Έντυπη Έκδοση

ΣΤΕΛΙΟΣ ΡΑΜΦΟΣ

Μεταμορφωτής συνείδησης

Η «Χημεία της μνήμης και του μέλλοντος» αποτελεί μία συλλογή με κείμενα του παρελθόντος, από δεκαπενταετίας σχεδόν και εντεύθεν γραμμένα, τα οποία κοιτάζουν όμως στο μέλλον ξεπερνώντας σε δυναμική ακόμη και τον δημιουργό τους, καθώς, αμετανόητα αισιόδοξος, αμφιβάλλω εάν πίστευε και ο ίδιος ότι μία δεκαετία αργότερα θα είναι τόσο επίκαιρα, μια και η ελληνική κοινωνία απεδείχθη παντελώς ανέτοιμη να κερδίσει το στοίχημα της εκσυγχρονιστικής της μεταρρυθμίσεως, και το τέλμα πολύ βαθύ για να επιτρέψει την απελευθέρωση των ανανεωτικών της δυνάμεων.

Ο συγγραφέας, βεβαίως, γνωρίζει καλά από εθνικές ματαιώσεις. Με ουσιαστική γνώση της φιλοσοφίας, της θεολογίας, της ψυχολογίας και της ιστορίας, επιχειρεί μία ανατομία της ελληνικής κοινωνίας και παρατηρεί ότι τα εθνικά μας δεινά έχουν βαθιές ρίζες. Ο βυζαντινός ανθρωπισμός, που ελπιδοφόρα άρχισε να αναμορφώνει τον άνθρωπο του 10ου αιώνος, απέτυχε, καθώς δεν μπόρεσε να παρακολουθήσει την εξέλιξη του εξατομικευμένου δυτικού ανθρώπου, με αποτέλεσμα να κυριαρχήσει η «γνώση της σωτηρίας», που, δίνοντας εσχατολογικό προσανατολισμό στα πάντα, δημιούργησε έναν ψυχισμό με αγκυλώσεις, όπου τα σύμβολα κυριάρχησαν έναντι των σημασιών, ο χρόνος πέτρωσε τις συνειδήσεις και ο άνθρωπος εκτός ιστορικού χρόνου έμεινε παρίας των εξελίξεων.

Χωρίς εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του, ένας τέτοιος τύπος ανθρώπου εισπράττει την εικόνα του μόνο μέσα από τη ζωή της κοινότητος, αρνείται να αναλάβει οποιαδήποτε ατομική ευθύνη, ζει ανέξοδα με παρορμητικό συναισθηματισμό και αδυναμία ενηλικιώσεως σε παρατεταμένη εφηβεία, αρέσκεται στον αυτοθαυμασμό και αποστρέφεται τον κόπο. Χωρίς εσωτερική ενότητα, καθαγιάζει εντός του το παρελθόν και αναγνωρίζει συνεχώς στον εαυτό του τα ελαφρυντικά του προτέρου εντίμου βίου που αθωώνουν την αμαρτωλή ζωή του, με τίμημα βεβαίως ότι κάνει τον βίο και τον δικό του και των άλλων αβίωτο.

Παρ' ότι τα κείμενα επί το πλείστον σχολιάζουν γεγονότα της εποχής τους, η μεγάλη αξία τους συνίσταται στο γεγονός ότι φωτίζουν αθέατες όψεις της ελλειμματικής μας συνειδήσεως, εξηγώντας χρόνιες παθολογικές συμπεριφορές του εθνικού μας βίου, αλλά και ανοίγοντας διεξόδους απεγκλωβισμού.

Είτε λοιπόν αναφέρονται στις εισαγγελικές τηλεοπτικές εκπομπές, είτε στη σύλληψη του Κούρδου ηγέτη Οτσαλάν, το ναυάγιο του «Σαμίνα», την κατάρρευση των Διδύμων Πύργων, την εξάρθρωση των τρομοκρατών της «17 Νοέμβρη», την κατάργηση της αναγραφής του θρησκεύματος από τις ταυτότητες, την επιστολή περί παιδείας στον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Σημίτη, είτε αφορούν σε ψυχοδομή λογοτεχνικών ηρώων αναδυομένων μέσα από το έργο του Παπαδιαμάντη και του Ντοστογέφσκι, σε κάθε περίπτωση στοχεύουν σε απέκδυση του ανθρώπου από τον κλειστοφοβικό εαυτό του και σε ανάληψη μιας διαρκούς ευθύνης μεταμορφωτικής των συνειδήσεων, που θα απελευθερώνει από μέσα του τον στατικό χρόνο αποσυμβολίζοντας τα λείψανα της παραδόσεως, καθώς ο ίδιος πλέον δεν θα ζει με το βάρος του παρελθόντος, αλλά θα εφορμά στο μέλλον ξαλαφρωμένος από τα βαρίδια του.

* Φιλόλογος - εκπαιδευτικός στα εκπαιδευτήρια Ι. Τσιαμούλη

**Η «Βιβλιοθήκη» μέσω του enet.gr προσφέρει βιβλία σε τρεις τυχερούς. Αυτό το Σάββατο: Στέλιου Ράμφου, «Ο "άλλος" του καθρέφτη. Ψυχογραφία της αγωνίας μας», εκδόσεις Αρμός.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογικοί χώροι
Ηθελαν ν' ανοίξουν λεωφόρο στη Δήλο
Κινηματογράφος
«Ως γυναίκα εξακολουθώ να είμαι σεμνότυφη»
Αρχιτεκτονική
Γερό λίφτινγκ στο Φετιχιέ τζαμί
Ρεπορτάζ
Αποκαΐδια έγινε το αρχείο της ΕΔΑ
Θέατρο
Μεγάλο ντεμπούτο στη «Μικρά Αγγλία»
Εικαστικά
Από τη δικτατορία στα Μνημόνια
Πολιτιστικές εκδηλώσεις
Καλλιτεχνικό πανηγύρι
Βιβλίο
Ψυχογράφημα στα έγκατα των συνειδήσεων
Η εθνική και ατομική μας σχιζοφρένεια
Πενήντα χρόνια... χαστούκι
Λογοτεχνία
Μεταμορφωτής συνείδησης
Άλλες ειδήσεις
Υπό τους ήχους οργάνων