Έντυπη Έκδοση

Πτυχώσεις του Πραγματικού

Λίζη Καλλιγά

Μετοίκησις

εκδόσεις Κύβος, σ. 128, ευρώ 24,23

Λίγο πριν από τη μεταφορά των εκθεμάτων από το παλαιό μουσείο της Ακρόπολης στο νέο η Λίζη Καλλιγά ήταν εκεί, στο μικρό μουσείο του βράχου, και κατέγραφε όλες τις χειρουργικές προετοιμασίες που γίνονταν στα εκθέματα γι' αυτή τη μοναδική τους μετακίνηση. Απαθανάτιζε με τη φωτογραφική της κάμερα τον προς εγκατάλειψη χώρο, τα λευκά υφάσματα που τύλιγαν τα γλυπτά λίγο πριν από τον εγκιβωτισμό τους, τις παλαιές τους βάσεις, τις ετικέτες που πληροφορούσαν, τα άδεια κιβώτια και τα υλικά συσκευασίας, αυτή δηλαδή την οριακή αναστάτωση ενός εδραιωμένου νοήματος. Από τις εκατοντάδες φωτογραφίες που προέκυψαν μέσα από αυτή την πολύμηνη προετοιμασία επιλέχτηκαν τελικά μερικές μόνο, αυτές με τις περίφημες αρχαϊκές κόρες, τις τυλιγμένες πλέον στα πανιά τους, λίγο πριν από την ιστορική τους αναχώρηση από τον βράχο της Ακρόπολης, για πρώτη φορά ύστερα από 2.500 χρόνια.

Σώματα που, όπως επισημαίνει και η Συραγώ, Τσιάρα στο κείμενό της σ' αυτόν τον φωτογραφικό τόμο, ανακαλούν κάτι απ' αυτή την αισθαντικότητα των εραστών του Ρενέ Μαγκρίτ. Μια ανοίκεια ατμόσφαιρα που προκύπτει «από αυτή την ίδια τη μετοίκηση των αγαλμάτων, την εκκρεμή προσωρινή τους διαβίωση σε μια μετέωρη, μεταβατική κατάσταση που αδυνατούμε να την ταξινομήσουμε και να την αρχειοθετήσουμε γνωστικά». «Εκκρεμή σώματα», που εκθέτουν πλέον όχι την κλασική τους ομορφιά, αυτό το ίχνος του κλασικού ιδεώδους, αλλά το αντικείμενο των πτυχώσεών τους. Τα κεκαλυμμένα αυτά σώματα παύουν να είναι έτσι τα πολύτιμα κομμάτια μιας γλυπτοθήκης και αποκαλύπτουν αυτή τη μυστική τους διάσταση, τη γλωσσική τους εκτροπή. Οι πέτρες τώρα μιλάνε, θα πει ο Freud, αφηγούνται κάτι. Σαβανωμένα σώματα που αφήνονται όμως όχι τόσο σ' αυτή την άμεση πραγματικότητα των πτυχώσεών τους, αλλά σ' αυτό το πραγματικό που εγείρει αυτές τις πτυχώσεις, αυτές τις γλωσσικές εκτροπές. Είναι αυτή η σιωπή, τόσο εκστατική σ' αυτές τις φωτογραφίες, που ιχνογραφεί πάνω στο σώμα της γλώσσας, πάνω στον τόπο του ορατού, τις πτυχώσεις ενός μυστικού νοήματος, μυστικού, αλλά πλέον, χάρη στη χειρονομία της Καλλιγά, και τόσο φανερού. Είναι σώματα που δείχνουν να αιωρούνται στο εσωτερικό της αναπνοής τους, στην ιεροφάνεια της βωβότητάς τους. Γλωσσικές υποστάσεις που δεν εδράζονται πλέον στην κλασική τους αρχαιολόγηση αλλά στη ζωική τους εκδήλωση. Είναι υπάρξεις κάτω απ' αυτά τα πανιά, που αναλαμβάνουν μυστικά την απώλεια τους, τη γλωσσική τους ανάδυση, αυτήν τη μη αναπαραστάσιμη σιωπή τους, το άχρονο ίχνος της αλήθειας τους. Είναι σώματα καθαγιασμένα σ' αυτό το τρέμουλο της αναπνοής τους, στο ζωικό ίχνος των εκδιπλώσεών τους. Σώματα πέραν του σημαίνοντος. Αποπλανημένα νοήματα, που διαρκώς συστρέφονται, σ' αυτό το θάμβος του θανάτου, σ' αυτές τις πτυχώσεις της σιωπής του. Η Καλιγγά έτσι αποκαλύπτει αυτή τη ζωή, αυτή τη δυνατότητα της ζωής, τη δυνατότητα της να αποπλανά το σημαίνον, να εκτρέπει το νόημα, να κοροϊδεύει τον θάνατο, αυτά τα σαβανωμένα σώματα, που πτυχώνουν στα βάθη τού Είναι τους αυτή τη μυστική τους αναπνοή. Η συγκίνηση αυτών των φωτογραφιών πηγάζει απ' αυτή την πένθιμη ακολουθία, που είναι όμως και ο μόνος τρόπος της ζωής. Η γλώσσα που κατονομάζει το πράγμα και εγείρει το πεπρωμένο του. Αποκαλυπτόμενες αυτές οι κόρες στο νέο τους χώρο θα έχουν ανακτήσει και πάλι τις αναπαραστάσεις τους, αλλά θα έχουν απολέσει, για άλλη μια φορά, την πτύχωσή τους, Deleuze, αυτή τη ζωική τους εκτροπή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Η χαμένη γενιά
Η ευκολία του εγκλήματος
Η χαμένη μάχη της μνήμης
Παράλληλοι δρόμοι στον Γάγγη
Εξεγερμένες ψυχές σε Κέρκυρα, Λέσβο, Σμύρνη, Πόλη
Εργα συλλεκτικά και ακριβοθώρητα
Γνώριζε ο Ομηρος το αλφάβητο;
«Καθολικός» σημαίνει «οικουμενικός»
Η διαχρονικότητα των δημοτικών τραγουδιών
Fuoco di Etna / Αταξινόμητο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Η χαμένη γενιά
Η ευκολία του εγκλήματος
Η χαμένη μάχη της μνήμης
Παράλληλοι δρόμοι στον Γάγγη
Εξεγερμένες ψυχές σε Κέρκυρα, Λέσβο, Σμύρνη, Πόλη
Εργα συλλεκτικά και ακριβοθώρητα
Γνώριζε ο Ομηρος το αλφάβητο;
«Καθολικός» σημαίνει «οικουμενικός»
Πτυχώσεις του Πραγματικού
Η διαχρονικότητα των δημοτικών τραγουδιών
Fuoco di Etna / Αταξινόμητο
Διήγημα
Στιγμές
Συνέντευξη
Ο Γιάννης Λειβαδάς και η τέχνη της γραφής του
Η τρίτη ανάγνωση
Εγώ, ο Κλαύδιος
Από τις 4:00 στις 6:00
Απορίες που ζητούν απαντήσεις
Η απόλυτη μπάντα του κάντρι ροκ
Άλλες ειδήσεις
Η λογοτεχνία στα 35 m.m.
Εκδήλωση για τον Οδυσσέα Ελύτη στη Ζάκυνθο
Η ομίχλη τα φυλάει