Έντυπη Έκδοση

Ο ανερχόμενος σκηνοθέτης Θ. Γλυνάτσης ανεβάζει τους «Δανειστές» του Στρίντμπεργκ

«Χυδαίο να αντιμετωπίζουν τον πολιτισμό ως πολυτέλεια»

«Θρασύδειλη, ανεκπαίδευτη, πολλές φορές χυδαία, με έλλειψη λεπτότητας και κοινωνικής ευθύνης η επίσημη πολιτική»

Ο 35χρονος Θέμελης Γλυνάτσης, μετά το τέλος της Knot Gallery, που αποτέλεσε τη μόνιμη στέγη του και ένα αθηναϊκό ορόσημο της θεατρικής και μουσικής εγχώριας πρωτοπορίας, προσωρινά δένει άγκυρα στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, για να παρουσιάσει την εκδοχή του πάνω στους «Δανειστές» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ (η πρεμιέρα αύριο).

«Πρέπει να απενοχοποιήσουμε λίγο το κλασικό» λέει ο Θέμελης Γλυνάτσης «Πρέπει να απενοχοποιήσουμε λίγο το κλασικό» λέει ο Θέμελης Γλυνάτσης Το σκηνοθέτη τον πρωτογνωρίσαμε το 2006 στην υπόγεια διάβαση του Πεδίου του Αρεως, με την παράσταση τού «Νύχτα μόλις πριν από τα δάση» του Μπερνάρ Μαρί Κολτές. «Είχα γυρίσει από την Αγγλία, δεν με ήξερε κανένας και δεν μου έδινε κανένας δουλειά. Και είπα θα την κάνω μόνος μου στο δρόμο», λέει. Κατόπιν, τον συναντήσαμε ξανά υπό τη στέγη του Απλού Θεάτρου, όπου ο Αντώνης Αντύπας του εμπιστεύτηκε τη «Μοναξιά των κάμπων με βαμβάκι» του Κολτές. Τώρα, μας μιλάει για το «ξεμπρόστιασμα» της πολιτικής με τον «εξοντωμένο» νέο προϋπολογισμό για τον πολιτισμό («μια Πολιτεία που δεν χρηματοδοτεί τον πολιτισμό, την Παιδεία και την Υγεία αυτοαποκαλύπτεται για τα κίνητρά της», λέει) και τον «επικίνδυνο επαναπροσδιορισμό του λαϊκού» που επιχειρείται τελευταία από το Εθνικό Θέατρο.

- Από το 2010 η Knot Gallery ήταν ο χώρος στον οποίο δημιουργούσατε και είχατε επενδύσει καλλιτεχνικά. Πώς αισθάνεστε που δεν υπάρχει πια;

«Πένθος».

- Ηταν παράπλευρη απώλεια του νέου νόμου για τη χρήση γης;

«Οχι, προέκυψε ένα πολεοδομικό ζήτημα με τον ίδιο το χώρο. Δεν θα μπορούσαμε έτσι κι αλλιώς να βγάλουμε άδεια».

- Δεν μπήκατε με τους συνεργάτες σας στη λογική της αναζήτησης νέου χώρου;

«Οχι. Ηταν πολύ δύσκολο και επίπονο σπορ η συντήρησή του».

- Με την επιλογή των «Δανειστών» τι θέλετε να πείτε στο κοινό;

«Προσωπικά, με έχει τρομάξει αυτό το έργο. Οι τρεις χαρακτήρες του, που τους συνδέει μια ερωτική ιστορία του παρελθόντος και του παρόντος, λένε συνεχώς ψέματα, ούτε καν μισή αλήθεια. Ανακατασκευάζουν το παρελθόν τους, ανακατασκευάζουν και το παρόν. Δεν υπάρχει τίποτα το αυθεντικό, κάτι που στην αρχή δεν υποπτεύεσαι καν γιατί "τρως" το παραμυθάκι του 19ου αιώνα. Η σκοπιμότητα της επιλογής του συγκεκριμένου κειμένου συνδέεται με το ότι πρέπει να απενοχοποιήσουμε λίγο το κλασικό».

Οι κώδικες

- Τι εννοείτε να «απενοχοποιήσουμε το κλασικό»;

«Εχουμε γίνει φοβικοί στο κλασικό και όποτε ανεβαίνει κλασικό έργο, πρέπει ο σκηνοθέτης ψυχαναγκαστικά να επιβάλει μια μεταμοντέρνα ανάγνωση και μια μεταμοντέρνα αισθητική. Το ότι συνέγραψε κάποιος το 19ο αιώνα ένα έργο απ' την αρχή μέχρι το τέλος φτιαγμένο από ψέματα είναι από μόνο του πρωτοπορία. Πρέπει απλώς να το ακούσεις, να ακούσεις τους κώδικές του και να τους αναδείξεις για να βγουν στο κοινό. Δεν χρειάζεται κάτι πιο μοντέρνο απ' την ακραία σύμβασή του, δηλαδή. Δεν χρειάζεται να το παίξουμε εμείς πιο ακραίοι».

- Ωστόσο, ο τίτλος «Δανειστές» μοιάζει να σχολιάζει τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.

«Ο Στρίντμπεργκ, από ένα σημείο και μετά, θεωρούσε ότι η ζωή είναι μια συναλλαγή. Κυρίως οι σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών. Δεν πιστεύω ότι ο Στρίντμπεργκ πίστευε στην αγάπη, αν και, κατά τη γνώμη μου, δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική. Για μένα η αγάπη δεν είναι μόνο απλό συναίσθημα. Είναι και το πόσο ανοιχτός είσαι στο ερέθισμα που δέχεσαι από κάτι που δεν είσαι εσύ. Είναι τεράστιας σημασίας να είμαστε ανοιχτοί και να μπορούμε να αγαπάμε, ιδίως σήμερα».

- Μπολιάζετε την «ανάγνωση» του έργου με τις σκέψεις αυτές περί αγάπης;

«Ναι. Και αυτό που τελικά βλέπω να εξελίσσεται είναι η πιο κυνική παράστασή μου! Ο κυνισμός, που είναι τοξικός, δένει τους τρεις ήρωες. Κάτι που κι εμείς πρέπει να ελέγξουμε».

Η διδασκαλία

- Το τελευταίο διάστημα μοιραζόσασταν μεταξύ των απογευματινών προβών και της διδασκαλίας στο Deree, όπου παραδίδατε μαθήματα Ακαδημαϊκής Γραφής και Ερευνας...

«Και ήταν από τις ωραιότερες εμπειρίες της ζωής μου. Μ' αρέσει πολύ η διδασκαλία».

Τους «Δανειστές» σκηνοθετεί ο Θ. Γλυνάτσης στο Θέατρο του Νέου Κόσμου Τους «Δανειστές» σκηνοθετεί ο Θ. Γλυνάτσης στο Θέατρο του Νέου Κόσμου - Το κυρίως αντικείμενό σας, η Φιλοσοφία της Λογοτεχνίας, τροφοδοτεί την εργασία σας στο θέατρο;

«Με κάνει κατ' αρχάς καλύτερο αναγνώστη των κειμένων. Με κάνει επίσης πολύ καλύτερο αναγνώστη της σκηνής. Γενικότερα, στην Ελλάδα υπάρχει μια προκατάληψη από το θέατρο ενάντια στη θεωρία. Και είναι τεράστιο σφάλμα. Οι θεατράνθρωποι βλέπουν τη θεωρία ως κάτι νεκρό ενώ είναι από τα πιο ερωτικά κομμάτια της ανθρώπινης σκέψης. Γιατί η θεωρία κονταροχτυπιέται με την έννοια της απουσίας. Και αυτό είναι η αρχή του έρωτα».

- Στο context που ζούμε, το θέατρο τι ρόλο μπορεί να παίξει;

«Ο Αλέν Μπαντιού είχε πει ότι το θέατρο είναι η μοναδική τέχνη που έχει σχέση με την πολιτική, ακριβώς γιατί συμβαίνει σε παρόντα χρόνο και απευθύνεται σε κοινό - δεν εννοεί ότι το θεάτρο πρέπει να είναι πολιτικοποιημένο. Τι πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να κάνει το θέατρο; Να διδάξει. Τι; Θα σας φανεί αστείο: υπομονή. Το κοινό είναι φοβερά ανυπόμονο. Περιμένει να αποκωδικοποιήσει κείμενα, παραστάσεις, σκηνοθεσίες, αισθητικές, μουσικές επιλογές από το πρώτο 10λεπτο. Αυτό δεν γίνεται. Το θέατρο είναι εξέλιξη της -κοινωνικής/σωματικής- γλώσσας στο χρόνο και στο χώρο. Είναι εξέλιξη. Δεν μπορούμε από το πρώτο τέταρτο να καταλήξουμε.Υπάρχει μια μανία με το που πάμε στο θέατρο να το φορμάρουμε κάνοντάς το ένα προϊόν που μας θυμίζει άλλα προϊόντα για να το βάλουμε στη βιβλιοθήκη των καλλιτεχνικών μας εμπειριών, ώστε να το δεσμεύσουμε. Κάνουμε ακριβώς το αντίθετο από αυτό που θα έπρεπε να κάνουμε. Προσωπικά, με ενδιαφέρει να κάνω το κοινό -καμιά φορά άτσαλα και βίαια- να βιδωθεί στη θέση του και να αφεθεί στη βραδύτητα. Γιατί στη βραδύτητα παρακολουθείς τα «σπασίματα» στο συναίσθημα. Και αυτό θέλει υπομονή και σκέψη. Εμείς, όμως, έχουμε ξεχάσει και να σκεφτόμαστε».

- Περιγράψατε τι πρέπει να κάνει το θέατρο. Εχετε άποψη για ένα Εθνικό Θέατρο;

«Το Εθνικό Θέατρο παίζει σήμερα, κατά τη γνώμη μου, έναν πάρα πολύ επικίνδυνο επαναπροσδιορισμό του λαϊκού. Είναι φοβερά παραπλανητικό να βάζεις ταμπέλα στο πρότζεκτ ενός Εθνικού Θεάτρου "λαϊκό" ή "ελιτίστικο". Το Εθνικό πρέπει να είναι ο βασικός τόπος ενός εξαιρετικού πειραματισμού, της σκέψης και του σπάσιμου των ορίων, ρίσκα με τα οποία δεν θα πάθουμε κάτι. Δεν θα πεθάνει κανείς. Δεν ασχολούμαστε με πυρηνικούς αντιδραστήρες. Δεν έχουμε περιθώρια άλλα για εύκολες λύσεις και παραστάσεις που φαντάζουν λαϊκές».

Τα λουκέτα

- Υπήρξατε από τους πρωτεργάτες των επιτροπών που εργάστηκαν για τη σύνταξη του νέου σχεδίου νόμου για τα θέατρα. Αναρωτιέται κάποιος γιατί ενώ ο νόμος οδεύει για την ψήφισή του, ανακινήθηκε το ζήτημα των λουκέτων.

«Από τη στιγμή που ξεκίνησε αυτή η ιστορία, όλοι αναζήτησαν μια αφήγηση για το ποιος φταίει. Κι εγώ μπήκα στη διαδικασία. Με τη διαφορά ότι αυτή η αφήγηση κρύβει το βασικό κίνητρο. Που είναι ότι η Πολιτεία εδώ και πολύ καιρό απαξιώνει τον πολιτισμό. Δεν είναι απλώς ενόχληση, είναι σύμπτωμα της πολιτικής κρίσης. Οταν η πολιτική θεωρεί τον πολιτισμό πολυτέλεια, έχουμε πρόβλημα στη σύσταση της πολιτικής. Ο πολιτισμός έχει δημιουργήσει την πολιτική. Δεν ξέρω εν τέλει ποιος ξεκίνησε την ιστορία με τα λουκέτα, αλλά ξέρω ότι είναι χυδαίο να αντιμετωπίζουν τον πολιτισμό ως πολυτέλεια».

- Την επίσημη πολιτική, έτσι όπως εκφράζεται από τους κυβερνώντες μέχρι τον πρόσφατα συλληφθέντα κ. Λιάπη, πώς θα την περιγράφατε;

«Θρασύδειλη, ανεκπαίδευτη, πολλές φορές χυδαία, με έλλειψη λεπτότητας και κοινωνικής ευθύνης. Ασχημα τα πράγματα! Πολύ άσχημα! Η πολιτική που ζούμε, σε παγκόσμιο και σε εγχώριο επίπεδο, είναι βίαιη. Η δε ρητορική της κρίσης έχει καταφέρει να αποσυναρμολογήσει την έννοια του πολίτη. Του αφαιρούν τη δουλειά, το μισθό, τώρα σκέφτονται να του πάρουν το πρώτο του σπίτι. Εχει δημιουργηθεί μια φοβία ότι πάντα χρωστάς και πάντα είσαι υπόλογος ενώπιον του νόμου. Αυτά είναι βιαιότητα».

i info

«Δανειστές» του Στρίντμπεργκ, στον Κάτω Χώρο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου. Μετάφραση: Μαργαρίτα Μέλμπεργκ. Σκηνοθεσία: Θέμελης Γλυνάτσης. Σκηνικά: Αδριανός Ζαχαριάς. Κοστούμια: Μαργαρίτα Δοσούλα. Παίζουν οι: Συμεών Τσακίρης, Σοφία Μαραθάκη, Νέστωρ Κοψιδάς, Αλεξάνδρα Ντεληθέου. Από 21.12.2013 μέχρι 13.4.2014

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Σκηνοθέτες/Παραγωγοί
Συνεντεύξεις
Οικονομική και δημοσιονομική πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εθνική Λυρική Σκηνή
Χριστούγεννα με την «Κυρά των Παραμυθιών»
Μουσεία
Την άνοιξη και αν...
Συγγραφείς
«Νιώθω Ευρωπαίος τριακοσίων ετών»
Εκθέσεις
Εκθεση Καβάφη με άρωμα παλιάς Αλεξάνδρειας
Συνεντεύξεις
«Χυδαίο να αντιμετωπίζουν τον πολιτισμό ως πολυτέλεια»
Κι αυτά
Ελληνες ζωγράφοι στην παραμεθόριο
Κι εκείνα
Ραντεβού στη Βιβλιοθήκη
Χριστούγεννα στο Μουσείο
Με 29 ευρώ τρεις παραστάσεις
TV & Media
Με Σαββίδη η Δ.Τ. Θεσσαλονίκης
Βεντέτα στον καιρό του αμερικανικού εμφυλίου
Al Jazeera Τουρκία
Μνημεία
Πωλείται ρημαγμένη