Έντυπη Έκδοση

Μια εικαστική βιογραφία για τον Καβάφη

Εκθεση και βιβλίο για τον Αλεξανδρινό ποιητή από τον Γιάννη Ψυχοπαίδη

Στην ποίηση του Καβάφη το χρώμα σαν να μην υπάρχει παρά μόνο σαν μια ελάχιστη νύξη, σαν μια λιτή αναφορά, σαν μια στιγμιαία έκρηξη, σημειώνει ο Γιάννης Ψυχοπαίδης στο νέο του βιβλίο «Επάγγελμα: ποιητής» (εκδ. «Μεταίχμιο»), το πρωτότυπο εικαστικό υλικό του οποίου τροφοδοτεί και τη νέα του έκθεση.

«Ο Καβάφης μέσα στην Οδύσσεια». Εργο του Γιάννη Ψυχοπαίδη «Ο Καβάφης μέσα στην Οδύσσεια». Εργο του Γιάννη Ψυχοπαίδη Κι όμως, οι εικόνες που φιλοτέχνησε ο ίδιος αναστοχαζόμενος πάνω στο πρόσωπο και την ποίηση του Αλεξανδρινού δεν κινούνται ανάμεσα στο μαύρο και το άσπρο, ανάμεσα στο βασίλειο των σκιών και στο βασανιστικά εκθαμβωτικό φως που ορίζουν την καβαφική συνθήκη. Οι εικόνες του αξιοποιούν όλη τη βεντάλια της χρωματικής παλέτας.

Δεν είναι τυχαίος ο τίτλος «Επάγγελμα: ποιητής». Αυτό ακριβώς δηλωνόταν στο πιο προσωπικό έγγραφο του Καβάφη, στην ταυτότητά του, ενώ και τα ποιήματα που ανθολογούνται στο βιβλίο φέρουν έντονα το υποκειμενικό στοιχείο, κατάγονται από το χώρο των βιωμάτων, δεν είναι ποιήματα ιστορικά.

Μια «εικαστική βιογραφία» θέλησε αντίστοιχα να υπογράψει κι ο Ψυχοπαίδης, αναγνωρίζοντας πως η ποίηση και η ζωγραφική είναι σαν «ρυάκια που τρέχουν δίπλα δίπλα χωρίς να συναντώνται ποτέ. Εχουν ξεχωριστή γραμματική και συντακτικό, αλλά από το ίδιο υπέδαφος αντλούν κι οι δυο». Η μεγαλύτερη δυσκολία που συνάντησε σ' αυτήν την περιπέτειά του, ήταν «η αντίσταση των υλικών» όπως ομολογεί. «Η ακουαρέλα διαθέτει από μόνη της μια επιφανειακή γοητεία που μπορεί να σε παγιδέψει στη γλυκερότητα, την ευκολία, τη διακοσμητικότητα. Το ζητούμενο είναι να βρεις μια ισορροπία μεταξύ μορφής και περιεχομένου και να υποτάξεις την ύλη στα μέτρα σου».

Συνάντηση με τη μνήμη

Καρποί του τελευταίου ενάμιση χρόνου, οι ακουαρέλες του που εκτίθενται από χθες στον Πολυχώρο της οδού Ιπποκράτους, απλώνονται πάνω σε χαρτί, σε γυαλόχαρτο, σε πιάτα μιας χρήσης, σε πλαστικές σακούλες, σε ξύλα ξεβρασμένα απ' τη θάλασσα. Κι όλες τους αποτελούν τεκμήρια της απόπειράς του όχι να εικονογραφήσει απλώς αλλά «να συναντηθεί επί της ουσίας με τη μνήμη του καβαφικού κόσμου». Επιθυμία που προέκυψε εν όψει του Ετους Καβάφη; «Κάθε άλλο», λέει. «Το ερέθισμα μου δόθηκε μέσα από μια άσκηση που έβαλα σε μαθητές μου -απόφοιτοι όλοι της ΑΣΚΤ- με θέμα τη σχέση του Καβάφη με την πόλη. Είχα, όμως, κάνει και στο παρελθόν κάποια πορτρέτα του».

Εδώ κι έναν αιώνα, η απόδοση της μορφής του Αλεξανδρινού ποιητή έχει απασχολήσει άφθονους εικαστικούς. Οσοι έτυχε να τον γνωρίσουν από κοντά, προσπάθησαν ν' αποτυπώσουν το πρόσωπό του μέσα από το μυστήριο που κάλυπτε για καιρό την ιδιόρρυθμη προσωπικότητά του, ενώ οι μεταγενέστεροι στηρίχτηκαν πάνω στις λιγοστές «επίσημες» φωτογραφίες του.

Σε ορισμένες από αυτές βασίστηκε αναπόφευκτα κι ο Ψυχοπαίδης χωρίς ωστόσο να περιοριστεί στην αποτύπωση των φυσιογνωμικών του χαρακτηριστικών.

Οπως σχολιάζει ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος προλογίζοντας αυτό το λεύκωμα/ανθολογία, «μέσα από τη μείξη προσώπων, στίχων και τοπίων, ο Ψυχοπαίδης αποδίδει ευρηματικά τους θεματικούς άξονες του Αλεξανδρινού: τη μνήμη, το χρόνο, το πληθυσμιακό κράμα της γενέτειράς του, το παρελθόν του Ελληνισμού, τον έρωτα».

i info

Η έκθεση του Γιάννη Ψυχοπαίδη «Επάγγελμα: ποιητής» στον Πολυχώρο Μεταίχμιο (Ιπποκράτους 118) θα διαρκέσει ώς τις 8 Φεβρουαρίου 2014.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αίθουσες Τέχνες/Γκαλερί
Ποίηση
Εκθέσεις
Λογοτεχνία
Εικαστικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Θέατρο
Ποδόσφαιρο, το όπιο (και) των ανέργων
Εικαστικά
Μια εικαστική βιογραφία για τον Καβάφη
Ταινίες
Στο σκαμνί το Βρετανικό Μουσείο για τα Μάρμαρα - αλλά σε ταινία
Συγγραφείς
«Προτιμώ το κακό που γνωρίζω»
Αρχαιολογία
«Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς η Αρχαία Μεσσήνη»
Υπουργείο Πολιτισμού
«Ο Εθνικός Κήπος να μείνει κήπος»
Κινηματογράφος
Γελαστοί πρίγκιπες και παγωμένα βασίλεια
Αρχιτεκτονική
Βραβεία Αρχιτεκτονικής με βάση την προσπάθεια
Κι αυτά
«Μόνη ελπίδα, η καλοσύνη των άλλων»
Κι εκείνα
Αργησαν, αλλά μπήκαν...
«Επί λέξει»
Τα του Καίσαρος...
TV & Media
Ζεστό χρήμα, πρόγραμμα κονσέρβα
Ανθρωποι που προσφέρουν απλόχερα
Ο Μπούτος πήγε ΑΝΤΕΝΝΑ