Έντυπη Έκδοση

Είμαστε όλοι ένας Αντι-Προμηθέας, αιχμάλωτος του συστήματος

«Πίστευα..., πάντα πίστευα ότι ο πατέρας μου δεν με είδε ποτέ. Οτι ήμουν αόρατος γι' αυτόν. Οταν φορτώθηκα βάρος στις πλάτες μου. Εννοώ, όταν μεγάλωσα λίγο ...εξάντληση... Κατάλαβα...».

Σκηνή από τον τουρκικό «Αντι-Προμηθέα» Σκηνή από τον τουρκικό «Αντι-Προμηθέα» Ο ασθματικός, ελλειπτικός μονόλογος του Παίκτη 2 στο «How to forget in ten steps (Antiprometheus)» -«Πώς να ξεχνάς ύστερα από δέκα βήματα (Αντι-Προμηθέας)», παράσταση στο πλαίσιο του Κύκλου «Προμηθέας» του Φεστιβάλ Αθηνών, που φέρνει στις 7 Ιουλίου, στην Πειραιώς 260, η Τουρκάλα Σαΐκα Τεκάντ, αποκαλύπτει την προσπάθεια της σκηνοθέτιδος να ρίξει τους τόνους. Να επιστρέψει στη σφαίρα του ιδιωτικού προκειμένου να μιλήσει «εκ των έσω» για το δημόσιο. Εντέλει, να μετατρέψει τον αισχυλικό «Προμηθέα» σε «μια τραγωδία του σύγχρονου ανθρώπου». Μια αντι-συστημική τραγωδία για τον πολίτη και ιδιώτη που οφείλει να αντιστέκεται και να θυμάται. Το κείμενο το δούλευε επί δύο ολόκληρα χρόνια.

«Θέλω να βιώνεται από τους ερμηνευτές και τους θεατές ως μια "πραγματική" διαδικασία», δηλώνει για τη δουλειά της η αεικίνητη Τεκάντ. Με όρους παιχνιδιού εξελίσσεται άλλωστε η παράσταση του «Studio Oyunculari». Τους παντελώς άγνωστους κανόνες οι ηθοποιοί τούς μαθαίνουν in situ, βήμα βήμα, ταυτόχρονα με τους θεατές. Βεβαίως, γνωρίζει η Σαΐκα Τεκάντ τι σημαίνει επί σκηνής παιχνίδι. Ο Οιδίποδας με την Ιοκάστη της, το 2002 στους Δελφούς, έπαιζαν τρίλιζα!

Εχετε ερμηνεύσει τη Μήδεια, έχετε σκηνοθετήσει τους «Πέρσες» και τον «Οιδίποδα», αλλά και τη σύνθεση «Ο θρήνος του Ευριπίδη». Η δουλειά σας πάνω στην αρχαία τραγωδία μοιάζει να είναι μια εν εξελίξει διαδικασία. Με τα χρόνια έχετε αναπτύξει συγκεκριμένη μέθοδο εργασίας;

«Λατρεύω την αρχαία ελληνική τραγωδία, η οποία διατηρεί ακόμα και σήμερα το σφρίγος της. Ποτέ δεν πρόκειται να χάσει την αξία της. Φτάνει απ' το μακρινό παρελθόν ανέπαφη στο δικό μας παρόν. Η τραγωδία παραμένει, κατά τη γνώμη μου, η γονιμότερη κοιτίδα για έναν καλλιτέχνη που επιθυμεί να δημιουργήσει κάτι σύγχρονο και επιθυμεί να προσεγγίσει το σύγχρονο κοινό. Αυτός είναι και ο λόγος που ολοκλήρωσα την τριλογία μου για τον Οιδίποδα με τον "Θρήνο" του Ευριπίδη στη Θεατρική Ολυμπιάδα της Κωνσταντινούπολης, μετά το "Πού είναι ο Οιδίπους;" του 2002 και το "Ο Οιδίπους Εξόριστος" του 2004».

Γράφετε η ίδια τα κείμενα. Γιατί δεν σας αρκεί το πρωτότυπο των τραγικών ποιητών;

«Συνθέτω νέα κείμενα βασισμένη στις τραγωδίες, γιατί η μέθοδός μου χρειάζεται κείμενα σχεδιασμένα ειδικά για τις δικές της αναγκαιότητες».

Πιστεύετε ότι οι τραγωδίες πρέπει να μεταφέρονται στην εποχή μας;

«Αν ένας σκηνοθέτης μπορεί να "δει" μέσω της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας τη βαθύτερη ουσία, τον πυρήνα, που είναι ακμαίος έως σήμερα , δεν χρειάζεται να την εκσυγχρονίσει».

Ο τίτλος της νέας σας παράστασης ,«How to forget in ten steps», αλλά και ο υπότιτλος, «Αντι-Προμηθέας», τι υπονοούν;

«Το έργο αφορά τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος δεν θέλει να θυμάται το αντίτιμο που πλήρωσαν γι' αυτόν στο παρελθόν. Είναι ο άνθρωπος που δεν θέλει να θυμάται την ικανότητά του να θυσιάζεται για μια ιδέα ή για τον συνάνθρωπό του. Οπότε ο τίτλος αναφέρεται στη λησμονιά. Το θεατρικό μιλά ειρωνικά για εκείνους που, αγνοώντας τη δική τους τραγωδία, γίνονται οικειοθελώς "αιχμάλωτοι του συστήματος", εν αντιθέσει με τον Προμηθέα, που θυσιάστηκε για την ανθρωπότητα. Αυτός είναι ο λόγος που αποκαλώ το έργο "Antiprometheus". Με άλλα λόγια, πρόκειται για την τραγωδία του σύγχρονου ανθρώπου, που έχει παγιδευτεί στον ατομικό μικρόκοσμό του, έχει θυσιάσει την ικανότητά του να παρεμβαίνει στη ζωή έχει και αντικαταστήσει τις μεγάλες ελπίδες και τα μακροπρόθεσμα σχέδια σε βραχυπρόθεσμα ήσσονος σημασίας. Είναι ο άνθρωπος που έχει απολέσει την ευαισθησία του για τα μείζονα προβλήματα που τον περιβάλλουν, χάρη στις ασήμαντες ανέσεις που του προσφέρονται. Μέσα από έναν βομβαρδισμό πληροφοριών καταλήγει ανίδεος, απληροφόρητος και εντέλει αδιάφορος. Και πληρώνει το τίμημα της αμνησίας του με την ίδια του τη ζωή».

Τι είδους παράσταση έχετε στήσει πάνω στο κείμενό σας;

«Ενα "παιχνίδι", έναν σκληρό αγώνα μεταξύ ανθρώπινων υπάρξεων και των συστατικών της σκηνής, όπως τα φώτα, ο ήχος, τα σκηνικά. Οι παίκτες του "παιχνιδιού" μεταφέρουν μαζί τους τις καρέκλες του σκηνικού. Στην πορεία μαθαίνουν τους κανόνες του ταυτόχρονα με το κοινό. Γίνονται φερώνυμοι της "γραμματικής" τού έργου. Είναι παίκτες που πασχίζουν να παραμείνουν στη σκηνή, χωρίς να απολέσουν το status του παίκτη».

Διατηρείτε στην παράσταση τα Χορικά;

«Οι ηθοποιοί που ερμηνεύουν ρόλους κάποιες στιγμές γίνονται μία ομάδα, σαν Χορός, αλλά στο συγκεκριμένο έργο δεν προβλέπεται Χορός».

Πριν από λίγα χρόνια διαπιστώνατε, απογοητευμένη, ότι στην κορυφή των κρατικών τουρκικών δαπανών βρίσκονται οι πολεμικοί εξοπλισμοί και το ποδόσφαιρο. Ισχύει ακόμα; Ο πολιτισμός αντιμετωπίζεται ως ο φτωχός συγγενής;

«Τα πράγματα βελτιώνονται σταθερά μέρα με τη μέρα στην Τουρκία. Παράδειγμα, η Κωνσταντινούπολη, "υποψήφια" πόλη ως ένα από τα πιο σημαντικά πολιτιστικά κέντρα της Ευρώπης».

Θεωρείτε ότι η Τουρκία ανήκει στην Ευρώπη;

«Ελπίζω απλώς η Τουρκία να μπει στην Ευρώπη. Αλλά φαίνεται να είναι ακόμη κάτι πολύ μακρινό».

Ποια είναι η γνώμη σας για τη δολοφονία των Τούρκων ακτιβιστών στον δρόμο για τη Γάζα από τους Ισραηλινούς καταδρομείς;

«Ενα πράγμα θέλω να πω: ακόμη περισσότερα πλοία θα έπρεπε να πλεύσουν σε αρωγή της Γάζας».

**Η παράσταση «How to forget in ten steps (Antiprometheus)» θα πραγματοποιηθεί στα τουρκικά και τα γερμανικά, με ελληνικούς υπέρτιτλους. Είναι η πρώτη από τον κύκλο του «Προμηθέα», μαζί με τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Θόδωρου Τερζόπουλου (9-10/7, Ελευσίνα) και τον «Προμηθέα στην Αθήνα» των Rimini Protokoll (15/7, Ηρώδειο). *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Aerosmith
Το ροκ εν ρολ, σαν τη φωτιά, μαζεύει γύρω του τους ανθρώπους
Μουσείο της Ακρόπολης
Α short guide, και πολύ σας πέφτει
Φεστιβάλ Νάξου
Ενας πύργος γεμάτος τέχνη
Κριτική θεάτρου
Ενας κόσμος που πεθαίνει σαν θέαμα
Χιούμορ και μελαγχολία του βωβού κλόουν
Συνέντευξη: Εντμουντ Κίλι
Είμαι ένας αγράμματος με φάτσα νεοελληνιστή
Συνέντευξη: Σαΐκα Τεκάντ
Είμαστε όλοι ένας Αντι-Προμηθέας, αιχμάλωτος του συστήματος
Θέατρο
Ο αντιφατικός Γιώργος Χειμωνάς μέσα από τα μάτια της συντρόφου του
«Τι φόρεμα θέλεις, Λούλα, να φορέσω;»
«Η έντασή του μου προκαλούσε πανικό»