Έντυπη Έκδοση

Πολιτική

Δυο ματιές την εβδομάδα

  • Ωσαννά και απαξίωση στο παιχνίδι της τούμπας

    Οταν διαφαίνεται η αλλαγή στους κυβερνητικούς θώκους, παρατηρείται ένα αποκρουστικό φαινόμενο.

    Αρχίζει η επιχείρηση απαξίωσης του αρχηγού, ο οποίος οδεύει προς την ήττα. Και από την άλλη μπαίνει στο πρόγραμμα το υμνολόγιο και η επιχείρηση αγιογράφησης του επελαύνοντος προς τη νίκη. Το φαινόμενο είναι αποκρουστικό, στον βαθμό που στις επιχειρήσεις αυτές πρωταγωνιστούν οι ίδιοι που μέχρι χθες έλεγαν τα ακριβώς αντίθετα για τους δύο αρχηγούς.

    Μέχρι πριν από λίγους μήνες ο Καραμανλής ήταν αδιαφιλονίκητος, κυρίαρχος, άτρωτος. Είχε σχέδιο και στρατηγική. Οι υμνογράφοι του ήταν βέβαιοι ότι θα κέρδιζε τις εκλογές, όποτε και αν τις έκανε. Σήμερα οι ίδιοι άνθρωποι διαπιστώνουν ότι έχει χάσει τη λάμψη του. Θεωρούν ακατανόητη την προκήρυξη των εκλογών, του καταλογίζουν ότι δεν είχε καμιά στρατηγική, ότι δεν είχε καν ετοιμάσει στοιχειωδώς το κόμμα, με αποτέλεσμα να παρατηρείται το σημερινό μπάχαλο με τα ψηφοδέλτια. Ορισμένοι, άλλοτε θαυμαστές και υμνητές του, φτάνουν στο σημείο να του καταλογίζουν ότι προκήρυξε τις εκλογές επειδή θέλει να εγκαταλείψει όσο γίνεται πιο γρήγορα τη θέση του, για να αποφύγει τη συντριβή που θα τον περίμενε αργότερα (π.χ. τον Μάρτιο).

    Ποια είναι η αλήθεια για όλα αυτά; Οσοι έβλεπαν ότι ο Καραμανλής, ακόμη και όταν έγινε πρωθυπουργός, συνέχιζε να συμπεριφέρεται ως αρχηγός της αντιπολίτευσης, δεν είχαν καμιά ψευδαίσθηση από το 2004. Πέρασε την πρώτη περίοδο της θητείας του αντιπολιτευόμενος το ΠΑΣΟΚ. Βασικό του μέλημα ήταν να απαξιώσει καθετί που είχαν κάνει οι προκάτοχοί του, του ΠΑΣΟΚ, στην κυβέρνηση. Δικό του σχέδιο για τη διακυβέρνηση δεν διέθετε, πλην ελαχίστων μεμονωμένων εξαιρέσεων. Ολες οι αρχικές του υποσχέσεις έμειναν στα χαρτιά και όλες οι διακηρύξεις αποδείχτηκαν λόγια του αέρα. Μια υποκριτική ηθικολογία κάλυπτε τις αδυναμίες. Αλλά όταν κάποια προσωπικά και κυβερνητικά σκάνδαλα ήρθαν στον αφρό, άρχισε κι αυτή να καταρρέει.

    Ομως όλα αυτά δεν τα έβλεπαν τότε οι ποικίλων αποχρώσεων αγιογράφοι του. Περίμεναν την προεκλογική κατάρρευση, για να αρχίσουν να ανακαλύπτουν όλες τις αδυναμίες του. Είναι, όντως, πρωτόγνωρο το φαινόμενο: στην πιο δύσκολη πολιτική του μάχη ο Καραμανλής δεν έχει σχεδόν κανέναν υποστηρικτή.

    Στην απέναντι όχθη παρατηρούνται τα ίδια φαινόμενα, αλλά από την ανάποδη. Αρχίζουν να περισσεύουν πλέον οι υμνωδοί του Γιώργου Παπανδρέου. Οσοι μέχρι πριν από λίγους μήνες τον λοιδορούσαν, ξαφνικά άρχισαν να ανακαλύπτουν τις αρετές του. Οσοι έλεγαν ότι ο Καραμανλής τον έχει ανά πάσα στιγμή στο τσεπάκι του, διαπιστώνουν τώρα ότι ο Παπανδρέου έχει μεταμορφωθεί σε έναν ηγέτη με συγκρότηση, αυτοπεποίθηση και σχέδιο για τη διακυβέρνηση. Και είναι έτοιμοι να δικαιολογήσουν ακόμη και την πιο ακραία εκδήλωση του αρχηγισμού του. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και ο αποκλεισμός του Σημίτη από τα ψηφοδέλτια επαινέθηκε ως επίδειξη ηγετικής πυγμής. Ούτε ένα στέλεχος τόλμησε να κάνει έστω μια ήπια αποδοκιμαστική δήλωση. Το ρεύμα εξουσίας καλύπτει τα πάντα. Είναι βέβαιο ότι, αν ο Παπανδρέου τοποθετήσει στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας τον... κηπουρό του, ουδείς θα αντιδράσει. Μπορεί να βρεθούν και κάποιοι που θα μιλήσουν για την αποφασιστικότητα, την πυγμή του αρχηγού κ.λπ.

    Το αρχηγικό σύνδρομο εξακολουθεί να είναι κυρίαρχο στην Ελλάδα του 2009. Ελάχιστοι τολμούν να πάνε κόντρα, γνωρίζοντας ότι τους περιμένει η απαξίωση και η αφάνεια. Οι άλλοι, οι πολλοί, υποκύπτουν και κάποιοι υποχρεώνονται να γλείφουν εκεί που έφτυναν. Αν ήταν ποτέ δυνατόν να γραφτούν όσα λένε σήμερα για τον Καραμανλή κάποιοι παλιότεροι υμνητές του και όσα έλεγαν για τον Παπανδρέου σημερινοί αγιογράφοι του, θα γέλαγε και το παρδαλό κατσίκι.

    Τα φαινόμενα της κωλοτούμπας και του καιροσκοπισμού είναι διαχρονικά στην πολιτική και δημόσια ζωή. Και έχουν γίνει, δυστυχώς, αποδεκτά σε μεγάλο βαθμό. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να περνάνε απαρατήρητα, τουλάχιστον στις ακραίες μορφές τους.

    Οι βεβαιότητες...

    Πολλές βεβαιότητες εμφανίζονται σ' αυτή την προεκλογική περίοδο. Και μάλιστα από την αρχή της. Βεβαιότητα πρώτη: Το ΠΑΣΟΚ θα νικήσει με μεγάλη διαφορά. Δεύτερη: Θα κατακτήσει και την αυτοδυναμία (άνετη ή οριακή;). Τρίτη: Ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι και στην επόμενη Βουλή. Τέταρτη: Οι Οικολόγοι Πράσινοι δεν θα καταφέρουν να μπουν και στην εθνική Βουλή, όπως τα κατάφεραν με την Ευρωβουλή. Αυτές οι «βεβαιότητες» είναι αποτέλεσμα των απανωτών δημοσκοπήσεων. Ομως, οι δημοσκοπήσεις δεν είναι ψήφος. Η κάλπη θα ανοίξει σε 15 μέρες. Για το μόνο που δεν υπάρχει αμφιβολία είναι ο νικητής. Για όλα τα άλλα ας είμαστε επιφυλακτικοί.

  • Το ντιμπέιτ, τα χασμουρητά και η χαμένη ευκαιρία

    Είναι προτιμότερο να αντιμάχεσαι μια ερώτηση δίχως να την αμφισβητείς, παρά να την αμφισβητείς δίχως να την αντιμάχεσαι

    Joseph Joubert

    Το debate των πολιτικών αρχηγών δεν είναι ελληνική εφεύρεση. Στην Ελλάδα το υιοθετήσαμε σχετικώς εσχάτως. Και τουλάχιστον έως τώρα, αν και το παρακολουθούμε σχεδόν όλοι υποχρεωτικά καθ' ότι μεταδίδεται σε εθνικό δίκτυο, οδηγούσε όλες τις γενιές στα πιο βαθιά χασμουρητά - για να παραλλάξουμε τον στίχο του Σαββόπουλου.

    Παρ' ότι, όμως, από τηλεοράσεως αλλά και από το σύνολο των media επαναλαμβάνεται διαρκώς ότι είμαστε η μοναδική χώρα όπου προηγούνται τόσες επίπονες διαπραγματεύσεις, όπου χύνεται παρά πολύ μελάνι, η αλήθεια είναι ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και εις την Εσπερίαν.

    Για παράδειγμα, για το debate του 2004 στις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταξύ του προέδρου Τζορτζ Μπους και του αντιπάλου του Τζον Κέρι προηγήθηκαν διαπραγματεύσεις ενός μηνός και κατέληξαν σε κείμενο συμφωνίας 32 (!) σελίδων, με κάθε λογής όρους. Από τον χρόνο διάρκειας κάθε απάντησης (παρεμπιπτόντως, συμφωνήθηκαν δύο λεπτά για την απάντηση και ενάμισι λεπτό για το σχόλιο του αντιπάλου) έως το ότι κάθε υποψήφιος είχε δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τον δικό του μακιγιέρ! Οπως και ότι κανείς εκ των δύο δεν είχε δικαίωμα να φορέσει τακούνια για να φαίνεται ψηλότερος!

    Υπάρχουν και ακόμη χειρότερα. Στη Μεγάλη Βρετανία μόλις φέτος άρχισε η συζήτηση αν θα πραγματοποιηθεί debate μεταξύ του Γκόρντον Μπράουν και του συντηρητικού αντιπάλου του. Στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις δεν υπήρξε ποτέ τηλεοπτική αντιπαράθεση. Αλλά υπάρχουν και πολύ καλύτερα. Εντεκα τον αριθμό τηλεοπτικές αναμετρήσεις διημείφθησαν προ των εκλογών στην Πορτογαλία.

    Στα καθ' ημάς, δεν φτάσαμε σε ακραία σημεία τέτοια σαν των ΗΠΑ. Τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα καθώς, ευτυχώς, δεν υφίσταται δικομματισμός. Φυσικό επόμενο, οι διαπραγματεύσεις να μην είναι δυνατόν να φτάσουν σε τόσο ακραία σημεία. Κινήθηκαν στο επίπεδο αν οι Καραμανλής και Παπανδρέου θα είναι όρθιοι ή καθιστοί, αν θα υπάρχει κοινό ή όχι, αν θα υπάρχουν ερωτώντες δημοσιογράφοι ή θα αντιπαρατεθούν απ' ευθείας μεταξύ τους έχοντας στη μέση μόνο έναν συντονιστή. Κινήθηκαν δηλαδή, σε ό,τι αφορά τη γλώσσα της επικοινωνίας, στο επίπεδο της ανάδειξης των προσόντων του καθενός, που έχει να κάνει με τη φυσική παρουσία του κ. Παπανδρέου και την ευφράδεια λόγου του Κ. Καραμανλή. Το αποτέλεσμά τους θα το δούμε το βράδυ της Τρίτης στις τηλεοπτικές μας οθόνες.

    Η ουσία, όμως, είναι ότι είμαστε για άλλη μία φορά πίσω από τις εξελίξεις. Τις ακολουθούμε βραδυπορώντας και δεν τις προλαβαίνουμε.

    Και οι εξελίξεις ακούν στο όνομα Διαδίκτυο. Η επιρροή της τηλεόρασης διανύει κατά πολλούς, τουλάχιστον στην Ευρώπη, το τέλος της εποχής της.

    Οι γαλλικές εφημερίδες έγραψαν πως οι ομιλίες της Σεγκολέν Ρουαγιάλ και του Νικολά Σαρκοζί στο Διαδίκτυο είχαν πολύ μεγαλύτερη απήχηση από την ομιλία του Ζακ Σιράκ στη γαλλική τηλεόραση.

    Κι αυτό γιατί ιδιαιτέρως οι νέοι άνθρωποι επιλέγουν δωρεάν πηγές πληροφόρησης, προφανώς λόγω και της οικονομικής δυσπραγίας.

    Στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας, βεβαίως, είμαστε ακόμη πολύ πίσω στη χρήση του Διαδικτύου. Και το debate των πολιτικών αρχηγών μοιάζει απαραίτητο. Απαραίτητο ώστε να αντιληφθούν οι πολίτες-ψηφοφόροι τι πρεσβεύουν τα κόμματα και κυρίως τι μας περιμένει την επομένη των εκλογών.

    Αλλά κάτι τέτοιο δεν αναμένεται. Οι όροι που συμφωνήθηκαν τελικά θα οδηγήσουν για άλλη μία φορά στους γνωστούς παράλληλους μονολόγους, με μικρές παραλλαγές. Η μία και μοναδική ερώτηση που θα ανταλλάξουν μεταξύ τους οι αρχηγοί δεν αλλάζει την ουσία.

    Ας ελπίσουμε τουλάχιστον ότι θα υπάρξει, έστω στιγμιαία, ουσιαστική αντιπαράθεση απόψεων και όχι αμφισβήτηση αυτών καθαυτών των ερωτήσεων.

    Ονειρο εαρινής νυκτός

    Και ξαφνικά στη Ν.Δ. ονειρεύονται εκλογές και τον Μάρτιο του 2010. Βέβαιοι για την επικείμενη ήττα τους, της 4ης Οκτωβρίου, μιλούν για την «πράσινη ολιγόμηνη παρένθεση». Κάτι που προφανώς υποκρύπτει ότι ελπίζουν πως την ύστατη ώρα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας θα δηλώσει ότι δεν επιθυμεί να είναι υποψήφιος, καθώς είναι ο μόνος για τον οποίο έχουν δεσμευτεί. Δύο παροιμίες χωρούν εδώ: Ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται ή ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται...

    Ποιος, άλλωστε, θα μπορούσε ή θα τολμούσε να λογοκρίνει τα όνειρα...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Νέα Δημοκρατία
Οι εκλογές και η «κεντροδεξιά πολυκατοικία»
Με πνευμονία στο νοσοκομείο η Ντόρα
Σενάρια για την επόμενη μέρα γράφουν ήδη στη Ν.Δ.
Εξηγήσεις από τον Καραμανλή ζητάει ο Τσιτουρίδης
Χθεσινοί αντίπαλοι, σημερινοί σύμμαχοι οι «προδομένοι» της Ν.Δ.
«Στρατιές ομήρων» μέσω των stage
ΠΑΣΟΚ
One man show στο ΠΑΣΟΚ
ΚΚΕ
Ομιλία στο Θησείο
ΣΥΡΙΖΑ
Με Μουλόπουλο επικεφαλής
Οικολόγοι Πράσινοι
«Ψήφος συνείδησης η ψήφος στους Οικολόγους»
Συνέντευξη Νίκος Χρυσόγελος
«Οι καρέκλες δεν είναι λόγος συνεργασίας»
Ντιμπέιτ
Εμπλοκή με το ντιμπέιτ, τα βροντάνε οι δημοσιογράφοι
Δημοκρατική Αναγέννηση
Οχι άλλα αδιέξοδα
Δημοσκόπηση
Στο 7,9% η διαφορά
Διαδίκτυο
Δίνει πολλά η Ν.Δ. στο διαδικτυακό στοίχημα