Έντυπη Έκδοση

Η μαρτυρία ενός ραγδαία μεταβαλλόμενου κόσμου

Arthur Phillips

Βελούδινοι επαναστάτες

μτφρ.: Θωμάς Σκάσσης

εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί, σ. 590

Ο πρωτότυπος τίτλος του πρώτου μυθιστορήματος του Αρθουρ Φίλιπς είναι «Πράγα», η πόλη που συγκέντρωνε το ενδιαφέρον της νεολαίας της Ευρώπης το '90 - χρονιά που εκτυλίσσεται και το μυθιστόρημα. Η πόλη, η οποία περιγράφεται λεπτομερώς στο μυθιστόρημα, όμως, δεν είναι η Πράγα, αλλά η Βουδαπέστη, εκεί όπου έχουν βρεθεί οι πέντε νεαροί Αμερικανοί μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος.

Η ετερόκλιτη συντροφιά βρίσκεται στην ουγγρική πρωτεύουσα για διαφορετικούς λόγους και μέσα από τις προσωπικές τους περιπέτειες μας δίδεται η μαρτυρία ενός ραγδαία μεταβαλλόμενου κόσμου.

Στην εναρκτήρια σκηνή, μία από τις ωραιότερες του βιβλίου, οι πέντε εκπατρισμένοι κάθονται στο ιστορικό καφέ «Ζερμπό», στο κέντρο της Βουδαπέστης, ένα απόγευμα του Μαΐου. Κάποια στιγμή αρχίζουν να παίζουν το παιχνίδι «Ειλικρίνεια», όπου ο κάθε παίκτης με τη σειρά ρωτάει αν κάποια δήλωσή του είναι Αλήθεια ή Ψέματα και οι υπόλοιποι καλούνται να μαντέψουν. Ο επινοητής του παιχνιδιού είναι ο Τσαρλς Γκάμπορ, ένας νεαρός καπιταλιστής που βρίσκεται στην πόλη, αναζητώντας τη λεία του ανάμεσα στις κρατικές βιομηχανίες που εκποιούνται μετά την πτώση του καθεστώτος. Ο Τσαρλς θυμίζει χαρακτήρα του Μεσοπολέμου: μακριά δάχτυλα, μετρημένες και καλά υπολογισμένες κινήσεις, απαλά μαύρα μαλλιά και γραβάτα, πονηρό λοξό χαμόγελο και ανασηκωμένο φρύδι. Χαρακτηριστικό της γραφής τού Φίλιπς είναι η συνύπαρξη του ειρωνικού με τον πανηγυρικό τόνο, η συνεχής σύνδεση και εναλλαγή του παρελθόντος με το παρόν και η παράθεση των δικών του ευφυών παρατηρήσεων.

Γύρω από τον Τσαρλς έχουν συγκεντρωθεί ο Μαρκ, ένας Καναδός που κάνει την έρευνα για τη διδακτορική του διατριβή που έχει θέμα την «Ιστορία της Νοσταλγίας», η Εμιλυ, μια γλυκιά κοπέλα από τη Νεμπράσκα, ο σχολαστικός Σκοτ, που διδάσκει Αγγλικά, και ο νεαρότερος αδελφός του Τζον, ο οποίος τον ακολούθησε μέχρι τη Βουδαπέστη για να επανασυνδεθούν κι εκεί ερωτεύεται τρελά την Εμιλυ.

Οι εκπατρισμένοι Αμερικανοί εντοπίζουν τα αδύναμα σημεία, τις αλήθειες και τα ψέματα ο ένας του άλλου, την ώρα που οι ντόπιοι τρέχουν να δοκιμάσουν το πρώτο τους McDonald. Στην εν λόγω σκηνή εμπεριέχεται μια συνεχής παράθεση αντιθέσεων:

Η αυθεντικότητα σε αντιπαραβολή με την επινόηση, η ειρωνεία κόντρα στην ειλικρίνεια, η νοσταλγία κόντρα στην επιθυμία, η παράδοση κόντρα στη νεωτερικότητα, ενώ η ίδια η πόλη της Βουδαπέστης προβάλλει ως ένα παιχνίδι αντιθέσεων, όπως υπαινίσσεται και το όνομά της, το οποίο προέρχεται από τα ονόματα που έχουν οι δύο αντικριστές πόλεις, η Βούδα και η Πέστη.

Σ' αυτό το ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό μυθιστόρημα του Φίλιπς κύριος πρωταγωνιστής είναι η ίδια η πόλη, την οποία διασχίζει ο Δούναβης. Σ' ολόκληρο το μυθιστόρημα παρατίθενται σκηνές από διάφορες γωνιές της, χαρακτηριστικές εικόνες της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής. Σκηνές από τζαζ κλαμπ, από σπίτια που νοικιάζουν οι ντόπιοι σε ξένους επισκέπτες, από τα γραφεία μιας εφημερίδας όπου ο Τζον πιάνει δουλειά ως αρθρογράφος και περιπλανήσεις καλλιτεχνών και ταξιδιωτών σε αναζήτηση νέων ερεθισμάτων. Οι περιγραφές, οι χαρακτήρες και οι εικόνες τους δίνονται με κινηματογραφική ακρίβεια, με φόντο κτήρια, ρούχα, γωνιές, σκοτεινά κενά ανάμεσα στα κτήρια - μια εκτυφλωτική εικόνα της πόλης και οι μεταβολές μιας συντροφιάς που βρέθηκαν εκεί τη συγκεκριμένη μεταβατική στιγμή.

Ο Θωμάς Σκάσσης απέδωσε με ιδιαίτερη σχολαστικότητα το πολυσέλιδο αυτό μυθιστόρημα, μεταφέροντας την ατμόσφαιρα της πόλης και της εποχής.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Κοινός τόπος, ο φόβος
Με τη μοναδική πένα του Στυλιανού Αλεξίου
Οι παραδοσιακές αξίες και ο οξυδερκής κύριος Ντε Σαντ σήμερα
Σκιές νοσηρών παιχνιδιών
Πώς να ερμηνεύσουμε τη λογοτεχνία;
Το φύλο και οι ανακατασκευές του
Τα αθέατα ζώα και ερπετά «μιλούν» για τη συμμετοχή τους στα παραμύθια
Η δασκάλα του πιάνου στο παλάτι του Χαμίτ
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Κοινός τόπος, ο φόβος
Η μαρτυρία ενός ραγδαία μεταβαλλόμενου κόσμου
Με τη μοναδική πένα του Στυλιανού Αλεξίου
Οι παραδοσιακές αξίες και ο οξυδερκής κύριος Ντε Σαντ σήμερα
Σκιές νοσηρών παιχνιδιών
Πώς να ερμηνεύσουμε τη λογοτεχνία;
Το φύλο και οι ανακατασκευές του
Τα αθέατα ζώα και ερπετά «μιλούν» για τη συμμετοχή τους στα παραμύθια
Η δασκάλα του πιάνου στο παλάτι του Χαμίτ
Η τρίτη ανάγνωση
Η μάσκα του κόκκινου θανάτου
Εκδόσεις Χάρη Πάτση
75 χρόνια εκδοτικής παρουσίας
Από τις 4:00 στις 6:00
Η φαντασία βοηθάει σημαντικά το τραγούδι
Μία αναγνωρίσιμη φωνή
Μουσική
Τα μαχαίρια στα ρεμπέτικα
Άλλες ειδήσεις
Το παγκόσμιο Ιράκ εδώ και τώρα
Οταν ο Σαμπάχ σαμπάχ έγινε με το τσιγάρο φίλος
Ακόμα και το τίποτα χρειάζεται κάποια αβάντα
Στο επόμενο φύλλο της Βιβλιοθήκης, αφιέρωμα στον Νίκο Καββαδία