Έντυπη Έκδοση

Μπέλα Φλεκ

Το παιδί που... έφυγε με το μπάντζο

Οταν γεννιέσαι στη Νέα Υόρκη και σε βαφτίζουν Μπέλα Αντον Λέος προς τιμήν των Μπάρτοκ, Ντβόρζακ και Γιάνατσεκ, ε, τίποτα δεν προμηνύει ότι θα γίνεις βιρτουόζος ενός οργάνου που παίζουν οι... βλάχοι Αμερικανοί * Μαζί με την μπάντα του, τους Flecktones, έρχεται στο «Παλλάς» (9 Νοεμβρίου) για να μας δείξει τι σημαίνει «blu-bop», είδος που δημιούργησαν ανακατεύοντας τζαζ και μπλούγκρας

Η λέξη «μπάντζο» φέρνει στο μυαλό των περισσότερων την εικόνα Αμερικάνων βλάχων που παίζουν κάντρι, τραγουδάνε ένρρινα σε ακαταλαβίστικη διάλεκτο και φτύνουνε ταμπάκο. Γιατί οι περισσότεροι, απλώς δεν έχουν ακούσει τον Μπέλα Φλεκ, τον σπουδαιότερο βιρτουόζο του μπάντζο παγκοσμίως, που άλλαξε τον ήχο και την εικόνα του, διασταυρώνοντάς το με τα μισά μουσικά είδη του πλανήτη. Μαζί με την μπάντα του, τους Flecktones, θα παίξει στο «Παλλάς», στις 9 Νοεμβρίου, σε μια τεράστια διπλή συναυλία που θα τη μοιραστούν με τους σημαντικούς της ηλεκτρικής τζαζ «Return to Forever», του Τσικ Κορία.

Πολυοργανίστας ο Μπέλα Φλεκ, το 1981 προσκλήθηκε να πλαισιώσει την μπάντα των New Grass Revival του Σαμ Μπους, με την οποία έδωσαν μια άλλη διάσταση στο μπλούγκρας. Με αυτούς είχε έρθει στα 80'ς και στην Αθήνα. Θυμάται πόσο του άρεσε η ελληνική μουσική, την οποία ελπίζει να ξανακούσει. Εμείς, όμως, ξεκινήσαμε την κουβέντα μας απ' αλλού.

Κάτω από το βίντεο με το απίστευτο σόλο της ζωντανής εκτέλεσης του τραγουδιού «Hoedown» στο YouTube κάποιος έχει γράψει πως με αυτά τα δάχτυλα θα έπρεπε να αφήσει το μπάντζο και να παίζει κιθάρα. Του το λέω και περιμένω απάντηση ανάλογη του... «μπάντζο-κολάρο».

«Στην πραγματικότητα, αυτό είναι μια προσβολή στο μπάντζο», μου απαντάει. «...Λέει πως είμαι αρκετά καλός ώστε να παίζω κιθάρα. Νομίζω πως το μπάντζο είναι αρκετά σοβαρή υπόθεση και δεν έχω κανέναν πόθο να γίνω κιθαρίστας. Ειλικρινά υπάρχουν τόσοι πολλοί κιθαρίστες, που δεν χρειάζονται κι εμένα!».

Το λέει με τέτοια ψυχραιμία και φυσικότητα που παραλίγο να πάψω να αναρωτιέμαι πώς ένα παιδί που γεννιέται στα 60'ς στη Νέα Υόρκη, πάει σχολείο στο Μανχάταν και ονομάζεται Bela Anton Leos Fleck, προς τιμήν των κλασικών συνθετών Μπέλα Μπάρτοκ, Αντονίν Ντβόρζακ και Λέος Γιάνατσεκ, διαλέγει ένα μπάντζο. Είπαμε παραλίγο...

Ο Μπέλα Φλεκ και το συγκρότημά του, οι Flecktones, στην αρχική τους σύνθεση με την οποία θα τους δούμε Ο Μπέλα Φλεκ και το συγκρότημά του, οι Flecktones, στην αρχική τους σύνθεση με την οποία θα τους δούμε «Ερωτεύτηκα το μπάντζο την πρώτη φορά που άκουσα τον Εαρλ Σκραγκς να παίζει», θυμάται ο Μπέλα Φλεκ. «Ακόμα θυμάμαι πόσο συναρπαστικό ήταν. Μετά ο παππούς μου μού αγόρασε ένα -στα 13 μου- και... έφυγα εντελώς!».

Το σάουντρακ των αναμνήσεών του ξεκινάει με αυτόν, πιτσιρικά, να ακούει Μπιτλς και Τζόνι Μίτσελ και στα μισά προς το Λύκειο ο ήχος να αλλάζει προς το μπλούγκρας και την τζαζ. Οταν τελειώνει το σχολείο πηγαίνει στο New York City High School of Music and Art και μαθαίνει μπάντζο και ...γαλλικό κόρνο! Μετά πηγαίνει στη Βοστόνη, όπου δουλεύει ως μουσικός και στα 21 χρόνια του έχει το πρώτο σόλο άλμπουμ, το «Crossing the Tracks», με προγκρέσιβ μπλούγκρας.

Η μίξη εικόνων και επιρροών συνεχίζεται και ο ήχος του εξελίσσεται σε ένα εντυπωσιακό μείγμα στυλ και μουσικών προελεύσεων: κάντρι, μπλούγκρας, κέλτικη, ισπανική, ινδική, τζαζ, φανκ, κλασική, ροκ. Η λίστα είναι ατέλειωτη. Μέχρι σήμερα έχει 11 Γκράμι (και 27 υποψηφιότητες) σε επτά διαφορετικές μουσικές κατηγορίες (bluegrass, τζαζ, world, latin, pop, country και κλασική!). Εχει παίξει δίπλα σε κορυφαία ονόματα, από τους Greatful Dead μέχρι τον Sting. Και φέτος βγήκε σε μερικές αίθουσες στην Αμερική το ανεξάρτητο ντοκιμαντέρ του Σάσα Παλαντίνο «Throw Down Your Heart», με το σαφάρι για ήχους που έκανε ο Φλεκ σε Ουγκάντα, Τανζανία, Γκάμπια και Μάλι.

Ρολάροντας τη λίστα των βίντεο στο Διαδίκτυο, τον πετυχαίνω να παίζει ζωντανά -στην κυριολεξία σαν να είναι ένα παιχνίδι- απέναντι στο κόρα του Τουμανί Ντιαμπατέ από το Μάλι και αναρωτιέμαι πώς βρίσκει το δρόμο του σε ολόκληρο τον παγκόσμιο ήχο.

«Είμαι πάντα περίεργος και ερωτεύομαι με συγκεκριμένα είδη μουσικής», μου απαντάει. «Μετά πρέπει κάθε φορά να βρίσκω πώς να παίζω αυτή τη μουσική και αυτό μου δίνει πολλά εργαλεία για να δουλέψω. Ετσι το κάθε καινούργιο πράγμα, που μαθαίνω από τις νέες μουσικές, κάνει ευκολότερη την επόμενη "πρόκληση"».

Κάπως, έτσι, το 1988, σε μία τυχαία συνάντηση με τον κιμπορντίστα Χάουαρντ Λεβί σε ένα φεστιβάλ, ο Μπέλα Φλεκ γνώρισε τον νεαρό τότε και σήμερα διάσημο μπασίστα Βίκτορ Γούτεν. Αυτός έφερε στην μπάντα και τον αδελφό του και ασυνήθιστο περκασιονίστα Ρόι Γούτεν, σήμερα γνωστό ως Futureman.

Ο Futureman εκείνη την εποχή πειραματιζόταν με το «Drumitar», μία συσκευή δικής του έμπνευσης και κατασκευής, που έμοιαζε με σπασμένη κιθάρα, αλλά τα πλήκτρα της απελευθέρωναν προεπεξεργασμένους ήχους από ντραμς. Οταν το βλέπω, μου έρχεται αυτόματα στο μυαλό πως ο μασκαρεμένος σε κάτι από πειρατή μουσικός-εφευρέτης του το έφτιαξε σαν το hitech αντίθετο του μπάντζο του Μπέλα Φλεκ.

«Το ντράμιταρ είναι, απλώς, ο τρόπος έκφρασης του Future man, μιας μεγάλης ρυθμικής ψυχής, που θα έφτιαχνε μουσική και με τον αέρα αν δεν είχε κάτι να χτυπήσει» σχολιάζει ο Φλεκ.

Παιδί αυτών των συνευρέσεων ήταν οι Flecktones, ένα σχήμα σπάνιο στη μουσική βιομηχανία. «Εψαχνα για μουσικούς που να έχουν το ίδιο πνεύμα του "εξερευνητή" με μένα, αλλά και την ίδια δεξιοτεχνία με μένα στο όργανο που επέλεξαν. Ηθελα τέσσερις τρελά ταλαντούχους μουσικούς, που όλοι τους να παίζουν με τρόπο που δεν είχε ακούσει ποτέ κανείς ξανά! Και το όνειρό μου πραγματοποιήθηκε...». Ετσι εξηγεί το κριτήριο με το οποίο σχηματίστηκε η μπάντα, που θα δούμε στην Αθήνα, η οποία δημιούργησε, ανακατεύοντας τζαζ και μπλούγκρας, κι ένα νέο μουσικό είδος, το «blu-bop». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Το παιδί που... έφυγε με το μπάντζο
Θέατρο
Αύξηση του κατά κεφαλήν θεατρικού εισοδήματος
Κριτική θεάτρου
Ο Αριστοφάνης και η επιθεώρηση
Συνέντευξη Γρηγόρης Βαλτινός
Δεν ξέρω πολλούς που πήγαν κόντρα στη φύση ή το πεπρωμένο
Εικαστικά
Αέναη μεταμόρφωση τόπων και προσώπων
Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Ντοκουμέντα του Γιάννη Ρίτσου
Αρχιτεκτονική
Λαϊκή τέχνη και τουριστική αυτοχειρία
Συνέντευξη Αννα Κατερίνα Αντονάτσι
Η μόδα του Μποτσέλι είναι επικίνδυνη για την όπερα