Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

Πεντάλ

  • Κάρμα και Ντάρμα

    Τίτλος που θα εξηγηθεί εμμέσως αργότερα

    *************

    (...) Οι Βάνδαλοι ήταν πολύ συνετός λαός. Δεν πίστευαν στη θρησκεία, κατά συνέπεια την πρόσβαλαν· δεν βρήκαν καμιά χρησιμότητα σε ορισμένα οικοδομήματα, κατά συνέπεια τα γκρέμισαν. Ωστόσο δεν φάνηκαν τόσο ανόητοι ώστε να ανακόψουν την προέλασή τους κουβαλώντας τα συντρίμμια των κτιρίων που οι ίδιοι κατεδάφισαν. (...)

    από μικρό γουστόζικο, καυστικό σε πολλά του σημεία, αφήγημα του G. Κ. Chesterton (1874-1936), Χριστούγεννα, Αγρα 1986, σε μετάφραση της Παλμύρας Ισμυρίδου.

    Ωραίο να το σκέφτεται κανείς αυτό για τους επί της σημερινής πολιτικής σκηνής, αν αντικαταστήσουμε τη λέξη «κτίρια» με διάφορες άλλες λέξεις, όπως π.χ. τη λέξη «δημοκρατία».

    Η Εταιρεία Συγγραφέων, της οποίας εδώ και χρόνια τυχαίνει να είναι μέλος ο ποδηλάτης, και ήσυχα πηγαίνοντας και ορθοπεταλώντας, εξέδωσε μια ανακοίνωση όπου εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στην πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Παιδείας να καταργηθεί η θέση του βιβλιοθηκονόμου στις υπάρχουσες σχολικές βιβλιοθήκες και αντ' αυτού να αναλάβουν εργασία οι Περιφερειακοί Διευθυντές Εκπαίδευσης, στην καλή θέληση των οποίων αλλά και στον, εξ αντικειμένου, περιορισμένο χρόνο τους θα επαφίεται η λειτουργία τους. Η απόφασή του αυτή έμμεσα οδηγεί , στην καλύτερη των περιπτώσεων, λέει σωστά η Εταιρεία, στην υπολειτουργία των σχολικών βιβλιοθηκών. Σε μια χώρα μάλιστα, όπως η Ελλάδα, όπου ο αριθμός των δημόσιων, δημοτικών, σχολικών και άλλων βιβλιοθηκών είναι ασφυκτικά περιορισμένος, σε αντίθεση ασφαλώς με όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων, πολλά κομμάτια της οποίας υπέκλεψε και μαγείρεψε ο ποδηλάτης, «ζητεί από το Υπουργείο Παιδείας να ανακαλέσει άμεσα την απόφασή του ώστε» (...)

    Για ποιο λόγο κοπανιέται η Εταιρεία Συγγραφέων; Ελπίζοντας τι; Αφού η κυβέρνηση θα κάνει το δικό της, ο κόσμος να χαλάσει. Και αν σε κάτι ελπίζει, καλύτερα ίσως να το επεδίωκε με τρόπο και φρασεολογία που να μην ακούγεται σαν να την εκφέρει από τα έδρανα της Βουλής ο βουλευτής που απλώς καλείται να αποδείξει κάθε τρεις και λίγο ότι επαξίως εξελέγη και πληρώνεται.

    ΚΑΛΙ Η ΜΑΝΑ

    Τ' αστέρια κρύφτηκαν,

    τα σύννεφα σκεπάζουν το ένα τ' άλλο·

    σκοτεινιά απλώθηκε, ηχερή, τρεμουλιαστή.

    Ο αγέρας που κλωθογυρίζει και σουρίζει

    είν' οι ψυχές μυριάδων βουρλισμένων,

    που μόλις τους λευτέρωσαν από τη φυλακή:

    δέντρα απ' τη ρίζα ξεπατώνουν,

    στράτες σαρώνουν από καθετί.

    Η θάλασσα μπαίνει κι εκείνη στην αμάχη,

    τετράψηλα κύματα σηκώνει,

    το μελανό ν' αδράξουν ουρανό.

    Αναλαμπές από μακάβριο φως

    δείχνουν ολούθε τις αμέτρητες σκιές

    του μαύρου και λερού Θανάτου

    που συμφορά σκορπάει και θλίψη,

    σέρνοντας το χορό τρελός από χαρά.

    Ελα, Μάνα. Ελα!

    Το όνομά Σου είναι Τρόμος,

    Θάνατος η ανάσα Σου,

    και κάθε δρασκελιά Σου τρανταχτή

    κόσμους παντοτινά συντρίβει.

    Είσαι ο «Αιώνας», ο χαλαστής των Ολων!

    Ελα, ω Μάνα, έλα!

    Αυτός που τόλμησε τη δυστυχία ν' αγαπήσει,

    που αγκάλιασε το σχήμα του Θανάτου,

    και χόρεψε στου ολέθρου το χορό,

    σ' αυτόν η Μάνα θα 'ρθει

    ποίημα του οραματιστή, μοναχού και λόγιου, από την Καλκούτα, Σουάμι Βιβεκανάντ (1863-1902), ενός από τους πιο εκστατικούς οπαδούς της θεάς Κάλι. Αυτά τα μαθαίνει ο ποδηλάτης από τον Δημήτρη Χουλιαράκη, ο οποίος δηλώνει στον μονοσέλιδο επιλογικό σχολιασμό του ότι θεωρεί την (έξοχη γλωσσικά και ποιητικά) απόδοση στα ελληνικά τού ποιήματος απλό πρόσχημα για να έρθει σ' επαφή με το έργο του μοναχού. Το Ροδακιό ανέλαβε την καλαίσθητη έκδοσή του τον Ιανουάριο του 2009.

    Η Κάλι με τα τέσσερα (ενίοτε και με έξι ως παντεπόπτρια) χέρια είναι εν προκειμένω η «Μάνα», και από τα λίγα που ξέρω για την ινδουιστική θρησκεία -την πολυμορφία της, την πολυπλοκότητά των πράξεων για τις οποίες είναι ικανή και για τους συμβολισμούς της-, πρόκειται μάλλον για μια θεότητα που δεν αστειεύεται όταν θυμώσει, παρ' όλο που αυτό που κατά βάθος θέλει είναι να διδάξει - όποιον θέλει! να διδαχτεί.

    Υπάρχει βέβαια και η καλή της πλευρά, ονόματι Σάκτι: αυτή που όταν θυμώνει, αντί να τα βγάλει πέρα μόνη της, μεταμορφώνεται σε Κάλι. Αλλά ακόμη κι έτσι δεν συμπεριφέρεται αλόγιστα. Επιτίθεται πάντοτε στο κακό, την άγνοια και -κυρίως- σε όσους εμποδίζουν άλλους να απαλλαχθούν από την άγνοια!!! Κόβει κεφάλια δαιμόνων, χαντζαρώνει (πρόχειρος νεολογισμός του ποδηλάτη) και δρεπανίζει, μπορεί όμως και να δούμε το τρίτο της χέρι να ευλογεί... Κάτι δηλαδή, αν θέλουμε ν' αστειευτούμε με σοβαρά πράματα, σαν τον δικό μας Παντοκράτορα, που σε κοιτάζει μ' αγριωπό μάτι, αλλά... η πρόθεσή του είναι ελεήμων.

    Κι ερχόμαστε τώρα στον τίτλο της σημερινής ανατολικής βόλτας του ποδηλάτη.

    Κάρμα, απ' όσο ξέρω, είναι οι πράξεις που διέπραξε το ον στην προηγούμενη μορφή ύπαρξης και καθορίζουν τη μορφή στην οποία θα μεταβεί. Απ' αυτή την ταλαιπωρία, σύμφωνα πάντα με τον Ινδουισμό και τα θρησκευτικά του κείμενα, η λύτρωση δεν έχει πιθανότητες να έρθει παρά μόνον όταν σέβεσαι και υποτάσσεσαι στο Ντάρμα.

    Τι είναι Ντάρμα;

    Ντάρμα, αν δεν λαθεύει ο ποδηλάτης, ονομάζεται η παγκόσμια τάξη, ο κοσμικός νόμος τον οποίο οφείλουν οι άνθρωποι να σέβονται και να προσαρμόζουν τη φυσική και πνευματική τους ζωή τους αναλόγως. Η εντολή και καταγωγή του είναι άνωθεν και προβάλλεται στη δομή και τη λειτουργία του κόσμου και της κοινωνίας.

    Η κοινωνία, τώρα, χωρίζεται σε τρεις κύριες κάστες: τους ιερείς, τους πολεμιστές και τους καλλιεργητές, στους οποίους προστέθηκαν κάπως αργότερα οι χειρώνακτες. Η τέταρτη κάστα (γιατί υπάρχει και μια τέταρτη ή μάλλον πέμπτη) είναι οι παρίες, οι λεγόμενοι άθικτοι, αυτοί δηλαδή που καλύτερα να μην τους ακουμπάμε, γιατί είναι συνήθως βοθρατζήδες, οδοκαθαριστές κ.λπ., κ.λπ .

    Μόλις γεννιέται ο άνθρωπος ήδη έχει καθοριστεί, θέλει δεν θέλει, σε ποια κάστα θα ανήκει για όλη του τη ζωή. Ο,τι και να κάνει δεν μπορεί να κάνει τίποτα...

    Οι κάστες εντάσσονται στην παγκόσμια τάξη (η ιδέα του νεόπλουτου είναι αδιανόητη για τους ινδουιστές). Ο Βραχμανισμός έχει διαμορφώσει την αντίληψη ότι στο βάθος του κόσμου βρίσκεται μια θεϊκή πραγματικότητα, ενώ ο εμπρός κόσμος στον οποίο ζούμε είναι απλώς το εξωτερικό-επιφανειακό της. Ετσι, ο κόσμος χωρίζεται σε δύο μέρη: την πραγματικότητα και την εικονική πραγματικότητα.

    Ο λόγος που σας ταλαιπώρησε μ' αυτά τα περίεργα ο ποδηλάτης σήμερα είναι και ότι είπε για μια μέρα να αποφύγει τις δυτικοευρωπαϊκές λεωφόρους και ότι οι ανατολικές, όσο ευρυθέμελες κι αν είναι, έχουν πάντοτε περισσότερες διεξόδους προς παραμυθένια και παραμυθιακά μονοπάτια. Σε μερικά σημεία ίσως τόλμησε περισσότερη ειρωνεία απ' όση επιτρέπεται ακόμη και όταν ο σκοπός είναι αγαθός. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Η χαμένη γενιά
Η ευκολία του εγκλήματος
Η χαμένη μάχη της μνήμης
Παράλληλοι δρόμοι στον Γάγγη
Εξεγερμένες ψυχές σε Κέρκυρα, Λέσβο, Σμύρνη, Πόλη
Εργα συλλεκτικά και ακριβοθώρητα
Γνώριζε ο Ομηρος το αλφάβητο;
«Καθολικός» σημαίνει «οικουμενικός»
Πτυχώσεις του Πραγματικού
Η διαχρονικότητα των δημοτικών τραγουδιών
Fuoco di Etna / Αταξινόμητο
Διήγημα
Στιγμές
Συνέντευξη
Ο Γιάννης Λειβαδάς και η τέχνη της γραφής του
Η τρίτη ανάγνωση
Εγώ, ο Κλαύδιος
Από τις 4:00 στις 6:00
Απορίες που ζητούν απαντήσεις
Η απόλυτη μπάντα του κάντρι ροκ
Άλλες ειδήσεις
Η λογοτεχνία στα 35 m.m.
Εκδήλωση για τον Οδυσσέα Ελύτη στη Ζάκυνθο
Η ομίχλη τα φυλάει