Έντυπη Έκδοση

Ψωμί, έρωτας, ελευθερία

«Τερατώδες αριστούργημα»: μια παραληρηματική αυτοβιογραφία που συνέθεσε ο Γιάννης Ρίτσος το 1977 παρουσιάζεται την Παρασκευή και το Σάββατο στην Μικρή Επίδαυρο, στην «ακατάλληλη για ανηλίκους» παράσταση που σκηνοθετεί ο Δημήτρης Μαυρίκιος.

Ενας ποταμός λέξεων χωρίς σημεία στίξης, ένα ποιητικό κείμενο στο οποίο συμπλέουν αυτοβιογραφικά στοιχεία και αποσπάσματα πολλών έργων του ποιητή με υπότιτλο: «Απομνημονεύματα ενός ήσυχου ανθρώπου που δεν ήξερε τίποτα».

Μερικά χρόνια πριν δύσκολα θα πίστευε κανείς ότι μια παράσταση με θέμα τον Ρίτσο θα χαρακτηριζόταν «ακατάλληλη για ανηλίκους».

Ακατάλληλη για ανηλίκους

«Ισως επειδή πριν από μερικά χρόνια επικρατούσε ένα είδος σιωπηλής συνωμοσίας να κρατηθούν στην αφάνεια πολλά έργα του, ιδιαίτερα τα ύστερα πεζά του», απαντά χωρίς ενδοιασμό. «Θα έλεγα πως η παράσταση είναι ακατάλληλη όχι μόνο για ανήλικους, αλλά και για ενήλικους που πιστεύουν πως ένας ωραίος σημαιοφόρος μετά τη μάχη ή την παρέλαση δεν πάει να ξαπλώσει, γιατί οφείλει ν' ανέβει σε ένα βάθρο, όπου απολιθώνεται ως μνημείο σοβιετικού ρεαλισμού...

»Ο Ρίτσος ύμνησε τον σαρκικό έρωτα με μοναδική δύναμη. Η οργιαστική φαντασίωση με μια γυναίκα και τους χίλιους εραστές της στους καθρέφτες ή η συναρπαστική ερωτική συνεύρεση δυο φαντάρων συγκαταλέγονται στις κορυφαίες στιγμές της νεοελληνικής ερωτικής λογοτεχνίας. Οσο ο Ρίτσος είναι επαναστάτης με τη "Ρωμιοσύνη" άλλο τόσο είναι και με τα αισθησιακά του κείμενα».

Σκηνοθέτης που αγαπά τις παραστάσεις με μεικτά μέσα, ο Δ. Μαυρίκιος δεν θα μπορούσε να αρνηθεί κι εδώ το σινεμά: ένα συνεργείο γυρίζει ντοκιμαντέρ με θέμα τον ποιητή. Τριγύρω μηχανήματα, ράγες, τρέιλερ, μόνιτορ. Ξαφνικά στη σκηνή εισβάλλει ο Γ. Ρίτσος και το «Τερατώδες αριστούργημα» αρχίζει σε σκηνικό Δημήτρη Πολυχρονιάδη, κοστούμια Εύας Νάθενα και φωτισμούς Λευτέρη Παυλόπουλου.

Η συνομιλία του ποιητή με τον εαυτό του (Λάζαρος Γεωργακόπουλος), με τους ήρωες της πραγματικότητάς του, της μυθοπλασίας και έργων του (Λ. Φωτοπούλου, Ράνια Οικονομίδου, Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Τατιάνα Παπαμόσχου, Κωστής Καλλιβρετάκης, Γιάννης Κότσιφας, Δημήτρης Μαυρίκιος, Φωτεινή Μπαξεβάνη, Δημήτρης Ντάσκας, Αποστολία Παπαδαμάκη, Αλ. Κλημόπουλος, Μ. Βαρδάκα, Φ. Βολόρου, Μ. Ουνίας, Γ. Μπαριάμης) πλέκουν το δραματουργικό ιστό της παράστασης.

«Δεν πρόκειται για ποιητική βραδιά ούτε "αναλόγιο" με την ίδια λογική κι ελευθερία που ένας μελοποιημένος Ρίτσος δεν αποτελεί μουσική υπόκρουση σε απαγγελία», εξηγεί ο Δ. Μαυρίκιος.

«Ο Ρίτσος ανθολογείται με αποσπάσματα έντεκα έργων του, κυρίως αυτοβιογραφικά. Διαβάσαμε με επιμονή πλήθος κειμένων για τη ζωή και το έργο του. Συνομιλήσαμε με δικούς του ανθρώπους, όπως τη Χρύσα Προκοπάκη -κορυφαία αναλύτρια του έργου του- και την κόρη του Ερη Ρίτσου, που απάντησε υπομονετικά στις ερωτήσεις μας μιλώντας για τον πατέρα της με σπάνια παραστατικότητα και με μεγάλη ζεστασιά».

Ο σκηνοθέτης επισημαίνει ότι «κάποιοι πολιτικοί χώροι οικειοποιούνται ή αποποιούνται ένα δημιουργό ανάλογα με το αν τα πιστεύω του συμπίπτουν ή όχι με τα συμφέροντά τους. Ομως το ότι ο Ρίτσος ήταν μέλος ενός κομουνιστικού κόμματος ή ο Πιραντέλο ενός φασιστικού δεν επηρεάζει ιδιαίτερα το αποτέλεσμα της ιδιοφυΐας τους. Μιλάμε για εποχές, που κάποιες "πλάτες", έστω και αντικαθεστωτικές, έμοιαζαν απαραίτητες στην άνθηση των δημιουργών. Η παράσταση αντιμετωπίζει σφαιρικά τον Γ. Ρίτσο αποφεύγοντας ν' απομονώσει κάποια από τα στοιχεία της προσωπικότητάς του».

Και καταλήγει: «Αν μου ζητούσαν να παραστήσω ολόκληρο τον Ρίτσο με τρεις μόνο λέξεις, θα φώναζα: "Ψωμί! Ελευθερία! Ερωτας!"»... *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Σχετικά θέματα: Θέατρο
Οι αναμνήσεις δεν έγιναν καπνός
Γάμος με τα όλα του
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συναυλίες
Ποιοι λύνουν και δένουν
Χορός
Ο χημικός του χορού
Συνέντευξη: Μελίνα Τανάγρη
Η Μελίνα στη χώρα του χιπ-χοπ
Συνέντευξη
Michel le Grand!
Κινηματογράφος
Το αντάρτικο της ελληνικής οθόνης
Συνέντευξη: Πολ Σρέιντερ
«Σήμερα έχουμε μόνο δράση και εφέ»
Μόδα
Ο ράφτης του σινεμά
Θέατρο
Οι αναμνήσεις δεν έγιναν καπνός
Γάμος με τα όλα του
Ψωμί, έρωτας, ελευθερία
Συνέντευξη: Αμος Γκιτάι
«Η αισιοδοξία είναι μονόδρομος»
Ενάλιες Αρχαιότητες
Βυθισμένες πολιτείες
Εικαστικά
Τα αντικείμενα του πόθου
Βιβλίο
Ο θάνατός της η ζωή του
Υπερπαραγωγές στο χαρτί