Έντυπη Έκδοση

Υπερπαραγωγές στο χαρτί

Περιπετειώδεις εποχές της Ιστορίας ζωντανεύουν γοητευτικά σε πέντε νέα βιβλία

Από την Κίνα του Μεσοπολέμου ώς την Ισπανία του 13ου αιώνα και τη Γαλλία του 1800, οι θεαματικές υπερπαραγωγές καλά κρατούν, όχι στην οθόνη αλλά στο χαρτί, αν και κάποιες απ' αυτές έχουν γραφεί με σαφή την πρόθεση της μετατροπής τους σε σενάρια.

Οι περιπέτειες είναι πάντα γοητευτικές, ειδικά εκείνες που αφορούν τα ενήλικα παιδιά και η γκάμα που προτείνουμε ανοίγεται σε βάθος χρόνου και σε εύρος θεμάτων. Βιβλία ιδανικά και για την παραλία, χορταστικά σε όγκο, προκαλούν για ανάγνωση.

* Μοιάζει παράδοξο το ότι ένας αμερικανός αθλητικογράφος έγραψε το πρώτο του βιβλίο με θέμα την Γκερνίκα, συνδυάζοντας τα ιστορικά γεγονότα με μια τρυφερή ερωτική ιστορία, ενώ παράλληλα περιέγραψε τόσο τη δημιουργία του πίνακα από τον Πικάσο όσο και τον βομβαρδισμό της βασκικής κωμόπολης από τη Λουφτβάφε, υπό τις διαταγές του Βόλφραμ φον Ριχτόφεν. Μοιάζει παράδοξο, αλλά δεν είναι, αν συνυπολογίσει κανείς ότι η σύζυγος του Ντέιβ Μπόλινγκ ο οποίος υπογράφει την «Γκερνίκα - Ο χορός της ελευθερίας» (μετάφραση Βασιλική Κοκκίνου, εκδόσεις Ψυχογιός), είναι βασκικής καταγωγής.

Ετσι τα ερεθίσματα υπήρχαν ήδη μέσα στην οικογένεια για να δημιουργηθεί αυτή η τοιχογραφία, που διηγείται τη «γενική δοκιμή», προ του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, της γερμανικής αεροπορίας ως προς τους βομβαρδισμούς και παράλληλα το βίο του λαού των Βάσκων στην Ισπανία.

Η περιπέτεια ενός ναού

«Εσείς τον φτιάξατε;» ρώτησε ένας γερμανός αξιωματικός τον Πικάσο, ενώ ο ζωγράφος καθόταν σ' ένα καφέ, δείχνοντάς του μια φωτογραφία της δικής του «Γκερνίκα». «Οχι, εσείς» του απάντησε ξερά εκείνος. Αντίθετα με τον Πικάσο, ο Μπόλινγκ ξεκινά το βιβλίο του από το 1939, πριν δηλαδή από την καταστροφή. Τότε τα προνόμια αυτονομίας που είχε δώσει η δημοκρατική κυβέρνηση στους Βάσκους είχαν αρθεί. Και η γλώσσα τους «η πιο σημαντική πράξη αυτονομίας», όπως γράφει η Εριφύλη Μαρωνίτη, προλογίζοντας το βιβλίο, είχε κηρυχθεί παράνομη.

Θα μπορούσε ο συγγραφέας να γράψει ένα μελό, άλλωστε διέθετε όλα τα συστατικά: οι καλοί, οι κακοί, ο έρωτας κι ο θάνατος. Ευτυχώς δεν το έκανε. Χρησιμοποιώντας σωστά τα ιστορικά του δάνεια και ενθέτοντας σ' αυτά τους ήρωές του, διατηρεί αμείωτο το ρυθμό της πλοκής, εναλλάσσει εικόνες και συναισθήματα, υποδεικνύοντας σταθερά το «αβγό του φιδιού», ως τον κίνδυνο που παραμένει υπαρκτός και στις μέρες μας.

* Ας γυρίσουμε τώρα λίγους αιώνες πίσω: Τα πράγματα δεν ήσαν τόσο εύκολα στην Ισπανία του 14ου αιώνα, ή τουλάχιστον δεν ήταν εύκολα για τον πολύ λαό και σίγουρα τους Εβραίους, που, κλεισμένοι στα γκέτο, έδιναν δανεικά κι αγύριστα στους βασιλείς για να τη βγάζουν καθαρή, ενώ για ψύλλου πήδημα γίνονταν στόχος του όχλου.

Σ' αυτό το ιστορικό περιβάλλον τοποθετεί ο Ιλδεφόνσο Φαλκόνες το πρώτο του βιβλίο, την «Παναγιά της θάλασσας» (μετάφραση Αγαθή Δημητρούκα, εκδόσεις Πατάκη), που χρειάστηκε τέσσερα χρόνια έρευνας για να γραφεί, έχει πουλήσει περισσότερα από 1,5 εκατ. αντίτυπα στην Ισπανία και ήδη μεταφράζεται σε 35 γλώσσες.

Και σ' αυτή, όπως και στην προηγούμενη περίπτωση, υπάρχει το πραγματικό ιστορικό φόντο, που δεν είναι άλλο από την ανέγερση το 1320 της Σάντα Μαρία ντε λα Μαρ στη Βαρκελώνη. Ο συγγραφέας καλεί τον αναγνώστη να παρακολουθήσει τη γοητευτική περιπέτεια της κατασκευής αυτού του πανέμορφου καθεδρικού των ανθρώπων της θάλασσας, ενώ παράλληλα τον εισάγει σε μια περίοδο σκότους και πολέμων.

Δεν είναι τυχαίο ότι το πρώτο μέρος του βιβλίου ονομάζεται «Σκλάβοι της γης», το δεύτερο «Σκλάβοι των ευγενών» και ότι ειδικά στο πρώτο περιγράφεται με αδρές πινελιές το «δικαίωμα στην πρώτη νύχτα», το δικαίωμα δηλαδή του φεουδάρχη να διακορεύει τη γυναίκα που παντρεύεται δουλοπάροικο. Οπως δεν είναι τυχαία η περιγραφή του πογκρόμ στην εβραϊκή συνοικία, αλλά ούτε και οι σελίδες που αφορούν τις μεθόδους της Ιεράς Εξέτασης.

Και, όμως, παρά τον πόνο που περιγράφεται το μυθιστόρημα εμπνέει αισιοδοξία και καλοσύνη, αφού συνεκτικός ιστός των γεγονότων είναι η, διά πυρός και σιδήρου, ζωή του Αρνάου, γιου δουλοπάροικου που ευλογήθηκε σε ήσυχα γεράματα. Το ευτυχισμένο μοιάζει να έρχεται αβίαστα, και αυτό κάνει τη διαφορά από το «χάπι εντ» μιας περιπέτειας εποχής, που γράφηκε με απώτερο στόχο να γυριστεί σε ταινία.

* Στην Ισπανία, στο Αλικάντε, γεννήθηκε και η Ματίλντε Ασένσι. Ομως τα θέματα που επιλέγει για τα βιβλία της σπάνια αφορούν τα πατρώα εδάφη. Η πρώην δημοσιογράφος στο παλαιότερο «Σαλόνι από κεχριμπάρι» π.χ. μετέφερε τον αναγνώστη στη Ρωσία ενώ στο πρόσφατο «Ολα κάτω από τον ουρανό» (μετάφραση Μαρία Ακριβάκη, εκδόσεις Λιβάνη) τον προσκαλεί στην Κίνα της εποχής των μεγάλων ανακατατάξεων, λίγο πριν τις συγκρούσεις ανάμεσα στο Κουμιτάνγκ και τον Μάο αλλά και την εποχή των ιαπωνικών βλέψεων στη χώρα.

Είναι πασιφανές πως η Ασένσι έχει δουλέψει κάτι παραπάνω από σκληρά σε επίπεδο έρευνας, αφού η εξωφρενική ιστορία την οποία περιγράφει αποκτά αληθοφάνεια ακριβώς λόγω της βαθιάς της γνώσης, της ιστορίας, της γεωγραφίας, των ηθών και των εθίμων, της θρησκείας και του συνδυασμού της τελευταίας με τη φιλοσοφία και τις πολεμικές τέχνες.

Ο Ιντιάνα Τζόουνς στο θηλυκό

Ολα αρχίζουν όταν μια ισπανίδα ζωγράφος, που ζει στο Παρίσι, ταξιδεύει ακτοπλοϊκώς με την ανιψιά της στη Σαγκάη, προκειμένου να τακτοποιήσει τα της κηδείας του συζύγου της που εργαζόταν εκεί.

Η Ελβίρα ευελπιστεί και σε μια κληρονομιά, πλην όμως σύντομα θα ανακαλύψει πως τα όποια χρήματα έχουν εξανεμιστεί αλλά και πως ο βίαιος θάνατος του άντρα της δεν υπήρξε το αποτέλεσμα μιας τυχαίας διάρρηξης στη βίλα του, αλλά της προσπάθειας να εξαναγκαστεί να ομολογήσει ένα μυστικό του, που αφορά το κλειδί για την αποκάλυψη ενός κρυμμένου θησαυρού.

Από εδώ και πέρα η Ασένσι θα μετατρέψει την ηρωίδα της σ' ένα είδος Ιντιάνα Τζόουνς, χτίζοντας με διαβολεμένη ικανότητα μια παραγωγή τύπου Σεσίλ ντε Μιλ, με μοναστήρια που καλύπτουν ολόκληρες βουνοκορφές και τετραώροφους υπόγειους τάφους χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων.

* Γεννημένος στην Αλγερία το 1971 και ζώντας πια στο Παρίσι ο Σαλίμ Μπαχί ξεκίνησε τη συγγραφική του καριέρα γράφοντας διηγήματα που ακολούθησαν τέσσερα μυθιστορήματα. Με τρία βραβεία στο ενεργητικό του, καταπιάνεται με ένα θέμα -ταμπού για τον αραβικό κόσμο. Η «Σιωπή του Μωάμεθ» (μετάφραση Νίκος Σταμπάκης, εκδόσεις «Νεφέλη») υποδεικνύει το αυτονόητο, τη μυθιστορηματική βιογραφία δηλαδή του ιδρυτού του Ισλάμ, που εκτυλίσσεται στα 600 μ.Χ. μεταξύ Μέκκας και Μεδίνας ώς τα περίχωρα της Ιερουσαλήμ.

Ο αναγνώστης θα παρακολουθήσει τη ζωή του προφήτη μέσα από τις αφηγήσεις της πρώτης του γυναίκας, της Χαντίζα, του στενότερου φίλου του χαλίφη Αμπού Μπακρ, του στρατηγού Χαλίντ που κατέκτησε το Ιράκ και τέλος της Αϊσά που έγινε σύζυγός του σε ηλικία... εννέα χρόνων.

Σε ύφος Νταν Μπράουν

Ορφανός που απέκτησε περιουσία με τον γάμο του με την κατά πολύ μεγαλύτερή του Χαντίζα, πλούσιος έμπορος στη συνέχεια, που «μίλησε» με το Θεό στα 40 του, άνθρωπος χαρισματικός που αμφισβητήθηκε έντονα στην αρχή της διδασκαλίας του, προφήτης και πολιτικός στα 50 του, ο Μωάμεθ εξακολουθεί να γοητεύει.

Σίγουρα, όταν πριν από 14 αιώνες πέθαινε στην αγκαλιά της Αϊσά, δεν θα μπορούσε να φανταστεί τις φωτιές που θα άναβε με το κήρυγμά του στον κόσμο.

* Κι ας τελειώσουμε με μια ιστορία αλά Νταν Μπράουν: Μετά το ευπώλητο σε διεθνές επίπεδο «Λαβύρινθος», η Κέιτ Μος παρουσιάζει την «Κρύπτη» (μετάφραση Φίλιππος Χρυσόπουλος, εκδόσεις «Κέδρος»).

Παίζοντας σε δυο ιστορικούς χρόνους, η Μος αρχίζει την ιστορία της στο Παρίσι το 1891, όπου τα αδέλφια Ανατόλ και Λεονί Βερνιέ, ταξιδεύουν στο Καρκασόν. Σε μια ατμόσφαιρα πλημμυρισμένη από ιστορίες αποκρυφιστών, η ανακάλυψη ενός απαγορευμένου βιβλίου και μιας τράπουλας Ταρό θα ανατρέψει τη ζωή τους.

Υστερα από 116 χρόνια, το 2007 η Μέρεντιθ Μάρτιν πηγαίνει επίσης στο Καρκασόν για να γράψει μια βιογραφία του Κλοντ Ντεμπισί, ενώ παράλληλα αναζητά την αλήθεια για την οικογένειά της. Οταν θα πέσει στα χέρια της η ίδια τράπουλα Ταρό, θα συνδεθούν τα πάντα: το οικογενειακό της παρελθόν, οι κάρτες της τράπουλας και μια ξεχασμένη παρτιτούρα του συνθέτη, αποδεικνύοντας ότι το παρελθόν βρίσκει τρόπους να παραμένει ζωντανό. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Ο θάνατός της η ζωή του
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συναυλίες
Ποιοι λύνουν και δένουν
Χορός
Ο χημικός του χορού
Συνέντευξη: Μελίνα Τανάγρη
Η Μελίνα στη χώρα του χιπ-χοπ
Συνέντευξη
Michel le Grand!
Κινηματογράφος
Το αντάρτικο της ελληνικής οθόνης
Συνέντευξη: Πολ Σρέιντερ
«Σήμερα έχουμε μόνο δράση και εφέ»
Μόδα
Ο ράφτης του σινεμά
Θέατρο
Οι αναμνήσεις δεν έγιναν καπνός
Γάμος με τα όλα του
Ψωμί, έρωτας, ελευθερία
Συνέντευξη: Αμος Γκιτάι
«Η αισιοδοξία είναι μονόδρομος»
Ενάλιες Αρχαιότητες
Βυθισμένες πολιτείες
Εικαστικά
Τα αντικείμενα του πόθου
Βιβλίο
Ο θάνατός της η ζωή του
Υπερπαραγωγές στο χαρτί