Έντυπη Έκδοση

Ρούντι Ντούτσκε και Τουίγκι

Δύο «σκληρές» δεκαετίες, του '60 και του '70, έφεραν τα πάνω-κάτω στις νεανικές κουλτούρες. Μέσα σ' αυτές γεννήθηκαν και έζησαν τα γένια, τα μακριά μαλλιά, τα σκισμένα τζιν, η ροκ μουσική, τα ναρκωτικά. Εν τούτοις, αυτά τα παιδιά βρέθηκαν ανάμεσα στην αμφισβήτηση και στη νέα εποχή του καταναλωτισμού.

Γιατί μαζί με τα βιβλία του Μαρξ, που κουβαλούσαν στις ξεφτισμένες στρατιωτικές τους τσάντες, κρατούσαν στο χέρι ένα μπουκάλι κόκα κόλα για να ξεδιψάσουν. Την ώρα που η παλαιά Ευρώπη πέθαινε, θάβοντας με τις νεανικές επαναστατημένες φωνές τις μεταπολεμικές της προκαταλήψεις και ενοχές, μία νέα δύναμη, η Αμερική, έδειχνε τη γοητεία της. Μόνο που αυτή η γοητεία δεν είχε αμφισβητησιακό χαρακτήρα, αλλά κυρίως καταναλωτικό.

Αυτό το πηγαινέλα μεταξύ επανάστασης και κατανάλωσης διερευνά ο συλλογικός τόμος με τον ζωντανό τίτλο «Ανάμεσα στον Μαρξ και στην Coca - Cola. Νεανική κουλτούρα και κοινωνική αλλαγή, 1960 - 1980» (μτφρ.: Νίκος Ζαρταμόπουλος, εκδόσεις Κασταλία). Τον υπογράφουν ως επιμελητές ο Αξελ Σιλντ, καθηγητής νεότερης ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, και ο Ντέτλεφ Ζίγκφριντ, αναπληρωτής καθηγητής νεότερης γερμανικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.

Το κόνσεπτ του εγχειρήματος, όπως και ο τίτλος του οφείλουν πολλά στην ταινία του Γάλλου μοντερνιστή κινηματογραφιστή Ζακ-Λικ Γκοντάρ, «Αρσενικό - Θηλυκό: Τα παιδιά του Μαρξ και της Coca Cola». Σ' αυτήν έχουμε την ερωτική ιστορία δύο «παιδιών του '60», ενός νεαρού που «τρώγεται» για ν' αλλάξει την κοινωνία και μιας ποπ τραγουδίστριας. Η ταινία, η οποία αναμειγνύει στοιχεία από το σινεμά μυθοπλασίας και το ντοκιμαντέρ, θέτει το πρόβλημα: Πού αρχίζει η επανάσταση; Κι όταν τελειώνει, πότε αρχίζει το πέρασμα στην κατανάλωση;

«Η ταινία», σχολιάζουν οι δύο πανεπιστημιακοί επιμελητές, «είναι απόλυτα επιτυχημένη ως πολιτικό σχόλιο του καιρού της και ως ντοκουμέντο μιας εποχής, γιατί ιδιοφυώς κατονόμασε τις κοινωνικές σφαίρες που κυριαρχούσαν εκείνη την περίοδο λόγω των εντάσεων τις οποίες προκαλούσαν. Το επιστημολογικό παράδειγμα "Μαρξ" αντιπροσώπευε την αναγέννηση της πολιτικής σφαίρας, ενώ η "Coca - Cola" απηχούσε την αυξανόμενη σημασία της κανανάλωσης».

Την αμηχανία του μπροστά στον διχασμό ανάμεσα στην επανάσταση και στην κατανάλωση τη μυρίστηκε πρωίμως σ' ένα τεύχος του 1967 το γερμανικό περιοδικό «Σπίγκελ», προτού, δηλαδή, ξεσπάσει το κορυφαίο γεγονός, η εξέγερση του γαλλικού Μάη του '68: «Το θέαμα έχει κάτι που σε μπερδεύει. Οι συμμετέχοντες είναι καταναλωτές και ταυτόχρονα διαδηλωτές, μια ναρκισσιστικά ομφαλοσκοπούσα και ταυτόχρονα στρατευμένη στον ακτιβισμό νεολαία. Chelsea-girls και Ερυθροφρουροί, Rudi Dutschke and Twiggy».

Το δίδυμο των επιμελητών κωδικοποιεί την αφετηρία της νέας επαναστατικής εποχής των νέων, με την ονομασία «1968», γιατί, για πρώτη φορά, συμβαίνει το εξής παράδοξο για τα ήθη της νεανικής κουλτούρας: «Από τη μία η νεολαία διεκδικούσε την ατομική της αυτοπραγμάτωση όσο ποτέ πριν. Από την άλλη, όμως, η ταχύτατη επέκταση των καταναλωτικών επιλογών εξελισσόταν σε οδηγητική αρχή του κυρίαρχου τρόπου ζωής», εκτιμούν.

Ετσι ο στόχος της έρευνας των συμμετεχόντων στον τόμο «Ανάμεσα στον Μαρξ και στην Coca - Cola» ήταν, όπως αναφέρεται στην εισαγωγή, «να δώσει μια πολυεπίπεδη εικόνα της νεανικής κουλτούρας στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια μιας μοναδικής περιόδου ιστορικής μετάβασης, η οποία θα ποικίλλει ανάλογα με το φύλο, την περιφερειακή ιδιαιτερότητα, την κοινωνική προέλευση και το επίπεδο εκπαίδευσης». Ο τόμος είναι χωρισμένος στα ακόλουθα πέντε μέρη: Πολιτική και κουλτούρα στη «χρυσή εποχή». Ελεύθερος χρόνος και νέος καταναλωτισμός. Πολιτική διαμαρτυρία. Μεταμορφώσεις του φύλου. Μορφές κουλτούρας, υποκουλτούρας και αντικουλτούρας. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Ζακλίν ντε Ρομιγί 1913-2010
Εβαλε την Ελλάδα στο επίκεντρο της δυτικής σκέψης
Κερατέα
Οβριόκαστρο: σκουπίδια να γίνει;
Συνέντευξη: Μαρία Ευσταθιάδη
Το θέατρο είναι τόπος ανάστασης νεκρών
Συνέντευξη: Στ. Φασουλής - Οδ. Παπασπηλιόπουλος
Η μόδα ενός έτους είναι και μοιάζει γραία
Τασσώ Καββαδία
Ηταν αυστηρή, όχι κακιά
Τηλεόραση
Τα Χριστούγεννα της κρίσης
Άλλες ειδήσεις
Ρούντι Ντούτσκε και Τουίγκι