Έντυπη Έκδοση

Πέρα από τα σύνορα

Ενας κομμουνιστής του Β' Παγκοσμίου Πολέμου κι ένας επικός ήρωας του 19ου αιώνα (για λίγο βασιλιάς της Ισλανδίας) αναζητούν επί ματαίω το χρυσόμαλλο δέρας της δικαιοσύνης και της οικουμενικής ελευθερίας.

Καθηγητής γερμανικής φιλολογίας, κριτικός λογοτεχνίας και σημαντικός μυθιστοριογράφος, ο Κλάουντιο Μάγκρις, που γεννήθηκε στην Τεργέστη το 1939, είναι ένας συγγραφέας της ρευστότητας, της αστάθειας, αλλά και του απρόσμενα αντικαταστατού χαρακτήρα των συνόρων: οι άνθρωποι, οι γλώσσες, οι φυλές και οι πολιτισμοί τείνουν υπό δεδομένες συνθήκες να υπερβούν τις πολιτικές και τις διοικητικές διαιρέσεις, αποκαλύπτοντας τις πιο παράξενες συνευρέσεις και συνομαδώσεις.

Τα σύνορα αποδεικνύονται εντελώς περατά ή πορώδη και στο μυθιστόρημά του «Στα τυφλά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Διήγηση», σε αριστοτεχνική μετάφραση του Βασίλη Καραγιώργου.

Το βιβλίο έχει έναν διπλό πρωταγωνιστή, που αφηγείται άτακτα τις περίπλοκες και εξαιρετικά οδυνηρές εμπειρίες του βίου του. Κλεισμένος σ' ένα ψυχιατρικό ίδρυμα της Τεργέστης, ο Σαλβατόρε Τσίπικο εξιστορεί σ' έναν εξωφρενικό μονόλογο την πορεία του από την Τασμανία, στα ανοιχτά του αυστραλιανού νότου, προς την Ιταλία και το Νταχάου, όπου καταλήγει ως οργανωμένος κομμουνιστής, αλλά και προς το νησί Γκόλι Οτόκ της Αδριατικής, στο οποίο οι τιτοϊκοί φυλάκισαν τους σταλινικούς μετά τη ρήξη του ηγέτη τους με τη Σοβιετική Ενωση.

Ο μονόλογος του Σαλβατόρε είναι εξωφρενικός διότι ως διαταραγμένη από τα βασανιστήρια των ναζί και των τιτοϊκών προσωπικότητα έχει ταυτιστεί (ιδού γιατί διπλός πρωταγωνιστής) με ένα πρόσωπο το οποίο ο συγγραφέας τοποθετεί μεταξύ καλλιτεχνικής φαντασίας και ιστορικής πραγματικότητας: τον Δανό Γιόργκεν Γιόργκενσεν, που έδρασε στο τέλος του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, ενέπνευσε μια σύντομη εξέγερση των αδύναμων και των παραμερισμένων στην Ισλανδία και έζησε ως σκλάβος στην Τασμανία (στην οποία επιστρέφει μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και ο εξόριστος από παντού Σαλβατόρε).

Τόσο ο Σαλβατόρε όσο και ο Γιόργκεν (οι περιπέτειές τους εναλλάσσονται με παραληρηματική ταχύτητα στον λόγο του πρώτου) περνούν (και διαβρώνουν) συνεχώς σύνορα: διατρέχουν ολόκληρη την Ευρώπη, όπως και το σύνολο των θαλασσών από τη Δανία, την Αγγλία και την ιταλική χερσόνησο μέχρι την Αυστραλία, αναζητώντας επί ματαίω το χρυσόμαλλο δέρας της δικαιοσύνης και της οικουμενικής ελευθερίας: ο Σαλβατόρε ως υποκείμενο της κατατροπωμένης και κατακρεουργημένης Ιστορίας και ο Γιόργκεν ως επική μορφή ενός ανεκτέλεστου μύθου, ως ένας πέρα για πέρα ακυρωμένος Ιάσονας.

Ο Μάγκρις στριμώχνεται κατά καιρούς στους δαιδάλους της αφήγησής του, αφήνοντας τη δράση να κολλήσει στο σαθρό έδαφος της εξαντλητικής περιγραφής και του συνεχούς ποιητικισμού, αλλά στο τέλος δεν χάνει τον έλεγχο: το μυθιστόρημά του διευρύνει τη σύγχρονη, μετανεωτερική προβληματική των συνόρων στο έπακρον, αποτελώντας εκ παραλλήλου ένα θαυμαστό γλωσσικό κατόρθωμα.

Περιπλάνηση στο τοπίο της Καβάλας

Πεζογράφος που συνδυάζει τις ποιητικές του εικόνες και την υποβλητική του ατμόσφαιρα με μια σαφώς ρεαλιστική αφήγηση, ο Κοσμάς Ι. Χαρπαντίδης έχει τοποθετήσει στο κέντρο όλης της μέχρι στιγμής παραγωγής του (τρεις συλλογές διηγημάτων κι ένα μυθιστόρημα) τη σχέση των αφανών (ακόμη και σκιωδών) πρωταγωνιστών του με την πόλη.

Από τον «Κέδρο» κυκλοφόρησε πρόσφατα σε δεύτερη, συμπληρωμένη έκδοση η πρώτη συλλογή διηγημάτων του, που δημοσιεύτηκε το 1993 με τον εύγλωττο τίτλο «Μανία πόλεως».

Μήτρα για τα επόμενα βιβλία του Χαρπαντίδη, το «Μανία πόλεως» είναι μια περιπλάνηση στο καβαλιώτικο τοπίο. Τα κείμενα του Χαρπαντίδη δείχνουν άκρως λειτουργικά και εύχυμα όποτε έχουν να διηγηθούν μια συγκεκριμένη ιστορία: για τους πρόσφυγες, για τα παιχνίδια των παιδιών, για τις οικονομικές ζημιές των καπνοπαραγωγών, για τις διώξεις των κομμουνιστών, αλλά και των δεξιών, ή για τον τρόπο ζωής στα εύπορα χρόνια. Οποτε, αντιθέτως, ο συγγραφέας διαλέγει πιο ελεύθερα (ας πούμε εταστικά) θέματα, ο λόγος του δεν αποφεύγει (μολονότι βρισκόμαστε σε βελτιωμένη έκδοση) τον συναισθηματισμό και την εύκολη καταγγελία για τις σύγχρονες αλλοιώσεις στον ιστό της πόλης. Η απόλαυση που προσφέρουν, ωστόσο, τα καλά του κομμάτια δεν χάνει εξ αυτού τη σημασία της.

Νέες εκδόσεις

«Ο Καραγκιόζης λαϊκός  τραγουδιστής»

ΘΩΜΑΣ ΚΟΡΟΒΙΝΗΣ

Κωμωδία για το θέατρο και το Θέατρο Σκιών.

Εργο αυστηρώς ακατάλληλο για ανηλίκους.

Εκδόσεις «Αγρα».

Η παρακμή και η καταστροφή του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού. Ο Θ. Κοροβίνης σατιρίζει μέσα από τις φιγούρες του Καραγκιόζη,που έρχονται να συνομιλήσουν με καινούριους, δικής του έμπνευσης ήρωες, τον τρόπο με τον οποίο χάθηκε μια ολόκληρη μουσική παράδοση.

«Matthew και Shirley»

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ

Ποιήματα. «Απόπειρα».

Στιγμιότυπα καθημερινής φθοράς και απαξίωσης, αιφνίδιες πτήσεις στις παρακαταθήκες της τρυφερής ηλικίας, διαψευσμένες προσπάθειες διαφυγής από μια σαφώς στενόχωρη πραγματικότητα, καθώς και λυρικές εξομολογήσεις χωρίς την παραμικρή προσποίηση.

«Πήλιο»

Φωτογραφίες: Γιάννης Γιαννέλος

Κείμενα: Θανάσης Βασιλείου.

Εκδόσεις «Μίλητος».

Η μυθολογία, η ιστορία και η φύση του Πηλίου σε μια σειρά από εξαιρετικές φωτογραφίες του Γιάννη Γιαννέλου. Το αξιόλογο εικονογραφικό υλικό συνοδεύει ο σχολιασμός του Θανάση Βασιλείου, που διευκολύνει την περιήγησή μας στο λατρεμένο βουνό.

«Γραμμένα λόγια»

ΟΥΡΑΝΙΑ ΜΠΑΓΓΟΥ

Εκδόσεις «Αρμός».

Μικρά, αλλά χαρακτηριστικά επεισόδια από τον τρόπο ζωής στην περιοχή της Ορεστιάδας, στη Δυτική Μακεδονία. Πυκνή, παραστατική γλώσσα και σωστά οργανωμένη αφήγηση.

«Εναντίον του πάπα»

ΑΝΩΝΥΜΟΥ

Μετάφραση: Ελένη Τουλούπη.

Πρόλογος: Σώτη Τριανταφύλλου.

Εκδόσεις Πατάκη.

Ενα βιβλίο - καταπέλτης για τις θεολογικές, ηθικές και πολιτικο-κοινωνικές απόψεις του πάπα Βενέδικτου ΣΤ', όπως προκύπτουν από διαλέξεις και κηρύγματά του της τελευταίας τριακονταετίας. Κρίμα που ο συγγραφέας μιας τόσο αποκαλυπτικής κριτικής παραμένει ανώνυμος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αποστολή στο Λένινγκραντ
Ενας Γκρέκο στην πόλη των τσάρων
Βιβλίο
Η ιστορία μιας οικογένειας
Εθνική Πινακοθήκη
Ο νεοκλασικισμός στα γαλλικά σαλόνια
Εθνικό Θέατρο
Κλασικό βελούδο, νέοι μηχανισμοί
Εικαστικά
Τέχνη με παπιέ μασέ
Επέτειος
Ο τρελός, το περιβόλι και τ' αγκάθια
Θέατρο
Η Τζάκι εξομολογείται
Κινηματογράφος
Ενας έρωτας σαν άρωμα...
«Με την ταινία μου λυτρώθηκα»
Οι δύο ταινίες για τον Δεκέμβρη
Porn in the USA
Μουσική
Η τζαζ που αντέχει
«Δεν φτάνει μόνο η ομορφιά»
Νύχτες Πρεμιέρας 2009
Οδύσσειες του διαστήματος
Προδημοσίευση
Ο άρχοντας του Χόλιγουντ
Ζωή σαν σύγκρουση
Συνέντευξη Ανγκ Λι
Ταξίδι στο Γούντστοκ μέσω Ταϊβάν
Συνέντευξη Εύη Τσέκου
«Η υπόθεση Ζαχόπουλου; Σενάριο για μαύρη κωμωδία»