Έντυπη Έκδοση

Διαχρονικά

  • Ο χορός και... πώς κρατεί

    Σε δοκιμασία το «Θέατρο Δόρα Στράτου» Γάμος γινόταν πριν από λίγο καιρό, εδώ στην Αθήνα, και στο γλέντι που ακολούθησε, γαμπρός και νύφη κλήθηκαν να σύρουν τον χορό.

    Ε, ρε λεβεντιές! Στιγμιότυπο από παράσταση του «Θεάτρου Ελληνικών Χορών Δόρα Στράτου» Ε, ρε λεβεντιές! Στιγμιότυπο από παράσταση του «Θεάτρου Ελληνικών Χορών Δόρα Στράτου» Αλλά, καθώς δεν ήξεραν ούτε βαλς ούτε ταγκό ούτε τα ελληνικότατα τσάμικο και συρτό, αρκέστηκαν σ' αυτά τα εισαγόμενα - και τις ντόπιες απομιμήσεις των ημερών μας - χέρια ψηλά!- που δεν ευνοούν τη σωματική επαφή. Χρειάστηκε να σηκωθούν κάποιοι μεγαλύτεροι για να τηρηθεί η παράδοση.

    Μέρες αποκριάς (κεφιού και χαράς, αν αγαπάτε) και να σταθώ ενδεικτικά στη δοκιμασία που περνάει ένα από τα παλιότερα παραδοσιακά χορευτικά συγκροτήματα. Είναι οι «Ελληνικοί Χοροί Δόρα Στράτου», ένα σωματείο που δημιουργήθηκε πριν από 56 χρόνια (το 1953) από το πάθος μιας γυναίκας, με επιφανείς συμπαραστάτες (Βασιλείου, Τσαρούχης, Μόραλης, Ελύτης, Χατζιδάκις, Λιδωρίκης, Χορν, Χατζημιχάλη, Μπαχάουερ -ό,τι ελληνικότερο). Χορευτικές παραστάσεις, σε θεατρική μορφή, ανελλιπώς κάθε καλοκαίρι στο υπαίθριο Θέατρο Φιλοπάππου (που δημιουργήθηκε το 1964 με εντολή του τότε πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή), με αυθεντικές παραδοσιακές φορεσιές (περί τις 2.000), μαθήματα και σεμινάρια χορού, βιβλιοθήκη με αρχείο ηχογραφήσεων και φωτογραφιών, εκδόσεις δίσκων και βιβλίων συνθέτουν τις δραστηριότητες τού σωματείου, που είναι γνωστό και από εμφανίσεις στο εξωτερικό.

    5.000 όμιλοι!

    Η Δόρα Στράτου αποσύρθηκε για λόγους υγείας το 1983 και πέθανε τον Ιανουάριο του 1983 σε ηλικία 85 ετών. Το έργο της συνεχίζεται έκτοτε υπό την προεδρία του Αλκη Ράφτη, καθηγητή, συγγραφέα μελετών για τον χορό και εκλεγμένου προέδρου του Διεθνούς Συμβουλίου Χορού της UNESCO. Με την ιδιότητα αυτή συμμετέχει σε ανά τον κόσμο χορευτικά συνέδρια (πρόσφατα στη Μόσχα), όπου διαπιστώνει την έγνοια για τους παραδοσιακούς χορούς (που δεν φαίνεται να υπάρχει εδώ).

    Θα εκπλαγείτε ωστόσο, όπως κι εγώ, όταν άκουσα από τον κ. Ράφτη ότι στην Ελλάδα υπάρχουν 5.000 όμιλοι παραδοσιακών χορών και περί τους 1.000 στις ανά τον κόσμο ελληνικές παροικίες (εκεί, το έχω ζήσει, χαίρονται να χορεύουν οι ίδιοι και τα παιδιά τους ελληνικούς χορούς).

    Αλκης Ράφτης: «Χωρίς βοήθεια θα κλείσουμε» Αλκης Ράφτης: «Χωρίς βοήθεια θα κλείσουμε» Πότε απολαμβάνουμε ελληνικά παραδοσιακά τραγούδια και χορούς; Το Πάσχα, κυρίως, στις εθνικές επετείους και σε τοπικά πανηγύρια (άντε και σε κάποιο... πραξικόπημα), οπότε και τα καταδέχονται τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, που τους άλλους χρόνους ξεσαλώνουν με τα ξενόφερτα που λέγαμε.

    (Να θυμίσω εδώ, για λόγους... ιστορικούς, ότι ώς τα μέσα του 1960 οι άνθρωποι χόρευαν αγκαλιασμένοι. Με την έξαρση του ροκ άρχισαν να απομακρύνονται, για ν' αποχωριστούν με το σέικ, τα ποπ και τα συναφή -πράγμα που σηματοδοτεί, κατά κάποιους κοινωνιολόγους, και τη μοναξιάρικη εποχή που ζούμε.)

    Αβοήθητοι

    Τον περασμένο Νοέμβριο το «Θέατρο Δόρα Στράτου» ταράχτηκε από την αξίωση κάποιων, οι οποίοι εμφανίστηκαν ως διεκδικητές-κληρονόμοι (με φιρμάνια του... 1869) του δημόσιου και αρχαιολογικού χώρου όπου δίνει τις παραστάσεις του. Με τη δημοσιότητα που δόθηκε, το πράγμα βάλτωσε. Παραμένει όμως κρίσιμο για την ύπαρξη του σωματείου και του θεάτρου, το γεγονός ότι οι τρεις φορείς, τα υπουργεία Πολιτισμού και Τουρισμού και η Περιφέρεια Αττικής, που επιδοτούσαν το σωματείο με 50.000 ευρώ το καθένα τον χρόνο, εδώ και δύο χρόνια, παρά τις οχλήσεις, δεν έχουν δώσει τίποτα. «Τα χρήματα αυτά είναι θεσμοθετημένα, αλλά προφανώς δόθηκαν αλλού. Αυτό μας τσάκισε», λέει ο κ. Ράφτης. «Αφήστε που, ώσπου να επικοινωνήσουμε με τον αρμόδιο υπουργό ή κάποιον άλλο υπεύθυνο, έχει αντικατασταθεί».

    Πώς τα βγάζετε πέρα;

    «Περικόπτοντας τα έξοδα. Ενδεικτικά, από τα 12 άτομα που είχαμε για τη φροντίδα των στολών, έμεινε ένα, κι αυτό απολύθηκε. Το μόνο έσοδο που έχουμε είναι από τα μαθήματα».

    Οπότε;

    «Ολα θα κριθούν τον Μάιο, οπότε αρχίζουν οι παραστάσεις. Χωρίς βοήθεια θα κλείσουμε».

    Διαβάζω στο βιβλίο της Δόρας Στράτου «Μια παράδοση... Μια περιπέτεια...»:

    «Θέλω ν' αφήσω πίσω μου ένα μουσείο, ζωντανό και όχι μουσειακό, που να καλύπτει πολλές πλευρές του θέματος. Γιατί υπάρχουν πολλές πλευρές. Δεν τις έχουν ακόμα αντιληφθεί».

    Υπάρχει περίπτωση να τις αντιληφθούν και να διασωθεί αυτός ο θησαυρός;

    Και, για να τελειώσω αυτό το σημείωμα όπως το άρχισα, ο κ. Ράφτης με πληροφορεί ότι πολλά ζευγάρια που ετοιμάζονται να παντρευτούν περνούν από τη σχολή (το σωματείο στεγάζεται στην οδό Σχολείου 20, στην Πλάκα) και μαθαίνουν στοιχειωδώς παραδοσιακούς χορούς, ώστε να τους σύρουν μετά τον χορό του Ησαΐα. *

  • Ετσι & Αλλιώς

    Εκείνο που μου αρέσει στον Κώστα Γαβρά είναι ότι σε κάθε του ταινία καταπιάνεται μ' ένα θέμα γήινο, που ζεματάει.

    Από το «Ζ» (πριν από 40 χρόνια, με τα πλήθη, εκεί έξω που βρισκόμουν, να κάνουν ουρές και να χειροκροτούν σε κάθε σκηνή) ώς τον «Παράδεισο στη Δύση», που είδα στην πρώτη προβολή του. Μια ταινία -η πρώτη του ελληνογαλλική- με θέμα τη λαθρομετανάστευση, δοσμένο με αγάπη, ανθρωπιά, κάποιες δόσεις χιούμορ και, επιπλέον, με πολλή ελληνική θάλασσα (θαλασσοπνίχτρα για πολλούς απ' αυτούς τους έρμους) και φως. Και η επόμενη, με Ελλάδα να είναι.

    ***

    Διατηρητέα, ως γνωστόν, με νεότερη απόφαση του αρμόδιου συμβουλίου του ΥΠΠΟ, και τα οχτώ (αντί των δύο που προέβλεπε προηγούμενη απόφαση) τα προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας. Από τις απέλπιδες προσπάθειες να διασωθεί ό,τι έχει απομείνει από το παρελθόν αυτής της πόλης, το πολυτιμότερο κομμάτι της οποίας έχει αφανιστεί (όπως π.χ. οι γειτονικές με τα προσφυγικά φυλακές Αβέρωφ, ενώ αντίθετα, λίγο πιο πάνω διασώθηκε ένα μίζερο κατασκεύασμα της Αγροτικής Τράπεζας). Απομένει να δούμε αν θα ανακαινιστούν (και δεν διάβασα κάτι σχετικό) ή θα αφεθούν να καταρρεύσουν, όπως έχει γίνει δα με άλλα κηρυγμένα διατηρητέα.

    Δεν τσίμπησαν, στο βαθμό που αναμενόταν, οι τηλεθεατές με τα μηχανάκια, που καθορίζουν τα γούστα του τηλεοπτικού κοινού (να μην ξέρω ούτε έναν που να 'χει τέτοιο μηχανάκι στο σπίτι του!) η σειρά η βασισμένη στα «Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου, και το «Αλφα» που την είχε (αντί ενός δημόσιου καναλιού) παραγγείλει, ζήτησε από τον σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη να περιορίσει τα επεισόδια. Δεν ήταν φαίνεται τόσο κακό ώστε να αρέσει. Ανάλογη μεταχείριση επιφύλαξε στο ίδιο βιβλίο της Σωτηρίου το υπουργείο Παιδείας, που ενώ το είχε επιλέξει ως συμπλήρωμα της Ιστορίας στους μαθητές της Στ' Δημοτικού, παραμένει καταχωνιασμένο σε κάποιες αποθήκες. Μήπως ζούμε σε άλλη χώρα;

    ΣΗΜ. 1. Ο Μεσσήνιος υπουργός Πολιτισμού δεν χορεύει καλαματιανό; 2. Κάποτε ψήφιζαν και τα δέντρα - γιατί τα κόβουν;

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Άλλες ειδήσεις
Οι νέοι ηθοποιοί δεν έχουν τη σπιρτάδα των παλιών
Οι Ινδοί ξανάρχονται
«Σήμερα μπερδεύουν το διαμάντι με το γυαλί»
Πέρα από τις στέγες στον ήλιο
Με θαυμασμό και φθόνο
Πέντε σάουντρακ για Οσκαρ
Ο Ινδός, ο Ελληνας και οι άλλοι
Δεν θέλω να παίζω τον χαβαλέ, που λέει αστειάκια
Μπολερό με τον θάνατο στη Λισαβόνα
Ο γνήσιος πόνος ξανακάνει τη ζωή πραγματική
Σαν άλλος Λιρ μέσα στο χιόνι
Από τον πρωθυπουργό μέχρι τον δήμαρχο, όλοι ένα ρόλο υποδύονται
Ο,τι έμεινε ατόφιο...