Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

Πεντάλ

  • Του παρελθόντος μας το αγκίστρι

    Η κυρία Χούκλη και ο κύριος Αρβανίτης, η πρώτη σε βραδινή ενημερωτική εκπομπή και ο δεύτερος σε πρωινή, η πρώτη μάλλον μη ποδοσφαιρόφιλη και ο δεύτερος μάλλον ναι, είναι οι μόνοι που έδειξαν και σχολίασαν με τον τρόπο τους ολόκληρο το χρονικό της αθλιότητας του αθλητισμού (= ποδόσφαιρο εν Ελλάδι).

    Κάποια στιγμή θα καταλάβουμε ότι πολιτική και ποδόσφαιρο ταυτίζονται. Οι φάτσες είναι ίδιες. Ο φανατισμός ίδιος. Οι σημαίες και οι ιαχές ίδιες, η ασυλία ίδια, οι χούλιγκαν ίδιοι, τα εισπραττόμενα χρήματα ίδια, τα στημένα παιχνίδια και τα ψέματα ίδια, οι μίζες και οι εφημερίδες ισόποσες. Εξάλλου αν προσέξατε, οι πολιτικοί μιλάνε πια με όρους ποδοσφαίρου.

    ****************

    Μειονότητα και μειοψηφία, πλειονότητα και πλειοψηφία: η επιμονή του ελληνικού δημοσιογραφικού και πολιτικού λόγου να μεταφράζει τα πάντα σε ψήφο. Η πλειονότητα προφανώς (πόσω μάλλον η μειονότητα) δεν παίζει ρόλο εφόσον δεν είναι και πλειοψηφία.

    «Τι θα 'λεγες για ένα κουνουπίδι;» τη ρώτησα. «Κουνουπίδι με άσπρη σάλτσα;»

    «Μα είναι πανάκριβα, μαντάμ» θρηνώδησε η Μαρί. «Πανάκριβα! Για ένα τόσο δα κουνουπιδάκι σού ζητάνε δυόμισι φράγκα. Είναι κλοπή, είναι...»

    Ξαφνικά, μέσα από το παράθυρο της κουζίνας, είδα το φεγγάρι. Ηταν τόσο απίστευτα όμορφο, που βγήκα από την κουζίνα στον κήπο κι έφτασα στην αυλόπορτα σαν υπνωτισμένη. Με σταμάτησαν τα ψυχρά κάγκελα. Το φεγγάρι ήταν γεμάτο, διάφανο κι αστραποβόλο. Κρεμόταν πάνω από τον ελαφρύ αναστεναγμό της θάλασσας. Το κοίταξα πολλή ώρα. Υστερα στράφηκα και κοίταξα πίσω μου το σπιτάκι. Ενα άσπρο σπιτάκι που ριγούσε στο φως, ένα σπίτι σαν κερί που φέγγει πίσω από το φτερό μιας μιμόζας. Ολα αυτά τα είχα ξεχάσει όταν κανόνιζα το δείπνο.

    Επέστρεψα στην κουζίνα. «Θα φάμε κουνουπίδι, όσο κι αν μας κοστίσει» είπα αποφασιστικά.

    Και σκύβοντας πάνω από μια χύτρα -λες να 'χε καταλάβει; - η Μαρί μουρμούρισε: «En effet, οι καιροί έχουν γίνει επικίνδυνοι!»

    «Ω Θεέ μου!» είπε. «Μακάρι να μην είχα παντρευτεί. Πόσο θα 'θελα να είχα γίνει εξερευνητής.» Και ύστερα πρόσθεσε μ' ονειροπόλο βλέμμα: «Στα ποτάμια της Κίνας, φέρ' ειπείν».

    «Μα, γλυκιά μου», της είπα, «τι ξέρεις εσύ για τα ποτάμια της Κίνας;» Επειδή η μητέρα μου δεν είχε ιδέα από γεωγραφία -ήξερε όσα κι ένα δεκάχρονο παιδί.

    «Τίποτα» συμφώνησε. «Αλλά μπορώ να αισθανθώ τι ακριβώς καπέλο θα φορούσα».

    Οσο πιο πολύ κοιτάζω και γνωρίζω τη ζωή τόσο πιο σίγουρη νιώθω πως κληρονόμοι της γης είναι αυτοί που ζουν μακριά από την πόλη. Το Λονδίνο, για παράδειγμα, είναι απαίσιο. Οχι μόνο γιατί το κλίμα είναι ανυπόφορο, αλλά εξαιτίας του διαρκούς περισπασμού. Δεν υπάρχει γαλήνη του νου, δεν υπάρχει σοδειά να μαζέψεις. (...).

    (...) Οταν λέω υγεία εννοώ τη δύναμη να ζει κανείς μια γεμάτη, ενήλικη, ζωντανή, πάλλουσα ζωή και να ζει κοντά με όσα αγαπώ - τη γη και τα θαύματά της, τη θάλασσα και τον ήλιο. Ολα όσα εννοούμε όταν μιλάμε για τον εξωτερικό κόσμο. (...)

    Γραμμένα σε ημερολογιακή μορφή το 1920 από τη διηγηματογράφο Κάθρην Μάνσφηλντ (1888-1923), που γεννήθηκε στο Ουέλλιγκτον της Νέας Ζηλανδίας και πέθανε στο Φονταινεμπλώ της Γαλλίας. Σε μετάφραση του ποδηλάτη, ο οποίος τα παρέθεσε εδώ, άλλα από υπαινικτική διάθεση και άλλα απλώς από διάθεση διαφυγής και θαυμασμό για μια γυναίκα που κατάφερε στη σύντομη ζωή της να γράψει ογδόντα οχτώ διηγήματα χωρίς να έχει παρακολουθήσει «μαθήματα δημιουργικής γραφής», διαβάζοντας αλύπητα τους προηγούμενους αριστοτέχνες του είδους, ζώντας σε μοναξιά και δουλεύοντας σκληρά. Τα διηγήματά της διαθέτουν τα χαρακτηριστικά της ποίησης: οικονομία, φρεσκάδα, αιφνιδιασμό.

    ΑΠ' ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΤΑ ΣΥΜΒΑΝΤΑ

    Απ' όλα αυτά τα συμβάντα, απ' τον πόλεμο, απ' τα βεγγαλικά,

    απ' τη βοή,

    απ' τις αψιμαχίες γύρω από φώτα σφαιρικά του τυχοδιώκτη

    απ' τα πλήθη στην πλατεία το σούρουπο,

    απ' τα πυρά, απ' τον έρωτα, απ' τους νεκρούς,

    όσο κι αν μακαρίζουνε τον θάνατο ξαπλωμένοι

    κάτω από κρίνα δίδυμα και διασταυρούμενα κεριά

    ή πεταμένοι στο λιθόστρωτο σαν ασκιά παγωμένα

    κουκουλωμένοι με νύχτα και ειρήνη τριγύρω στα λαμπιόνια

    απ' όλα αυτά τα συμβάντα,

    ο Χρόνος, ολομόναχος, σαν ρουκέτα θα τιναχτεί μέσ' από την καταχνιά.

    Πάνω από τη χλαλοή, πετώντας μακριά τού παρελθόντος μας το αγκίστρι,

    βέβαιος από τώρα να 'σαι πως ο χρόνος θα μας αφήσει πίσω.

    Στην αρχή αυξαίνοντας μέσα μας, γυμνότερος κι απ' την ίδια μας τη φύση,

    πηγαίνοντας μακρύτερα απ' ό,τι πιστεύτηκε σαν έσχατος πνιγηρός βάλτος,

    αλλάζοντας την εφταξάπλωτην αρρώστια σ' ένα αδειανό καινούριο αγέρι,

    ξεμοναχιάζοντάς μας απ' τον πόλεμο που ξέκανε εκατομμύρια δέκα,

    μεταφέροντάς μας υπερήφανα σε ιλαρά λιβάδια του καλοκαιριού

    τοποθετώντας μας σε κάμαρες ψηλές σπιτιού όπου φωνές ψελλίσανε σε

    κήπους μες στη νύχτα σαν ν' άνθιζαν μες στο νερό

    στέλνοντάς μας μακριά σε μέρες σκυφτές μετά το πλήρωμα του χρόνου

    αδειάζοντάς μας ύστερα στον τρομερό, διάπυρο κρατήρα των νεκρών.

    Παγκόσμιος σύμμαχός μας κι ακόμη πλατύτερος κι από τον ίδιο μας τον εαυτό

    με τα πλευρά του πιάνοντας έν' άγνωστο πλανήτη

    μες στην επίλεκτη και στιγμιαία μάχη

    αύριο του Χρόνου η πρόοδος θα μας ξεχάσει εδώ

    με τα κορμιά μας πέφτοντας σαν λιωμένα σκαθάρια.

    Σήμερα,

    ακόμη τώρα δα λησμονηθήκαμε στις αστρικές εκείνες παραλίες.

    Η φιλοδοξία του Χρόνου

    σαν τον χώρο θεόρατη

    θα στήσει τις σημαίες της σε κόσμους μακρινούς

    και σε χρόνους του κόσμου τούτου εξίσου μακρινούς.

    Δεν αλλάζεις ζωή αλλάζοντας τους τόπους

    Μα φτιάχνοντας μέσα στο νου ένα χάρτη

    Φτιάχνοντας μέσα στο νου μιαν έρημο

    Εν' απόμακρο βουνό ή κάποιο ησυχαστήριο

    (...)

    Δύο ποιήματα του άγγλου ποιητή, πεζογράφου και κριτικού Στήβεν Σπέντερ (1909-1995), σε μετάφραση Νίκου Σπάνια το πρώτο και το δεύτερο, από το οποίο παραθέτω μόνο την πρώτη στροφή, σε μετάφραση Ελένης Βαμπούλη. Τα ποιήματα μπορεί να μην είναι σπουδαία, κατά την ταπεινή γνώμη του ποδηλάτη, αλλά διαθέτουν «του παρόντος το αγκίστρι», γι' αυτό και τα παραθέτει. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη:Ιουλίτα Ηλιοπούλου
Οδυσσέας Ελύτης - 100 χρόνια από τη γέννησή του
Κριτική βιβλίου
Ολα στη φύση μοιάζουν σοφά
Το Εθνικό θέατρο και οι αρχαίοι τραγικοί
Ο Παπαδιαμάντης ως μεταφραστής
«Φύσις κρύπτεσθαι φιλεί»
Εύληπτη κοινωνική μελέτη
Το απολωλός πρόβατο
Οψεις της ανάγνωσης
Θα επηρεάσει η κρίση τα εξώφυλλα και την εμφάνιση των βιβλίων;
Λεξικό
Αναγωγή στις ρίζες!
Η Τρίτη Ανάγνωση
Ανίχνευση της ελληνικότητας
Από τις 4:00 στις 6:00
Τα ποτάμια... γυρίζουν πίσω στη μουσική
Ο βασιλιάς συνθέτης των Pink Floyd
Άλλες ειδήσεις
Ο μετρ
Διαδικτυακό εικονοστάσιο
Ο John Lennon και ο Δρόμος
Το εγχείρημα της χειραφέτησης του πνεύματος στον αιώνα του Διαφωτισμού