Έντυπη Έκδοση

Τυπογραφείο

  • Η λυτρωτική ουτοπία της ποίησης

    Η ποίηση θρηνεί για τα δεινά και τις απώλειες της Ιστορίας, αλλά δεν παύει να διακηρύσσει την ανάγκη μιας σωτήριας προσδοκίας. Μάρκος Μέσκος «Στον Ενικό και Πληθυντικό ψίθυρο».

    Τι είναι η ποίηση και τι ακριβώς ζητάει ο ποιητής από την τέχνη του; Το ερώτημα έχει τεθεί, βεβαίως, άπειρες φορές ανά τους αιώνες και απάντηση δεν έχει βρεθεί. Τούτο δεν σημαίνει πως οι ποιητές δεν θα εξακολουθήσουν να αναρωτιούνται εις το διηνεκές για τη φύση και τον προορισμό της δουλειάς τους, προσπαθώντας, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, να κατανοήσουν τη λειτουργία της.

    Με το βιβλίο του «Στον Ενικό και Πληθυντικό ψίθυρο» (εκδόσεις «Νεφέλη»), ο Μάρκος Μέσκος δοκιμάζεται σε μια πυκνή άσκηση ποιητικής, η οποία ανατρέχει στο σύνολο της πενηντάχρονης παραγωγής του, αναδεικνύοντας τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της.

    Ποιητής της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, η οποία ήρθε σε επαφή με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την Κατοχή και τον Εμφύλιο στη διάρκεια της παιδικής ή της εφηβικής της ηλικίας, ο Μέσκος είχε πάντα στραμμένο το βλέμμα του στα συλλογικά πάθη, χωρίς, εννοείται, να παραγνωρίζει κατά το παραμικρό το βάρος της ατομικής περιπέτειας στον στίχο του. Αναλογιζόμενος την πορεία του στη φάση της ωριμότητας, ο Μέσκος δεν μπορεί παρά να τονίσει την αντάρα της Ιστορίας στις λέξεις και στις εικόνες του, ξέροντας πως έπαιξε αναπόδραστο ρόλο στην άρθρωση της φωνής του.

    Η Ιστορία σάρωσε τους ανθρώπους και τις συνειδήσεις στην εποχή του Μέσκου κι ο ίδιος, όπως και πολλοί προκάτοχοί του της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, βρήκε την ανάσα και τον ρυθμό του καταρτίζοντας καταλόγους με νεκρούς φίλους και συντρόφους.

    Ομως, όλα αυτά θα ανήκαν κάπου αλλού και θα είχαν μιαν άλλη σημασία, συγκροτώντας ένα υλικό καθαρώς ιστορικής τάξης, αν δεν φωτίζονταν από τον λόγο της ποίησης, που μπορεί να βλέπει τον κόσμο ως μια διαρκή κίνηση μεταξύ της ζωής και του θανάτου, να βρίσκει κάτω ή πίσω από τα πραγματικά γεγονότα την εσώτερη αναστάτωση της ύπαρξης, να συνομιλεί με το ακατάληπτο του παραλόγου, αλλά και να κηρύσσει μια λυτρωτική, πέραν όλων των διαψεύσεων, ουτοπία, χωρίς να υποχωρεί ούτε πόντο από τη μοναξιά της.

    Με σύντομα, επιγραμματικά σπαράγματα, που μοιάζουν με στίχους οι οποίοι έχουν εκπέσει από μια χαμένη συλλογή και αποκτούν συχνά τη μορφή της ημερολογιακής γραφής, του δοκιμίου ή της φιλολογικής σημείωσης και παραπομπής, ο Μέσκος φτιάχνει ένα βιβλίο βασισμένο στην κατασταλαγμένη πείρα, αλλά και στην απροσδιόριστη λογικά μαστοριά του ποιητικού τεχνίτη -ένα βιβλίο που προϋποθέτει τη θεωρία χωρίς να θεωρητικολογεί και μιλάει για το εργαστήριο του καλλιτέχνη χωρίς να αποβάλλει τη μαγική σαγήνη του ποιητή.

  • Ο μοναχός και τα κουτάβια

    Την ημέρα του θανάτου του αρχιεπισκόπου ο μοναχός ενός παραθαλάσσιου μοναστηριού χάνει τη σκυλίτσα του.

    Προσπαθώντας να αναστήσει τα κουτάβια της, που πεθαίνουν ένα ένα με τη σειρά τους, ο μοναχός υποχρεώνεται σε έναν πικρότατο απολογισμό ζωής. Πνιγμένος από την καταπίεση του ηγουμένου και από τις φρικτές στερήσεις του μοναστικού βίου, ο Βικέντιος δεν χαίρεται ποτέ τίποτε. Κι όταν όλοι τριγύρω του οδεύουν στον τάφο, εκείνος μένει πεντάρφανος στο ρημαγμένο μοναστήρι του, να διαφεντεύει το κενό.

    Στη νουβέλα του «Η δεξιά τσέπη του ράσου» (εκδ. «Εστία»), ο Γιάννης Μακριδάκης, που έχει γεννηθεί στη Χίο το 1971, κατορθώνει να δείξει με υποδειγματικό τρόπο την άλωση του συλλογικού από το ατομικό σε καιρούς πλήρους έκπτωσης του συλλογικού. Κανένα εξωτερικό γεγονός (ο θάνατος του κορυφαίου ιεράρχη, τα εκκλησιαστικά καθήκοντα, οι κοινωνικές υποχρεώσεις του μοναστηριού - όλα εντελώς τηλεοπτικοποιημένα και επιδερμικά) δεν είναι σε θέση να παρηγορήσει τον Βικέντιο και τον φόβο της μοναξιάς ο οποίος καταλαμβάνει την ύπαρξή του όταν πεθαίνει η σκυλίτσα του - μόνο όταν θα επιζήσει ένα από τα κουτάβια, θα κατορθώσει κι ο μοναχός να αποκαταστήσει επαφή με το περιβάλλον και να ισορροπήσει. Ακρως ατμοσφαιρικοί, ας σημειωθεί, οι χώροι του μοναστηριού, καθώς και ανάγλυφα σμιλεμένος ο χαρακτήρας του Βικέντιου.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Βαγγέλης Ραπτόπουλος
«Η απαισιοδοξία προκαλεί τη βία»
Γιούαν Μακ Γκρέγκορ
Συνέντευξη με έναν «Πεφωτισμένο»
Δημοπρασία των Σόθμπις
«Διόρθωση» και στην αγορά τέχνης
Δημοσκόπηση
Η ψυχαγωγία σε αριθμούς
Διεθνές Φεστιβάλ Φωτογραφίας
Φεστιβάλ με ελληνική υπογραφή
Εικαστικά
Η 2η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης βγαίνει στο δρόμο
Ενωση Γραφιστών Ελλάδας
Εκθεση με γραφήματα εφημερίδων
Θάνος Μικρούτσικος
«Προχωρώ, κοιτώντας συχνά πίσω»
Θέατρο
Το εξπρές του κρατητηρίου
Η δυστυχία της ευτυχίας
Κατερίνα Κοσκινά
«Το μουσείο δεν πρέπει να έχει τη μυρωδιά του παλιού»
Κριτική βιβλίου
Goodbye Lenin
Χριστιανόπουλος ανθολογεί Τσιτσάνη
Αυτοκριτική ενός πολέμου
Μέλοντι Γκαρντό
The sound of Melody
Μνημεία
Χρόνια πολλά, monsieur Eiffel
Μουσική
Ελληνικό φλερτ με την τζαζ
Ντανιέλ Μελίνγκο
Ο ρεμπέτης του τάνγκο
Πίτερ Μπρουκ
«Το μεγαλύτερο κρίμα σήμερα είναι ο ρατσισμός»
Φεστιβάλ Κανών
Απ' την Ευελπίδων στην Κρουαζέτ
«Ενα κάποιο βλέμμα» των Κανών στον Γιώργο Λάνθιμο
Φεστιβάλ των Βρυξελλών
Ανοιγμα σε Αφρική και Ασία κάνει η βελγική πρωτεύουσα