Έντυπη Έκδοση

«Μας εξαπάτησαν»

Είναι η δεύτερη συνεργασία, μετά την περσινή «Τόσκα», με τη Λυρική Σκηνή

Ο Αργεντίνος σκηνοθέτης Ούγκο ντε Ανα μιλά για την κρίση και την «Μπατερφλάι» που ετοιμάζει με τη Λυρική Σκηνή στο Ηρώδειο 27, 28, 30 και 31 Ιουλίου. «Αν η «Τόσκα» είναι όπερα με πολιτικό θέμα, η «Μαντάμα Μπατερφλάι» πραγματεύεται ένα καθαρά κοινωνικό ζήτημα», λέει ο Ούγκο ντε Ανα, με την αυθεντία που του χαρίζουν η γνώση και το ταλέντο του, αναφερόμενος στη «γιαπωνέζικη τραγωδία», τη λατρεμένη τού δημιουργού της Τζάκομο Πουτσίνι.

Η «Μπατερφλάι» ανεβαίνει από την Εθνική Λυρική Σκηνή στις 27, 28, 30 και 31 Ιουλίου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού, σε μουσική διεύθυνση του καλλιτεχνικού διευθυντή της ΕΛΣ Μύρωνα Μιχαηλίδη και σκηνοθεσία, σκηνικά, κουστούμια και φωτισμούς του σημαντικού Αργεντινού σκηνοθέτη.

«Μας εξαπάτησαν» «Μας εξαπάτησαν» Ο Ντε Ανα, που επιστρέφει στην Ελλάδα μετά τη μεγαλειώδη περσινή του «Τόσκα», έχει σκηνοθετήσει στις σπουδαιότερες σκηνές όπερας στον κόσμο, από την Οπερα του Βερολίνου ώς τη Σκάλα του Μιλάνου και από τη Βασιλική Οπερα του Λονδίνου ώς την Αρένα της Βερόνα.

Η συζήτηση μαζί του, περιέργως πώς, δεν ξεκίνησε από τη δουλειά του στην όπερα αλλά από την κρίση που μαστίζει την Ισπανία, στην οποία ζει πια μόνιμα, αλλά και την Ελλάδα.

«Οι πλούσιοι», θα πει, «δεν νιώθουν την κρίση. Γι' αυτούς δεν υπάρχει. Γεγονός είναι πως μ' όλα αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο οι φτωχοί γίνονται όλο και φτωχότεροι και οι πλούσιοι, όλο και πλουσιότεροι. Στην Ισπανία συμβαίνουν τα ίδια. Η κατάσταση είναι σχεδόν όμοια με αυτή που βιώνετε εσείς. Αυτό το κακό ερχόταν εδώ και χρόνια. Στην Αργεντινή υπήρχε μια αστική τάξη, αποτελούμενη από ανθρώπους διαβασμένους, που ζούσαν καλά. Δείτε τώρα τι συμβαίνει. Ανεργοι και άστεγοι παντού».

- Η δουλειά έγινε προνόμιο;

«Αυτό ακριβώς. Από τη μια μεριά να λες πως έγινες κομμάτια από την πολλή δουλειά κι από την άλλη να είσαι ευχαριστημένος που την έχεις».

- Και η τέχνη;

«Ενα πράγμα είναι ο καλλιτέχνης που εργάζεται μόνος: ο συνθέτης, ο ποιητής, ο συγγραφέας ή ο ζωγράφος. Σίγουρα πρέπει να κερδίσουν τη ζωή τους, αλλά δρουν ως μονάδες. Το θέατρο, ειδικότερα η όπερα, δεν μπορεί να γίνει πραγματικότητα δίχως χρήματα. Μπορείς, ας πούμε, ν' αποφασίσεις πως θ' ανεβάσεις ένα έργο πρόζας με μια καρέκλα και με κάποιους καλούς ηθοποιούς. Ομως πρέπει να πληρώσεις την αίθουσα κι ύστερα στην Ισπανία ο ΦΠΑ για τα θεάματα είναι 21%. Κι έτσι, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Αρα δίχως σπόνσορα, δίχως την εγγύηση ότι θα υπάρξουν χρήματα, μια τέχνη όπως η όπερα δεν μπορεί να πάει μπροστά».

- Πώς πρέπει να λειτουργεί η τέχνη σε καιρούς κρίσης;

«Πρέπει να βοηθά τον κόσμο. Ομως το πρόβλημα είναι πως το κοινό προσηλώνεται στα αηδιαστικά προγράμματα της τηλεόρασης. Στα χρωματιστά μπαλόνια, στις φούσκες που το εξαπατούν. Κι εκεί το οδηγούν οι κυβερνήσεις. Γιατί μέλημά τους είναι να γίνεται κοντόφθαλμος ο κόσμος. Το ποδόσφαιρο καίει την αδρεναλίνη. Θυμώνεις ή ενθουσιάζεσαι κι έτσι ξεφουσκώνεις. Οι μεταδόσεις ποδοσφαίρου είναι το σημερινό όπιο του λαού».

- Εμείς δεν φταίμε;

«Αν θέλουμε να είμαστε ξεκάθαροι και ακριβείς σίγουρα φταίμε, μέχρι ενός σημείου όμως. Βλέπετε, μας εξαπάτησαν. Αίφνης ανακαλύψαμε πως μπορούσαμε να αγοράσουμε καλύτερο αυτοκίνητο ή μεγαλύτερο σπίτι. Η τράπεζα μας έδινε τα χρήματα. Κι έτσι βάλαμε τα πόδια μας σε μεγαλύτερα παπούτσια. Κι αυτό συμβαίνει παντού στους καιρούς της παγκοσμιοποίησης. Υποτίθεται πως οι ΗΠΑ είναι το πλουσιότερο κράτος, στο οποίο όμως ζουν και οι φτωχότεροι στον κόσμο. Τους άστεγους που βλέπεις εκεί δεν τους βλέπεις στην Ελλάδα».

- Να επανέλθουμε στην τέχνη σε σχέση με την κρίση;

«Πιστεύω πως η τέχνη πρέπει να είναι η κινητήριος δύναμη του νου. Ακόμα και μια σύγχρονη κωμωδία οφείλει να μας κάνει να σκεπτόμαστε, διαφορετικά δεν έχει λόγο ύπαρξης. Π.χ., οι κωμωδίες του Μπίλι Γουάιλντερ. Ακόμα και οι απλούστερες έχουν κάτι να σου πουν».

- Παρακολουθώντας λίγο πιο πριν την πρόβα, πρόσεξα πως είστε ιδιαίτερα αυστηρός.

«Είναι ο μόνος τρόπος. Οι ερμηνευτές, η χορωδία κ.λπ. πρέπει να αντιλαμβάνονται την έννοια της πυραμίδας. Οσο την ανεβαίνει κάποιος τόσο πιο σταθερά πρέπει να κρατάει το τιμόνι. Μπορεί να νιώθει μοναξιά, αλλά δεν γίνεται διαφορετικά. Οι αποστάσεις πρέπει να τηρούνται και τα πράγματα πρέπει να είναι ξεκάθαρα για να πάει μπροστά το πράγμα».

- Λέγατε πως η «Τόσκα» είναι καθαρά πολιτικό έργο, σε αντίθεση με την «Μπατερφλάι» που θίγει ένα κοινωνικό θέμα. Αναφέρεστε στην εγκατάλειψη της γυναίκας από τον άντρα;

«Είναι διαφορετικό. Αυτός ο κύριος είναι κάθαρμα στο τετράγωνο. Η "Μπατερφλάι" επιτρέπει διαφορετικές αναγνώσεις. Δεν ξέρω καν αν ο Πουτσίνι είχε απόλυτη συνείδηση του θέματός του. Η ιστορία του είναι πολύ ωμή, πολύ βίαιη. Τη ζαχαρώνουν συνήθως, αλλά είναι φοβερή. Θα μπορούσε να αφορά κι έναν σύγχρονο Αμερικανό πεζοναύτη».

- Να συνέβαινε στο Βιετνάμ ή στο Ιράκ;

«Ακριβώς. Και να φανταστείτε πως στη ρίζα της η πλοκή είναι αληθινή. Είχε συμβεί στα 1870, ένας Αμερικανός πρόξενος να παντρευτεί μια γκέισα, να την εγκαταλείψει και αυτή στο τέλος να αυτοκτονήσει. Ο Πίνκερτον στην "Μπατερφλάι" θέλει απλώς να κάνει έρωτα. Μέχρι εκεί. Οι πεζοναύτες πάνε παντού και χρησιμοποιούν τις γυναίκες σαν αντικείμενα. Οι γυναίκες πωλούνται όπως ακριβώς συνέβη στην Ευρώπη μετά τον Παγκόσμιο Πόλεμο. Κούρεψαν γουλί όσες πήγαν με Γερμανούς και μετά ήρθαν οι Αμερικανοί και τις έκαναν πόρνες για ένα ζευγάρι κάλτσες».

- Στη Ρωσία είχαν φτάσει στο σημείο να ξεπουλιούνται για ένα τζιν.

«Βρέθηκα στην ανατολική Γερμανία πριν πέσει το Τείχος κι έβλεπαν το τζιν μου και τρελαίνονταν. Για να επανέλθουμε: ο στόχος του Πίνκερτον είναι καθαρά σεξουαλικός. Φέρεται όπως εκείνοι που πάνε σήμερα στην Ταϊλάνδη για σεξουαλικό τουρισμό. Υποτίθεται πως η Μπατερφλάι είναι ένα κοριτσάκι 15 χρόνων. Κι ο Πίνκερτον στην αρχή επισημαίνει πως κινείται σαν σκιουράκι κι ύστερα προσθέτει πως αυτό το παιχνιδάκι είναι η γυναίκα του. Πρόκειται για φράση- κλειδί. Αλλωστε, ο τύπος έχει ξεκαθαρίσει τη θέση του από την αρχή, λέγοντας πως μια μέρα θα παντρευτεί, στ' αλήθεια, με Αμερικανίδα. Ολα είναι μια απάτη και μια σεξουαλική αυθαιρεσία στην οποία υποβάλλεται αυτό το αθώο παιδί, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο νιώθει ερωτευμένο γιατί έλκεται από αυτόν και επειδή βλέπει την πιθανότητα να ξεφύγει από τη φτώχεια. Στην Μπατερφλάι βλέπεις τους τρόπους του κατακτητή και του υπόδουλου. Μέλημά μου είναι να δείξω το δράμα της μοναξιάς και του μαρτυρίου αυτού του κοριτσιού, που πρέπει να ωριμάσει από τη μια μέρα στην άλλη τρώγοντας χαστούκια. Κι ύστερα υπάρχει η θρησκευτική αντιπαράθεση μεταξύ του βουδισμού και του χριστιανισμού που εκείνη δέχεται. Αρνείται πολλά πράγματα της ταυτότητάς της για να πλησιάσει τον άντρα που αποτελεί το ιδανικό της. Στο φινάλε όλοι οι Αμερικανοί ήρωες καταλήγουν απλώς ηλίθιοι. Και είναι απίστευτο, αλλά αυτή η όπερα, δεύτερη μετά την ''Κάρμεν'', έχει πάντα τεράστια επιτυχία στις ΗΠΑ».

- Κάνετε τη σκηνοθεσία, τους φωτισμούς, τη σκηνογραφία και τα κοστούμια. Ευτυχώς, τη μουσική την έχει γράψει ο Πουτσίνι.

«Θέλω πάντα να διατηρώ τον έλεγχο της πλήρους οπτικής. Διάθεσή μου είναι να βρίσκω το θεατρικό κλειδί και να το αναπτύσσω στη σκηνογραφία και στα κοστούμια. Τα κοστούμια στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι κλασικά. Μπορεί όμως κάποιος να αναγνωρίσει σ' αυτά τη μεταπολεμική Ιαπωνία».

- Γεννηθήκατε στην Αργεντινή, ζείτε στην Ισπανία, σκηνοθετείτε παντού. Πολίτης του κόσμου;

«Προσθέστε και την Κίνα. Πρόσφατα στο Πεκίνο ανέβασα το "Χορό μεταμφιεσμένων" και τώρα ετοιμάζω ένα φεστιβάλ Βέρντι. Οχι, δεν θα έλεγα όμως ότι είμαι πολίτης του κόσμου. Είμαι μάλλον πολίτης ενός δικού μου κόσμου».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Οπερα
Παραστάσεις
Συνεντεύξεις
Εθνική Λυρική Σκηνή
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Οπερα
«Μας εξαπάτησαν»
Βιβλίο
Να φύγουν αυτοί που κατέστρεψαν τη χώρα
«Ο λαός είμαστε εμείς!»
Ο mr. Dax πέρασε Διαφωτισμό χαμογελώντας
«Σύγκρουση»: μια μεταμοντέρνα Grand Tour στην εποχή των Μνημονίων
Η επόμενη μέρα: πολύ λιγότερες τράπεζες
Ενας «παραμυθάς» τής πολιτικής οικονομίας
Αλληλέγγυοι, κατά των σχεδιασμών των Γερμανών
Συνθέτες - Στιχουργοί
«Η Ελλάδα ρημάζει και ξεπουλιέται»
Κινηματογράφος
«Αν οι κυβερνώντες δρουν παντού όπως με την ΕΡΤ, δεν υπάρχει σωτηρία»
Μυθιστορήματα
Νουάρ μυθιστόρημα οι Μαπούτσε
Υγεία
Εγκεφαλικές «ασκήσεις» σώζουν από άνοια!
Αυτοεξέταση κατά μελανώματος!
Ηλίαση: όταν ο ήλιος από σύμμαχος γίνεται εχθρός
Οι «αγαπημένοι» των κουνουπιών
Οταν το πνεύμα πρόθυμο, αλλά η σαρξ ασθενεί...
Ιατρικές έρευνες & μελέτες
Μια φωνή, μια καρδιά
Παιδί
Μηχάνημα που «μεταφράζει» το κλάμα του μωρού
Αναπαραγωγή και σεξουαλική συμπεριφορά
Πότε μια γυναίκα είναι πιο ερωτική
Αναπλάσεις/Ανακαινίσεις
Και όμως, το νεοκλασικό σχολείο της Ρόδου αναστηλώνεται
Θέατρο
«Δεν έχουμε φτάσει ακόμη στα όρια της βίας και της ντροπής»
Υγεία & Διατροφή
Βόμβες θερμίδων στο ποτήρι!
Γιατί δεν παχαίνουν οι Ιάπωνες