Έντυπη Έκδοση

Πάθη και λάθη στη σκηνή...

Το 2008 ο εικαστικός Μάρκο Περέγκο παρουσίασε ένα αλλόκοτο γλυπτό με τον τίτλο «ο μόνος καλός ροκ σταρ είναι ο νεκρός ροκ σταρ». Απεικόνιζε την Εϊμι Γουάινχαουζ να κείτεται σε μια λίμνη αίματος με μια τρύπα από σφαίρα στο κεφάλι και ένα μήλο δίπλα της.

Σε αντίθεση με  την πλειονότητα των ποπ σταρ η Εϊμι Γουάινχαουζ διεκδικεί το δικαίωμά της σε ναρκωτικά και ροκ εν ρολ. Σε αντίθεση με την πλειονότητα των ποπ σταρ η Εϊμι Γουάινχαουζ διεκδικεί το δικαίωμά της σε ναρκωτικά και ροκ εν ρολ.  Απέναντί της έφτιαξε την οπλισμένη με καραμπίνα φιγούρα του Ουίλιαμ Σιούαρντ Μπάροουζ, του φημισμένου αμερικανού μπιτ συγγραφέα που, πάνω σε ένα μεθύσι στην πόλη του Μεξικού, αποφάσισε να παίξει τον Γουλιέλμο Τέλο και πυροβόλησε την γυναίκα του Τζόαν στο κεφάλι. Να πώς ο Περέγκο, που τον συγκρίνουν με τον Αντι Γουόρχολ και τον Ντάμιεν Χιρστ, εξήγησε το έργο του: «Οι ροκ σταρ», είπε, «είναι τα ζώα που θυσιάζονται σε αυτή την κοινωνία».

Η διαπίστωσή του ουσιαστικά συνοψίζει τη φιλοσοφία γύρω από το παράδοξο της Εϊμι Γουάινχαουζ. Από την μια είναι η τραγουδοποιός που εκτινάχθηκε στην κορυφή, πέντε χρόνια πριν, με τον δίσκο της «Back to Black». Από την άλλη, από καιρό φαίνεται πως έχει εισέλθει σε μια πορεία αυτοκαταστροφής. Υπήρξαν φορές που δεν στεκόταν καλά στη σκηνή, ενώ ο επόμενος δίσκος της ακόμα αναμένεται να κυκλοφορήσει.

Τα τελευταία της νέα, πέρα από τις φήμες που διαρκώς αναμασούν τα βρετανικά ταμπλόιντ, είναι ότι βρέθηκε για λίγο καιρό νοσηλευόμενη σε μονάδα αποτοξίνωσης, ώστε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της περιοδείας της, που ξεκινά τώρα και θα τη φέρει και στην Αθήνα. Η 27χρονη βρετανίδα τραγουδίστρια είναι το μεγάλο όνομα του Ejekt Φεστιβάλ που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τετάρτη στην πλατεία Νερού, στον Ολυμπιακό Πόλο Φαλήρου, μαζί με τον Μόμπι και τους νεόκοπους Βρετανούς The Vaccines, που συζητιούνται πολύ στον μουσικό τύπο.

Ομως η φράση του Περέγκο για τους ροκ σταρ δεν ισχύει καθολικά στη σύγχρονη μουσική σκηνή. Αντίθετα, η περίπτωση της Γουάινχαουζ σήμερα σπανίζει. Πραγματικά το κλισέ του ροκ εν ρολ «ζήσε γρήγορα πέθανε νέος» στοίχειωνε για αρκετό καιρό τη ροκ κουλτούρα. Από την εποχή του σκανδαλώδους Τζέρι Λι Λιούις μέχρι τη δεκαετία του '60. Εκεί ειδικά η αυτοκαταστροφή έμοιαζε με επιβεβλημένη συμπεριφορά, μέσα στον διονυσιασμό των καιρών. Η υπερβολική δόση από ναρκωτικά, οι ποταμοί αλκοόλ, η κατάρρευση του σταρ πάνω στη σκηνή ήταν ό,τι εννοεί ο Περέγκο, θυσία. Μπορεί ο θάνατος του Μόρισον στο Παρίσι να τυλίγεται από μυστήριο, ή ο πνιγμός του Μπράιαν Τζόουνς να καταγράφηκε ως ατύχημα, όμως η Τζάνις Τζόπλιν είχε παραδοθεί με απόλυτη συνέπεια σ' αυτόν τον τρόπο ζωής. Και ο θάνατός της από υπερβολική δόση ήρθε όταν πια της ήταν αδύνατον να σταθεί στη σκηνή.

Ομως όταν τα ηδονιστικά χρόνια του '60 τέλειωσαν, οι ροκ σταρ έγιναν πολύ πιο προσεκτικοί, λειτουργώντας ως επαγγελματίες διασκεδαστές. Ειδικά την εποχή του '70, με την κυριαρχία του προγκρέσιβ ροκ, τους μεγάλους θεματικούς δίσκους και τις συναυλίες στα μεγάλα στάδια, οι ροκ μουσικοί μπορεί να πρέσβευαν το τρίπτυχο σεξ, ναρκωτικά και ροκ εν ρολ, αλλά στο στούντιο και τις συναυλίες ήταν άψογοι. Αλλωστε η βιομηχανία που είχε αναπτυχθεί γύρω τους, δεν επέτρεπε πολλές υπερβολές. Οποιος δεν μπορούσε να παίξει το παιχνίδι εξοστρακιζόταν. Οπως ο Σιντ Μπάρετ, η ιδιοφυΐα κατά πολλούς πίσω από τους πρώτους δίσκους των Pink Floyd, που εκδιώχθηκε επειδή η υπερκατανάλωση του LSD εμπόδιζε τους υπόλοιπους να γράφουν μαζί του δίσκους και να δίνουν συναυλίες.

Ακόμα και το πανκ, παρά τον ενστικτώδη μηδενισμό του, δεν «είχε ήρωες» που θυσιάζονται για το ροκ εν ρολ όπως διακήρρυταν οι Stranglers. Στην ιστορία αυτού του μουσικού κατακλυσμού, ο Σιντ Βίσιους, ο μπασίστας των Sex Pistols, ήταν απλώς ένας άτυχος πιτσιρικάς που πήρε πολύ καθαρή δόση. Ενώ ο Ιαν Κέρτις των Joy Division ως αυτόχειρας καταγράφηκε σαν ένας από τους τελευταίους των ρομαντικών. Η ίδια τύχη επιφυλάχθηκε και για τον Κερτ Κομπέιν των Nirvana, αργότερα, επίσης έναν αυτόχειρα που θέλησε να ξεφύγει από τον φαύλο κύκλο της φήμης του ως ροκ σταρ. Αλλά ήταν απλώς οι εξαιρέσεις σε μια βιομηχανία που λειτουργούσε χωρίς καταστάσεις που εμπόδιζαν την αγορά.

Γι' αυτό και η περίπτωση της Εϊμι Γουάινχαουζ φαντάζει αλλόκοτη όσο το γλυπτό του Περέγκο. Είναι μια «γήινη ντίβα», όπως την αποκάλεσε το New Stateman. Εχοντας μόλις ένα δίσκο πίσω της, το «Frank», στα 24 της χρόνια απέκτησε διεθνή φήμη με τον παλιομοδίτικο σόουλ δίσκο «Back to Black», βραβεύτηκε με έξι Γκράμι και τα τραγούδια της όπως το «Rehab» ή το «You Know Ι'm Νο Good» με τη συγκλονιστική φωνή της ακούγονταν παντού. Η επιτυχία της δημιούργησε και μια ολόκληρη σειρά επιγόνων όπως οι Αντελ και Ντάφι.

Ομως αυτή η σύγχρονη Μπαρντό, όπως την αποκάλεσε ο Καρλ Λάγκερφελντ, αρνήθηκε να μπει στο ρόλο της ποπ σταρ. Σε μια εποχή που η Μαντόνα ή ακόμα και η θεωρούμενη ως διάδοχός της Λέιντι Γκάγκα συντηρούν το είδωλό τους, ακολουθώντας το πρόταγμα της μουσικής βιομηχανίας, δηλαδή βγάζοντας νέο δίσκο κάθε δύο χρόνια και διοργανώνοντας συναυλίες-υπερθεάματα, η Εϊμι μοιάζει μακριά από όλα αυτά. Συμπεριφέρεται όπως θέλει στη σκηνή και, αντί να δουλεύει στο στούντιο ετοιμάζοντας τις επόμενες επιτυχίες της, σέρνεται στα δικαστήρια και τις κλινικές αποτοξίνωσης. Με άλλα λόγια, είναι μια sui generis περίπτωση που αρνείται αυτό που «της πρόσφερε το ταλέντο της».

Φυσικά, υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις αυτοκαταστροφικών ροκ μουσικών στον 21ο αιώνα. Ο Πίτ Ντόχερτι, ο τραγουδιστής των Libertines και των Babyshambles, έχει μια αντίστοιχη συμπεριφορά. Μόνο που είναι περισσότερο γνωστός στην ανεξάρτητη βρετανική ροκ σκηνή και καλύπτει το αυτοκαταστροφικό του λάιφσταϊλ με τσιτάτα από τον Μποντλέρ και τον Οσκαρ Ουάιλντ. Αλλωστε φαίνεται ότι ελέγχει ακόμα το παιχνίδι με την υπερβολή, αφού τολμάει να ηχογραφεί στο «Down In Albion» των Babyshambles τον ήχο του κορμιού του που καταρρέει μέσα στο στούντιο κατά την ηχογράφηση του δίσκου.

Αντίθετα, στην Εϊμι Γουάινχαουζ δεν υπάρχει κάποιου είδους παιγνιώδης συμπεριφορά. Η γυναίκα με το «ακατέργαστο ταλέντο, τη δυνατή σεξουαλικότητα και την αδυναμία ελέγχου», όπως την περιέγραψε το «Newsweek», είναι αυθεντική. Μπορεί να έχει βγει παραπατώντας στη σκηνή, να συγκρούεται με τους παπαράτσι που την ακολουθούν παντού καταγράφοντας την παρακμή της και να δηλώνει σε πείσμα όλων των ποπ κλισέ ότι ο επόμενος δίσκος της θα είναι ίδιος με τον προηγούμενο. Αν όλη η σκηνή της ποπ κουλτούρας είναι πλαστή, όπως επιμένουν οι στοχαστές των καιρών μας, η Εϊμι είναι μια αληθινή τραγουδίστρια.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Μουσική
Το κράτος κάνει φάλτσα
Το αύριο των ορχηστρών
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Το κράτος κάνει φάλτσα
Πάθη και λάθη στη σκηνή...
Το αύριο των ορχηστρών
Φεστιβάλ Αθηνών
Χριστός πάσχων
Θέατρο
Υπόθεση εργασίας
Κριτική βιβλίου
Καταφύγιο στα βιβλία
Κρίσεις για την κρίση
Ιστορίες έρωτα και εξουσίας
Αγκαλιά με τον δολοφόνο
Επί προσωπικού
Τα παιδία διαβάζει