Έντυπη Έκδοση

Μετά τον μπαμπά, η δημοκρατία

Ποιος να το 'λεγε!

Ο Μουαμάρ Καντάφι, ο ηγέτης που μέχρι προχθές ακόμα Ανατολή και Δύση τον είχαν στη γωνία με τη ρετσινιά του «νονού της τρομοκρατίας», ανεβαίνει οσονούπω στο βήμα του ΟΗΕ! «Το πρώτον της ζωής του ταξείδιον» στη Νέα Υόρκη αναμένεται τέλος του μήνα. Στιγμή κορυφαία για τον ώριμο επαναστάτη. Σταθμός ιστορικός για την Τζαμαχιρίγια -τη «δημοκρατία των λαϊκών μαζών» και τη νέα πορεία της Λιβύης. Περίπτωση μοναδική ο Καντάφι. Επίσημα, όπως κάποτε στην Κίνα ο Ντενγκ, δεν κατέχει κανένα αξίωμα. Ωστόσο αυτό δεν τον εμποδίζει να ενεργεί ως απόλυτος αρχών. Τη χώρα κυβερνούν χιλιάδες λαϊκές επιτροπές, υπό τη σιδηρά πυγμή του όμως. Εχει κυλήσει πολύ νερό στο ποτάμι του χρόνου από τότε που η ομάδα των εικοσάρηδων αξιωματικών, με επικεφαλής τον Καντάφι, λοχαγό τότε στα 27 του, γκρέμισε με αναίμακτο πραξικόπημα τη μοναρχία. Σπάνια όσο και ιδιοφυής περίπτωση, ο βεδουίνος στην καταγωγή συνταγματάρχης. Σαράντα χρόνια στην εξουσία. Ο αρχαιότερος αρχηγός κράτους σε Αφρική και αραβικό κόσμο. Ο τελευταίος των Μοϊκανών. Τις τέσσερις δεκαετίες της Τζαμαχιρίγια τις γιόρτασε με λαμπρές τελετές πρόσφατα. Κι ας μην ήταν παρόντες οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλεσμένοι του. Αυτοί πέρασαν από τη βεδουίνικη σκηνή του σε ανύποπτο χρόνο. Σαρκοζί, Μέρκελ, Μπράουν, Πούτιν, Μπερλουσκόνι, ακόμη και η Κοντολίζα Ράις το 2008, πήγαν όλοι τους εκεί κάποτε. Η Λιβύη προβάλλει τώρα με τη δυναμική και το ειδικό βάρος που της προσδίδει ο πλούτος των υδρογονανθράκων της.

Ο «ταραξίας» του πρόσφατου παρελθόντος είναι αυτή την περίοδο και μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ολα έγιναν μεθοδικά, με τη διορατικότητα του Καντάφι. Το 2003 θα συνταχθεί στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας». Θα επικηρύξει τον Μπιν Λάντεν και θα παραδώσει στους Αμερικανούς το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ταυτόχρονα, θα αναγνωρίσει τις ευθύνες της χώρας του για την ανατίναξη του αεροσκάφους της ΡΑΝ ΑΜ το 1988 στο Λόκερμπι και θα αποζημιώσει τους συγγενείς των 270 θυμάτων. Αυτό ήταν. Ο αποκλεισμός που ταλάνιζε τη χώρα δέκα χρόνια, λήγει. Τα τείχη της απομόνωσης πέφτουν. Ο Καντάφι πλημμύρισε κιόλας τη Δύση πετροδολάρια και πετρέλαιο.

* Αλλά και η Τρίπολη γίνεται σιγά σιγά Μέκκα επενδυτών. Ξεφυτρώνουν πολυτελή ξενοδοχεία, κατασκευάζονται αυτοκινητόδρομοι, σιδηρόδρομος, σχολεία, νοσοκομεία, μονάδες αφαλάτωσης, λιμάνια, νέο αεροδρόμιο. Οι φίρμες Marks & Spencer, Bhs, Monsoon κάνουν χρυσές δουλειές, προσφέροντας νέες θέσεις εργασίας. Αλλά οι υδρογονάνθρακες είναι ο μαγνήτης. Exxon-Mobil, ΒΡ, Gazprom, Total, Lukoil, Shell, ΕΝΙ είναι εκεί με κολοσσιαίες επενδύσεις και με συμβόλαια ώς το 2032. Πρώτη σε κοιτάσματα μαύρου χρυσού στην Αφρική, με αποθέματα 44 δισεκατομμύρια βαρέλια, η Λιβύη με 6 εκατ. ψυχές πληθυσμό έχει επίπεδο ζωής πολύ ανώτερο από της Αιγύπτου ή της Τυνησίας.

Ο, tempora!

Τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο αποτελούν το 75% του ΑΕΠ και το 95% των εξαγωγών. Το κατά κεφαλήν ετήσιο εισόδημα 9.010 δολαρίων είναι το υψηλότερο στην Αφρική. Το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί κατά 20 χρόνια. Η παιδική θνησιμότητα είναι στο 1/10 αυτής του '69. Αναλφαβητισμός σχεδόν μηδενικός. Παιδεία και περίθαλψη δωρεάν. Η κατοικία και οι μετακινήσεις με τα δημόσια μέσα επιδοτούνται. Το πετρέλαιο, ουσιαστικά τσάμπα. Ωστόσο, ο υδροκέφαλος δημόσιος τομέας απασχολεί το 1/6 του πληθυσμού. Οι μισθοί είναι χαμηλοί και το μπακσίς οργιάζει. Μέσω του κρατικού επενδυτικού οργανισμού Libyan Investment Authority (LIA) η Λιβύη επενδύει ιλιγγιώδη ποσά σε Ευρώπη, Ασία, Αμερική, βόρεια Αφρική -2 δισεκατομμύρια δολάρια τους τελευταίους 6 μήνες. Η LIA, με πρώτο εμπορικό εταίρο την Ιταλία, είναι μέτοχος στην αεροδιαστημική βιομηχανία FINMECCANICA, στον τραπεζικό γίγαντα Unicredito, κατέχει ακίνητα-φιλέτα στην Οξφορντ Στριτ και στο Σίτι του Λονδίνου.

Ομως

η Τζαμαχιρίγια εκτός από... συνταγματάρχη πρέπει να αποκτήσει και Σύνταγμα. Ο πρωτότοκος γιος του και μάλλον βέβαιος διάδοχος, Σαΐφ αλ Ισλάμ (σπαθί του Ισλάμ), μιλά τσεκουράτα για τη μετά Καντάφι εποχή: «Θα είναι η στιγμή να δημιουργήσουμε μια μοντέρνα χώρα, μια σύγχρονη οικονομία. (...) Θέλουμε νόμους και Σύνταγμα. Θα ανακαλύψουμε ξανά τη Λιβύη. (...) Θα είναι η ώρα να εκσυγχρονίσουμε τη χώρα μας από το Α ώς το Ω».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Στη στήλη
Αντι-Στίξεις
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Ιράν
«Θάνατος στον δικτάτορα»
Μπαραντέι: έγγραφο του χρεώνει συγκάλυψη για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Αντιπυραυλική ασπίδα
Αντιπυραυλική ασπίδα: μετά την ακύρωσή της, οι ΗΠΑ πιέζουν τη Ρωσία για το Ιράν
Μια «ασπίδα» για τρεις...
Πιερ Λελούς: «Να πιάσουμε το χέρι που μας δίνει η Ρωσία...»
Συνέντευξη Ροδρίγο Τσάβες
«Δεν θα αφήσουμε ποτέ τη Ρωσία να ιδρύσει βάσεις...»
Τουρκία
«Κοριοί» στα τηλέφωνα της τουρκικής εφημερίδας Τζουμχουριέτ
Άλλες ειδήσεις
Πακιστάν: μακελειό με 34 νεκρούς
Πολωνία: έκρηξη σε ορυχείο