Έντυπη Έκδοση

Μια ματιά, πολλές σκέψεις

Τι κάνει πετυχημένη μια αφίσα κοινωνικού ντιζάιν; Ο Δημ. Αρβανίτης σίγουρα ξέρει

Μέσα από ένα τούβλο αρχίζει να ανθίζει ένα λουλούδι: «Σκέψου πράσινα». Μια σύριγγα καταλήγει σε αγκίστρι: «Δεν τσιμπάω». Τρεις αιχμηρές πινέζες προειδοποιούν τους μετανάστες που κυκλοφορούν ξυπόλυτοι... Λιτές, εύγλωττες εικόνες, έξυπνα σύμβολα, εύστοχα συνθήματα. Κοιτάς, σκέφτεσαι και σκας ένα χαμόγελο...

Χρειάζεται αρετή, τόλμη και φαντασία για να δημιουργεί κανείς αφίσες που προβληματίζουν και ευαισθητοποιούν για καίρια κοινωνικά ζητήματα. Ο Δημήτρης Αρβανίτης, που εδώ και χρόνια βρίσκεται στην αιχμή της γραφιστικής πρωτοπορίας, χρησιμοποιεί την αφίσα σαν εργαλείο κοινωνικής παρέμβασης. Τέτοια χαρακτηριστικά δείγματα της δουλειάς του θα δούμε στο Φεστιβάλ Νεολαίας του ΣΥΝ, που οργανώνεται το πρώτο τριήμερο του Οκτωβρίου στο Πάρκο της Γεωπονικής Σχολής.

Το «κοινωνικό ντιζάιν» ιδιαίτερα στο εξωτερικό κερδίζει έδαφος σε γραφίστες και σπουδαστικές ομάδες. Βεβαίως σήμερα η αφίσα δεν καλεί τόσο κολλημένη στους τοίχους, όσο μέσα από το Διαδίκτυο, έχοντας τεράστια απήχηση. «Δεν μπορώ να εκτιμήσω την αυθόρμητη και ταχύτατη ανάπτυξη του social design ως είδος "γραφιστικής", αφού ως ενασχόληση δεν προσφέρει κέρδη και αναγνώριση, ούτε ανοίγει δρόμους επαγγελματικής καριέρας», τονίζει ο Δ. Αρβανίτης. "Ισως γιατί μια τέτοια ενασχόληση αφορά αποκλειστικά πολίτες ενεργούς και πολιτικά συνειδητοποιημένους. Για να το διατυπώσω με απόλυτη ειλικρίνεια, αφορά σχεδιαστές με "αριστερή" σκέψη και όχι "επαγγελματίες", που "κοιτάζουν να κάνουν ήσυχα τη δουλειά τους"...».

Οι πιο γνωστοί

Από τους πιο γνωστούς σχεδιαστές με κοινωνικό προσανατολισμό είναι ο Αλέν Λεγκερνέτ, ο οποίος έχει σχεδιάσει την περίφημη αφίσα για το μποϊκοτάζ της Shell που ρύπαινε τις ακτές της Βρετάνης. Τελευταία έκανε τη μορφή του Σαρκοζί με τουβλάκια Lego, αφαιρώντας ωστόσο το «L» για να μείνει τελικά το... ego. Συστηματική είναι η παρουσία στο Ιντερνετ του Λεξ Ντρουίνσκι, της οικογένειας Φαλντίν από τη Ρωσία (δραστηριοποιούνται ο πατέρας, η μάνα και οι δύο κόρες) αλλά και του Ισραηλινού Ντέιβιντ Ταρτακόβερ, που κάνει αντιπολεμικές αφίσες.

Πρόσφατα μια αφίσα «κοινωνικού ντιζάιν» του Δ. Αρβανίτη επελέγη, μέσω Διαδικτύου, από μια αμερικανική ομάδα πρωτοβουλίας νέων σχεδιαστών και τα έσοδα από την αναπαραγωγή της θα διατεθούν για την ενίσχυση των ψαράδων του Κόλπου του Μεξικού. «Στο εξωτερικό το social design έχει καθιερωθεί γιατί οι κοινωνίες είναι πιο οργανωμένες και αντιδρούν», επισημαίνει ο τελευταίος. «Εδώ, όταν γίνεται μια καμπάνια για την ευαισθητοποίηση του κόσμου, οι οργανωτές θέλουν να υπάρχουν 100 λογότυπα των χορηγών και των διαφόρων φορέων... Ομως τα μηνύματα που στέλνει η αφίσα πρέπει να είναι καθαρά και ανιδιοτελή».

Ο ίδιος, πάντως, πρέπει να νιώθει τη γεύση της ικανοποίσης όταν η αφίσα του πετυχαίνει το στόχο της. Από την πρώτη του απόπειρα στο είδος, προ πενταετίας, με το «Σκυλόψαρο», ένα υβριδικό πλάσμα που σχεδίασε με αφορμή τα μεταλλαγμένα προϊόντα για το περιοδικό «Γαλέρα». Από την απήχηση που είχε η διαδικτυακή του παρέμβαση για τη σωτηρία ενός κέντρου περίθαλψης παιδιών με ειδικές ανάγκες που κινδύνευε να κλείσει. Αλλά και για το workshop που οργάνωσε στην Ενωση Γραφιστών τον περασμένο χειμώνα, με θέμα την άνοδο της θερμοκρασίας και τη συμμετοχή πολλών νέων σπουδαστών.

Απ' την τζαζ στο πανκ

Τα ντιζάιν έχει κατά καιρούς αναδείχτεί σε πρωτοποριακό και αιχμηρό μέσο έκφρασης. Σταθμοί υπήρξαν η άνθηση της αφίσας για το θέατρο στην Πολωνία και τη Γερμανία στα τέλη της δεκαετίας του 1900, τα έξοχα εξώφυλλα τζαζ μουσικής τη δεκαετία του '50 αλλά και οι εκρηκτικές προτάσεις του πανκ κινήματος. Σήμερα, σε χώρες με αυξημένη αίσθηση της κοινωνικής ευθύνης γίνεται όχημα κινητοποίησης των πολιτών.

Πώς όμως μπορείς να κάνεις μια ελκυστική αφίσα για ένα σκληρό, ακόμα και ζοφερό θέμα; «Τα πάντα περιστρέφονται γύρω από μια καλή ιδέα. Διανοουμενισμοί και περίτεχνα concepts εισπράττουν αδιαφορία», απαντά ο Δ. Αρβανίτης. «Τίποτα περιττό, ευκολία στην ανάγνωση, ξεκάθαρο μήνυμα, ευχάριστη έκπληξη, άφθαρτη επιλογή εικόνων. Δεν μπορείς να κοροϊδεύεις τον κόσμο, ούτε να καταφεύγεις σε "φτηνές" λύσεις. Γιατί η ευκολία είναι πορνό». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Σχετικά θέματα: Εικαστικά
Φλόγες απ' τους τοίχους
Θυμήσου, σώμα...
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
Μια ματιά, πολλές σκέψεις
Φλόγες απ' τους τοίχους
Θυμήσου, σώμα...
Προσφορά της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»
Ρομάντζο με τον Ιστγουντ
Κινηματογράφος
Ποιοι ήθελαν την κρίση
Πολιτική σε λευκό φόντο
«Οχι και 50! Είμαι μόνο 49»
Συνέντευξη: Μάικλ Γουιντερμπότομ
«Η βία βρίσκεται παντού»
Συνέντευξη: Μ. Γκουλέγκινα
Η σοπράνο που ταξιδεύει
Δοκιμασία για τα θεάματα
Η κρίση σηκώνει αυλαία
Θέατρο
Το αίνιγμα του Τσέχοφ
Μια σταρ στον «Βυσσινόκηπο»
Εκθεση
Τσολιά μου...
Αρχιτεκτονική
Τα λαϊκά διατηρητέα
Green Design Festival
Πράσινο, περισσότερο πράσινο
Προδημοσίευση
Πώς υπερασπίστηκα τον Μαντέλα
Βιβλίο
Μικρές Οδύσσειες
High infidelity
Από το "Εψιλον" της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»
Η συνείδηση του οικολόγου