Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Τυπογραφείο

  • Η τέχνη δεν σώζει

    Πρόσωπα προσηλωμένα στους υψηλούς σκοπούς της τέχνης, αλλά ανέτοιμα να αντιμετωπίσουν τα παθήματα της ζωής. Αλέξανδρος Ισαρης, «Βίνκελμαν ή το πεπρωμένο». Το ζήτημα της τέχνης απασχολεί ποικιλοτρόπως τον Αλέξανδρο Ισαρη, εδώ και πολλά χρόνια, τόσο στην εικαστική όσο και στην ποιητική του δουλειά.

    Είτε ως εικαστικός είτε ως ποιητής, ο Ισαρης βρίσκει πάντα κάποιο τρόπο προκειμένου να περάσει στις εικόνες και τις λέξεις του μοτίβα που έχουν να κάνουν με το καλλιτεχνικό νόημα και την καλλιτεχνική έκφραση. Μεταφραστής, μεταξύ άλλων, του Ρόμπερτ Μούζιλ, του Τόμας Μαν και του Ράινερ Μαρία Ρίλκε, ο Ισαρης είναι εξοικειωμένος με την ομόλογη γερμανόφωνη παράδοση και κινείται με ξεχωριστή άνεση στη γραμμή της.

    Από την ίδια παράδοση αντλεί ο Ισαρης υλικό και για το κεντρικό διήγημα του δεύτερου πεζογραφικού του βιβλίου, που κυκλοφορεί με τίτλο «Βίνκελμαν ή το πεπρωμένο» από τις εκδόσεις «Κίχλη» (το πρώτο είναι η συλλογή πεζών «Ανάμεσά τους η μουσική», που κυκλοφόρησε το 1991). Πρωταγωνιστικό ρόλο στο διήγημα αναλαμβάνει ο θεμελιωτής της γερμανικής ιδεολογίας του νεοκλασικισμού Γιόχαν Γιόαχιμ Βίνκελμαν (1717-1748), ο οποίος προέβαλε την τέχνη στην πλέον εξιδανικευμένη μορφή της, διακηρύσσοντας προς πάσα κατεύθυνση τη διαχρονική υπεροχή της αρχαιοελληνικής ζωγραφικής και γλυπτικής.

    Ο Ισαρης παίζει δεξιοτεχνικά με τον ιδανισμό του Βίνκελμαν, συγκεντρώνοντας την προσοχή του στον βίαιο, κάθε άλλο παρά ιδανικό τρόπο του θανάτου του, όταν πέφτει θύμα ενός σκοτεινού μάγειρα, που τον σκοτώνει για αδιευκρίνιστους λόγους στην Τεργέστη. Ανακατεύοντας την ομοφυλοφιλία με τις αρχαιολογικές του έρευνες και τις κοσμικές του σχέσεις, ο Ισαρης οδηγεί τον Βίνκελμαν στα όρια της κατάθλιψης, αποκαλύπτοντας κάτω από την αρραγή επιφάνεια της επιστημονικής του σταδιοδρομίας ένα ραγισμένο, γεμάτο πάθος και ένταση πρόσωπο.

    Ανάλογη είναι η διαδρομή την οποία χαράσσει ο Ισαρης και για τους ήρωες των υπόλοιπων διηγημάτων του. Από τον Αγγελο του «Bar Venus», τον γιο της αγαπημένης μαμάς της «Σβούρας» και τον Φαίδωνα του «Βέρθερου» μέχρι την παρέα των ευέξαπτων καλλιτεχνών στις «Πηγές της Μαρίας Κάλλας», η τέχνη δεν θα κατορθώσει ποτέ να ανακουφίσει, να ισορροπήσει και να σώσει την πραγματική ζωή: θα ρίξει, αντίθετα, τους θιασώτες της στις πιο αδιέξοδες περιπέτειες και θα τους στερήσει κάθε ελπίδα και απαντοχή.

    Το γράψιμο του Ισαρη είναι ζωηρό και με αυξημένη ρεαλιστική ακρίβεια (σε μια συλλογή διηγημάτων περί τέχνης το ποιητικό ύφος θα ήταν ασυγχώρητος πλεονασμός) ενώ οι χαρακτήρες του διαθέτουν ποικιλία και διακριτό ψυχικό βάθος. Οσο για την απεικόνιση και τη δραματουργική επεξεργασία των παθημάτων τους, βασίζεται κυρίως σ' ένα παιχνίδι ειδικών περιστάσεων και παράξενων αντιφάσεων, χωρίς να καταλήγει ποτέ στην αισθηματολογία ή τον μελοδραματισμό.

    Παιχνίδι χωρίς εκρήξεις

    Ποιητής ο οποίος ανοίγει πάντα διάπλατα το εργαστήριό του, προκειμένου να αποκρυπτογραφήσουμε τα μυστικά της επαφής του με το κειμενικό παρελθόν (κάτι το οποίο συμβαίνει πρωτίστως μέσα από τον μετατονισμό των καθιερωμένων παραμέτρων του), ο Νάσος Βαγενάς παραχωρεί στο καινούργιο βιβλίο του, υπό τον τίτλο «Στη νήσο των Μακάρων» (εκδόσεις «Κέδρος»), έναν λαμπρό νεκρόδειπνο.

    Προσκεκλημένοι οι «όλβιοι ήρωες» του Ησιόδου: όσοι στεφάνωσαν με σπουδαία επιτεύγματα τον βίο τους, διασφαλίζοντας την αθανασία στα νησιά της ευτυχισμένης αιωνιότητας. Ο Βαγενάς γράφει μια σειρά από σονέτα για τον Μπόρχες, τον Ελιοτ και τον Μαγιακόφσκι, αλλά και για τον Κάλβο, τον Σολωμό, τον Καρυωτάκη, τον Καβάφη, τον Παλαμά, τον Παράσχο, τον Ραγκαβή, τον Ρίτσο, τον Κοτζιούλα, τον Εγγονόπουλο, τον Φιλύρα, τον Σικελιανό και τον Λάγιο, παίζοντας άλλοτε με τον ποιητικό τους κόσμο και άλλοτε με κάποια πολύ χτυπητά χαρακτηριστικά της βιογραφίας τους. Η παιδιά του γίνεται με γνώση και με τεχνική περίσκεψη, αλλά το τελικό αποτέλεσμα δεν παράγει την επιζητούμενη έκρηξη, αφήνοντάς μας με την εντύπωση ενός μάλλον στομωμένου και καθηλωμένου λόγου. Τιμητική εξαίρεση, το ακροτελεύτιο, ελευθερόστιχο ποίημα της συλλογής, με τίτλο «Ο Γιώργος Σεφέρης ανάμεσα στα αγάλματα», όπου και μια εξόχως υποβλητική αναπαραγωγή (και συνάμα εξάρθρωση) του σεφερικού ύφους.

    Νέες εκδόσεις

    «Οι υποψίες του κυρίου Γουίτσερ»

    «Εγκλημα στο Ρόουντ Χιλ Χάουζ».

    ΚΕΪΤ ΣΑΜΕΡΣΚΕΪΛ

    Μετάφραση: Χίλντα Παπαδημητρίου.

    Εκδόσεις Πατάκη.

    Μια αποτρόπαιη δολοφονία αναστατώνει τους ευυπόληπτους πολίτες της κομητείας του Γουιλτσάιρ στην Αγγλία του 1860. Η οικογένεια Κεντ πρέπει να βρει ποιο από τα μέλη της είναι ο δολοφόνος. Ριμέικ μιας κλασικής ιστορίας μυστηρίου.

    «Φουρτούνα τον καιρό της καστανιάς»

    ΕΝΓΚΙΝ ΑΚΤΕΛ

    Μυθιστόρημα. Μετάφραση από τα τουρκικά: Στέλιος Ροΐδης. Εκδόσεις Καστανιώτη.

    Συγκρούσεις με άσβεστο μίσος, αλλά και σχέσεις φλογισμένες από την αγάπη στον μικρόκοσμο της νήσου Αντιγόνης κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1940. Ενα μυθιστόρημα για τις αντινομίες της καθημερινότητας.

    «Το μέλλον μιας αυταπάτης»

    ΣΙΓΚΜΟΥΝΤ ΦΡΟΫΝΤ

    Ψυχαναλυτική ερμηνεία του θρησκευτικού φαινομένου. Μετάφραση: Θ. Παπακωνσταντίνου. Εκδόσεις Γκοβόστη.

    Ενα από τα περισσότερο σχολιασμένα κείμενα του Φρόυντ. Οπου ο πατέρας της ψυχανάλυσης κατατάσσει τη θρησκευτική πίστη στην περιοχή της αυταπάτης και καλεί την επιστήμη σε αγώνα για την απαλλαγή του ανθρώπου από όλες τις περιοριστικές ιδέες.

    «Πίστη και Γνώση»

    G. W. F. HEGEL

    Μετάφραση, εισαγωγή, επιμέλεια: Περικλής

    Σ. Βαλλιάνος. Εκδόσεις Σαββάλας.

    Ο Χέγκελ χρησιμοποιεί τη φιλοσοφία του Γιακόμπι και του Φίχτε, για να καταρρίψει τον Καντ. Ο Χέγκελ αντιστρατεύεται τον καντιανό εμπειρισμό, που εμποδίζει τη φιλοσοφία να ακολουθήσει τη λαμπρή οδό προς τον νοησιαρχικό ορθολογισμό και τη μεταφυσική.

    «Η ιστορία των εκδόσεων του Καρλ Μαρξ»

    ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΖΑΧΑΡΕΑΣ Εκδόσεις Γαβριηλίδης.

    Η σχέση του Μαρξ με τους πολιτικούς και τους θεωρητικούς του αντιπάλους μέσα από την πορεία των εκδόσεών του στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Μια ιδιαιτέρως διαφωτιστική μονογραφία.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
Μια ματιά, πολλές σκέψεις
Φλόγες απ' τους τοίχους
Θυμήσου, σώμα...
Προσφορά της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»
Ρομάντζο με τον Ιστγουντ
Κινηματογράφος
Ποιοι ήθελαν την κρίση
Πολιτική σε λευκό φόντο
«Οχι και 50! Είμαι μόνο 49»
Συνέντευξη: Μάικλ Γουιντερμπότομ
«Η βία βρίσκεται παντού»
Συνέντευξη: Μ. Γκουλέγκινα
Η σοπράνο που ταξιδεύει
Δοκιμασία για τα θεάματα
Η κρίση σηκώνει αυλαία
Θέατρο
Το αίνιγμα του Τσέχοφ
Μια σταρ στον «Βυσσινόκηπο»
Εκθεση
Τσολιά μου...
Αρχιτεκτονική
Τα λαϊκά διατηρητέα
Green Design Festival
Πράσινο, περισσότερο πράσινο
Προδημοσίευση
Πώς υπερασπίστηκα τον Μαντέλα
Βιβλίο
Μικρές Οδύσσειες
High infidelity
Από το "Εψιλον" της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»
Η συνείδηση του οικολόγου