόσεις Εμπειρία Εκδοτική, σ. 162, 16,90 ευρώ

Το «πεσκέσι» αυτή τη φορά προέρχεται από τις εκδόσεις Εμπειρία Εκδοτική και πρόκειται για το βιβλίο του Κώστα Παπασπήλιου μάλιστα, κύριε... Ζαμπέτα, το οποίο ακόμα μυρίζει τυπογραφικό μελάνι. Και πάντα όταν εκδίδεται ένα βιβλίο που αφορά πρόσωπα από τον κόσμο της λαϊκής μας μουσικής, είναι ευπρόσδεκτο και μας ανακουφίζει, γιατί δεν είναι τόσο συχνές οι σχετικές εκδόσεις σε σύγκριση με αυτές που αφορούν πρόσωπα που διέπρεψαν σε άλλους τομείς της τέχνης, συχνά δυσανάλογα επί το δυσμενέστερον, σε σχέση με τους λαϊκούς δημιουργούς.

Ο Γιώργος Ζαμπέτας ήταν σίγουρα ξεχωριστή περίπτωση στο λαϊκό τραγούδι, αφού ήταν ένας πετυχημένος πολυδιάστατος καλλιτέχνης. Ο Ζαμπέτας διέπρεψε ως συνθέτης, στιχουργός, οργανοπαίχτης, τραγουδιστής και παρουσιαστής θεάματος, «σόουμαν» επί το αγγλικότερον. Ταυτόχρονα ξεχείλιζε από χιούμορ, καλή διάθεση, αυθορμητισμό, λαϊκή σοφία και φυσικά μεγάλο ταλέντο (γιατί υπάρχουν και κάποιοι που διαπρέπουν χωρίς να έχουν ταλέντο και είναι οι ονομαζόμενοι «κατασκευασμένοι» της... σόου μπίζνες, τρομάρα τους ένθεν και ένθεν). Να πω εδώ ότι ο Ζαμπέτας, για τον ρόλο τού «σόουμαν» στο λαϊκό τραγούδι, που τελικά εισήγαγε ο ίδιος (και ο Χριστάκης), έχει σχετικά... επικριθεί, αν μπορώ να το πω έτσι. Δεν επιθυμώ να υπεισέλθω στο θέμα γιατί δεν θέλω να βάλω στην ίδια ζυγαριά την προσφορά με την αισθητική (γενικότερα). Στον Ζαμπέτα, εκτός από τις πάμπολλες επιτυχίες που του πιστώνονται, μερικές απ' τις οποίες παρουσιάζουν ζηλευτή αντοχή στον χρόνο, τού πιστώνεται και το έργο του ως οργανοπαίχτη σε ηχογραφήσεις τραγουδιών άλλων δημιουργών, τα οποία όχι μόνο ανέδειξε, αλλά κάποιες φορές συνέβαλε αποφασιστικά στην τελική τους μορφή. Και γι' αυτό, κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να λαμβάνει συμφωνημένα ποσοστά πνευματικής ιδιοκτησίας, αλλά μάλλον ψάχνω «...παρθενιά στην Τουρκιά...» όπως έλεγαν και οι παλιοί. Ενα τέτοιο τραγούδι στο οποίο η συμβολή του Ζαμπέτα, ως οργανοπαίχτη, ήταν καταλυτική, είναι το «Είμ' αϊτός χωρίς φτερά», των Μ. Χατζιδάκι - Ε. Παπαγιαννοπούλου. Και με την ευκαιρία να πω ότι στο βιβλίο υπάρχουν δύο κείμενα που έχουν σχέση με τη συνεργασία του Ζαμπέτα με τον Χατζιδάκι και ένα αντίστοιχα με την Παπαγιαννοπούλου.

Το καινούργιο λοιπόν αφιέρωμα στον Ζαμπέτα μάλιστα, κύριε... Ζαμπέτα είναι ένα βιβλίο 162 σελίδων με 66 κείμενα, τα οποία αναφέρονται σε άγνωστες στιγμές της καλλιτεχνικής αλλά και της προσωπικής του ζωής. Χωρίς να είναι ένα πόνημα καθαρά βιογραφικό, δεν παραλείπεται τίποτα σημαντικό από τη ζωή του, αφού στα 66 αυτά κείμενα περιγράφονται οι συναντήσεις του με τους μεγάλους της εποχής του, όπως ο Τσιτσάνης, ο Μητσάκης, ο Παπαϊωάννου, ο Καπλάνης, η Μαρινέλλα, ο Κόκοτας, ο Πυθαγόρας και άλλοι πολλοί, ήδη δε σας μίλησα για τον Χατζιδάκι και την Παπαγιαννοπούλου. Λαμπρές στιγμές από περιοδείες του, κυρίως στο εξωτερικό, αλλά και πετυχημένες μουσικές στιγμές του στον κινηματογράφο, καθώς επίσης και συναυλίες του, δεν έχουν παραλειφθεί. Ειδικότερα στα 9 πρώτα κείμενα περιγράφεται με ευαισθησία η περίοδος από τα πρώτα χρόνια στο Μεταξουργείο μέχρι τα πρώτα τραγούδια στο ραδιόφωνο.

Τα κείμενα του βιβλίου, ως σύνολο, ζωγραφίζουν τον ευφυή καλλιτέχνη Ζαμπέτα, τον χιουμορίστα Ζαμπέτα και ταυτόχρονα τον τρυφερό φίλο, τον δίκαιο συνεργάτη και τον ευαίσθητο άνθρωπο. Κι εδώ πρέπει να τονίσω ότι ο συγγραφέας εργάστηκε πολύ έξυπνα. Βάζοντας στην μπάντα λογοτεχνικά και γλωσσικά τεχνάσματα, λυρικές ...πονηριές, συνήθεις ανόητους συναισθηματισμούς και νοσταλγικές παρελθοντολογίες, ακόμα και προσωπικές απόψεις και κρίσεις, άφησε να μιλάνε απλά μόνο τα γεγονότα και οι ιστορίες. Γι' αυτό το βιβλίο είναι ευκολοδιάβαστο και συχνά ο αναγνώστης νιώθει... παρών στα τεκταινόμενα. Οπωσδήποτε διαβάζεται «μία κι έξω», αλλά διαβάζεται και κομματιαστά, ας πούμε στο λεωφορείο, στο μετρό ή στο κρεβάτι, αφού δεν υπάρχει κάποια ειδική αλληλουχία των κειμένων, κάτι που πολλοί θεωρούν μεγάλο προτέρημα στην αγχωτική, και με συμπιεσμένο τον χρόνο, ζωή μας.

Το βιβλίο κοσμείται και με 60 σχετικές φωτογραφίες, πολλές απ' τις οποίες τις έβλεπα για πρώτη φορά.

Είμαι σίγουρος ότι θα το απολαύσετε.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ανέκδοτος Ψυχάρης
Ηλία Λάγιου, πράξεις και πειράματα
Στην καρδιά του (σύγχρονου αφρικανικού) σκότους
Ιστορίες ακροτελεύτιων ημερών
Η ανακάλυψη της Ν. Υόρκης
Ορίζεται ο ποιητής; Υπάρχει μέθοδος;
Το αποκλίνον νόημα του κόσμου
Ενα πρόβλημα στην καρδιά της Μεταφυσικής
Βάκχες: Η ανθρώπινη ψυχή σε διαμάχη με τον εαυτό της
Ο φόβος της μετριότητας
Εκκλήσεις τώρα
Οι θησαυροί της μοναξιάς
Η επανάσταση των ταπεινών και η ελευθερία του καλλιτέχνη
Οι αρπαγείσες περιουσίες των Εβραίων της Ελλάδας
Οι ιστορικές εκδόσεις Δ.Ν.Παπαδήμα
Συνομιλώντας με τυπογραφία και πνεύματα της πέτρας
Διαιρεμένη σελίδα και διχασμένος εαυτός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ανέκδοτος Ψυχάρης
Ηλία Λάγιου, πράξεις και πειράματα
Στην καρδιά του (σύγχρονου αφρικανικού) σκότους
Η ξεχωριστή περίπτωση του Γιώργου Ζαμπέτα
Ιστορίες ακροτελεύτιων ημερών
Η ανακάλυψη της Ν. Υόρκης
Ορίζεται ο ποιητής; Υπάρχει μέθοδος;
Το αποκλίνον νόημα του κόσμου
Ενα πρόβλημα στην καρδιά της Μεταφυσικής
Βάκχες: Η ανθρώπινη ψυχή σε διαμάχη με τον εαυτό της
Ο φόβος της μετριότητας
Εκκλήσεις τώρα
Οι θησαυροί της μοναξιάς
Η επανάσταση των ταπεινών και η ελευθερία του καλλιτέχνη
Οι αρπαγείσες περιουσίες των Εβραίων της Ελλάδας
Οι ιστορικές εκδόσεις Δ.Ν.Παπαδήμα
Συνομιλώντας με τυπογραφία και πνεύματα της πέτρας
Διαιρεμένη σελίδα και διχασμένος εαυτός
Από τις 4:00 στις 6:00
Η μηχανή του χρόνου στο τραγούδι
Tom Petty
Άλλες ειδήσεις
Περί «καταραμένων ποιητών»
Εβδομάδα ποίησης στο Bacaro
Η περιπέτεια των χειρογράφων του Walter Benjamin και πώς επέζησε το πρώτο ποίημα επί δεκαετίες