Έντυπη Έκδοση

Αρθρο

  • Ριζική πολιτική μεταρρύθμιση με δημοκρατικές διαδικασίες

    Η επανάσταση στο Γουδί (15-8-1909) παραμένει στην ιστορική συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας το ορόσημο της μεγάλης ανατροπής που σάρωσε τον φαύλο παλαιοκομματισμό του 19ου αιώνα και έφερε στο προσκήνιο μια νέα γενιά πολιτικών, με σημαντικότερο τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

    Απότοκα αυτής της ανατροπής υπήρξαν ο εκσυγχρονισμός του κράτους και των θεσμών, η εγκαθίδρυση σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος, η θεμελίωση της οικονομικής ανάπτυξης, η ανάκτηση της εθνικής αυτοπεποίθησης και αξιοπρέπειας, η δυναμική συμμετοχή στους Βαλκανικούς Πολέμους και ο διπλασιασμός της ελληνικής επικράτειας. Καταλυτικό στοιχείο του κινήματος στο Γουδί υπήρξε η πάνδημη συμμετοχή του λαού και ο αναίμακτος χαρακτήρας του (αξίζει να σημειωθεί ότι η τεράστια αυτή τομή πραγματοποιήθηκε χωρίς να καταλυθεί καν η κοινοβουλευτική διαδικασία).

    Τα δημοσιογραφικά κείμενα που προηγήθηκαν και συνόδευσαν το Γουδί εντυπωσιάζουν σήμερα, διότι κατά έναν εκπληκτικό τρόπο ισχύουν ως ανάλυση της σημερινής πολιτικής κατάστασης. Εκατό χρόνια μετά, μοιάζει σαν η ελληνική κοινωνία να διήνυσε μια τροχιά και να κατέληξε στο ίδιο σημείο: οικονομική κατάρρευση, διακύβευση της εθνικής κυριαρχίας, ανύπαρκτη παρουσία στο διεθνές γίγνεσθαι, αποσύνθεση των κρατικών μηχανισμών, τερατώδης διαφθορά και φαυλότητα.

    Επανέρχεται επομένως, απολύτως επίκαιρο, το αίτημα μιας ριζικής πολιτικής μεταρρύθμισης που θα απαλλάξει τη χώρα από το άγος της πολιτικής διαφθοράς, της οικογενειοκρατίας, της αναξιοκρατίας και της ανικανότητας. Και θα θεσπίσει νέο θεσμικό πλαίσιο, με εγγυήσεις που θα αποτρέψουν στο μέλλον τον εκφυλισμό της Δημοκρατίας μας σε κληρονομική ολιγαρχία τριτοκοσμικού τύπου. Και ταυτόχρονα θα αναδείξει τα καλύτερα στοιχεία της κοινωνίας μας στο πολιτικό προσκήνιο.

    Μέτρα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι (ενδεικτικά): ριζικός διαχωρισμός των εξουσιών, ασυμβίβαστο βουλευτικής - υπουργικής ιδιότητας (ώστε να παύσουν τα υπουργεία να λειτουργούν ως μηχανισμός εξυπηρέτησης των ψηφοφόρων του υπουργού), εκλογικό σύστημα σταθερό και με στενή περιφέρεια, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι εκλογικές δαπάνες, προκαθορισμένη θητεία του Κοινοβουλίου και απαγόρευση της τυχοδιωκτικής πρόωρης διάλυσής του χάριν εκλογικών σκοπιμοτήτων, πλήρης κατάργηση των βουλευτικών προνομίων, της βουλευτικής ασυλίας και του νόμου περί ευθύνης υπουργών, περιορισμός της θητείας των βουλευτών σε δύο τετραετίες, θέσπιση μηχανισμού ελέγχου του «πόθεν έσχες» των πολιτικών, δυνατότητα λαϊκής πρωτοβουλίας για δημοψήφισμα, δυνατότητα ανάκλησης βουλευτών για ποινικά αδικήματα κ.ά.

    Αυτά τα μέτρα, που περιλαμβάνουν στοιχεία άμεσης δημοκρατίας, στην ουσία μεταβάλλουν το πολίτευμα της χώρας, καταργώντας τις ολιγαρχικές πλευρές του και καθιστώντας κέντρο βάρους του πολιτικού συστήματος τον πολίτη. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα μπορούν να θεσπιστούν με αναθεωρητική διαδικασία, ενώ όσα αφορούν μη αναθεωρητέες διατάξεις, μπορούν να θεσπιστούν με την διαδικασία του δημοψηφίσματος, που προβλέπει το υπάρχον Σύνταγμα, και που εκφράζει τη λαϊκή κυριαρχία στην πιο άμεση και γνήσια μορφή της.

    Είναι ενδεικτικό της κρίσης το γεγονός ότι, κορυφαίοι παράγοντες του σημερινού κομματικού συστήματος, που κυβέρνησαν και άρα ευθύνονται για το σημερινό αδιέξοδο, εμφανίζονται σήμερα σαν θιασώτες, και μάλιστα ρητά, ενός νέου Γουδή, που όπως κηρύσσουν θα προκύψει από τα... σημερινά πολιτικά κόμματα. Οι εξαγγελίες αυτές είναι συνθηματολογικές και ανεύθυνες, αντιφάσκουν με την κοινή λογική και στερούνται σοβαρότητας. Στην ουσία, κάποιοι φαντάζονται μία προσομοίωση του Γουδή, που θα λειτουργήσει ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ για τα ανομήματα και τις ευθύνες του σημερινού πολιτικού σκηνικού.

    Είναι αυτονόητο ότι τέτοιου τύπου μεταβολές, αυτο-αναιρετικές του σημερινού πολιτικού συστήματος, είναι αδύνατον να υλοποιηθούν από τα σημερινά πολιτικά κόμματα. Το 1909, με την έκρηξη του κινήματος, ο Γεώργιος Β' διόρισε μία παλαιοκομματική κυβέρνηση υπό τον Κ. Μαυρομιχάλη, με εντολή να υλοποιήσει τα αιτήματα του Στρατιωτικού Συνδέσμου. Η κυβέρνηση αυτή, που ήταν το τελευταίο χαρτί του καταρρέοντος παλαιοκομματισμού, απέτυχε, όπως ήταν φυσικό, να πραγματοποιήσει τις αιτούμενες μεταρρυθμίσεις και προκάλεσε χάος και βίαιες αντιδράσεις, με αποτέλεσμα να κληθεί εσπευσμένα στην Αθήνα ο Βενιζέλος, για να δώσει τη λύση.

    Η σημερινή ελληνική κοινωνία διαθέτει δημοκρατική ευαισθησία και υγιείς δυνάμεις, αποστασιοποιημένες από τα κόμματα του παρόντος, όπως απέδειξε η πρωτοφανής αποχή των ψηφοφόρων στις πρόσφατες ευρωεκλογές. Αυτές οι δυνάμεις μέχρι τώρα τηρούν στάση αναμονής, αλλά είναι βέβαιο ότι θα πλαισιώσουν μία δημοκρατική, σοβαρή και υπεύθυνη προσπάθεια ριζικής μεταβολής του σημερινού σκηνικού.

    *Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Γενεύης, πρόεδρος των ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ (www.dimokratikoi.gr)

    Ο Στάθης κάνει χρήση της αδείας του

  • Παρεμβάσεις και εντυπώσεις γύρω από το θεσμό της Δικαιοσύνης

    Οι τελευταίες ενέργειες του υπουργού Δικαιοσύνης σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στις φυλακές της χώρας δημιουργούν πρόδηλα θετικές εντυπώσεις στην κοινή γνώμη για τη θέληση και την αποφασιστικότητά του να πατάξει τα εγκληματικά κυκλώματα που ανθούν μέσα σ' αυτές.

    Παράλληλα όμως οι ενέργειες αυτές δημιουργούν -ιδιαίτερα στον νομικό κόσμο της χώρας- και αρνητικές εντυπώσεις περί παρεμβατικών διαθέσεων του υπουργού στην εσωτερική λειτουργία της Δικαιοσύνης και μάλιστα της Εισαγγελίας.

    Την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Δικαιοσύνης ζήτησε τη διεξαγωγή προκαταρκτικής εξέτασης για την κατάσταση στις φυλακές της Αγιάς Χανίων, κάνοντας χρήση της διάταξης (άρθρο 30 του ΚΠΔ) που αποτελεί κατάλοιπο αναχρονιστικών αντιλήψεων πεπαλαιωμένων εποχών (προ του Συντάγματος του 1975), όταν ο εισαγγελέας κατά το ένα σκέλος ανήκε στην εκτελεστική εξουσία και αποτελούσε τον μακρύ βραχίονα της εκάστοτε κυβέρνησης στη Δικαιοσύνη. Το αναχρονιστικό αυτό νομικό κατάλοιπο αφέθηκε το 2003 -για προφανείς λόγους πολιτικής σκοπιμότητας- μετά την κατάργηση της αντισυνταγματικής διάταξης που προέβλεπε δικαίωμα του υπουργού Δικαιοσύνης να παραγγέλλει την άσκηση ποινικής διώξεως. Θεωρήθηκε τότε η νέα αυτή διάταξη ως ανίσχυρη ουσιαστικά, αφού τη διεξαγωγή προκαταρκτικής εξέτασης μπορούσε να ζητήσει από τον εισαγγελέα κάθε πολίτης με την απλή υποβολή μηνυτήριας αναφοράς. Για το λόγο αυτό, άλλωστε, οι προκάτοχοι του σημερινού υπουργού επιμελώς απέφυγαν να κάνουν χρήση της συγκεκριμένης διατάξεως, δεδομένου ότι ουδέν ουσιαστικό αποτέλεσμα θα επαγόταν, ενώ παράλληλα θα δημιουργούσε εντυπώσεις περί αναμείξεως της εκτελεστικής εξουσίας στο έργο της Δικαιοσύνης.

    Ομως στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Υπουργός προχώρησε και ένα βήμα παραπάνω. Εταξε προθεσμία (ολιγοήμερη μάλιστα) για τη διεξαγωγή της ποινικής προκαταρκτικής εξετάσεως, υπερβαίνοντας και το γράμμα και το πνεύμα της διατάξεως και παρεμβαίνοντας με τον τρόπο αυτό στο ανακριτικό - δικαστικό έργο. Ολα αυτά ήταν ασφαλώς σε γνώση του υπουργού και όσων ενδεχομένως τον παρότρυναν να προβεί στην ενέργεια αυτή. Προχώρησε όμως προκειμένου να επιδείξει δημόσια το (μη αμφισβητούμενο και υπαρκτό όντως) ενδιαφέρον του για την πάταξη της διαφθοράς στις φυλακές.

    Χθες εξάλλου ο υπουργός Δικαιοσύνης ανακοίνωσε -στο πλαίσιο της εξαγγελίας μέτρων για την πάταξη της εγκληματικότητας και της διαφθοράς στις φυλακές- ότι ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ανέθεσε ειδικά καθήκοντα για την εξυγίανση των φυλακών σε συγκεκριμένο αντεισαγγελέα.

    Για ποιο λόγο άραγε ο υπουργός Δικαιοσύνης έσπευσε να προβεί στην ανακοίνωση της ενέργειας αυτής, που αφορά καθαρά την εσωτερική λειτουργία της Εισαγγελίας; Δεν δημιουργείται αλήθεια έτσι η -εσφαλμένη- εντύπωση ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης συμμετέχει στην εσωτερική λειτουργία της Εισαγγελίας και ενδεχομένως την καθοδηγεί;

    Είναι θεμιτή η φιλοδοξία κάθε υπουργού να εντυπωσιάζει θετικά την κοινή γνώμη με ενέργειες και εξαγγελίες. Οταν όμως οι ενέργειες αυτές δημιουργούν -εσφαλμένα έστω- εντυπώσεις παρεμβατισμού ή και ταύτισης της εκάστοτε κυβέρνησης με τη δικαιοσύνη, τότε οι συγκεκριμένες ενέργειες μπορεί να αποβούν επιβλαβείς ή και επικίνδυνες για τους θεσμούς και την αυτοτέλειά τους.

    Ο υπουργός Δικαιοσύνης -ο εκάστοτε υπουργός Δικαιοσύνης- θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός με τα ζητήματα που άπτονται της αυτοτέλειας και της ανεξαρτησίας των θεσμών και μάλιστα της διάκρισης των εξουσιών του κράτους, χωρίς να παρασύρεται στα ζητήματα αυτά από αυτόκλητους -καλοπροαίρετους ή μη- συμβούλους. Και ασφαλώς δεν θα πρέπει ποτέ να λησμονεί ότι, σύμφωνα με το Σύνταγμα και το νόμο (άρθρο 24 παρ. 1 του Οργανισμού των Δικαστηρίων), «η Εισαγγελία αποτελεί δικαστική αρχή ανεξάρτητη από την εκτελεστική εξουσία».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Αλλαγή στη διοίκηση της ΕΥΠ
Ζητούν από την ΕΥΠ «αντιτρομοκρατικές επιτυχίες»
Φοβάται κομματική διαχείριση υποθέσεων
Ο εισαγγελέας με το ρεκόρ υποθέσεων στο... αρχείο
Υποβαθμίζει την αλλαγή ο Αντώναρος
Κώστας Καραμανλής
«Αν χρειαστεί θα πάρουμε νέα μέτρα»
ΠΑΣΟΚ
Δημοσιονομικός εκτροχιασμός
Σωφρονιστικό σύστημα
Φιλόδοξη έρευνα για τα κυκλώματα στις φυλακές
Βατοπέδιο
Επιστρέφουν 41 εκατ. ευρώ στο Βατοπέδιο
Υπόθεση Siemens
Στη Γερμανία θα εκτίσει την ποινή του, λέει η Ελλάδα
Νέος κόλαφος για Ζαγοριανό
Κυπριακό
«Να μην ασκεί πιέσεις η Ευρώπη»
ΟΝΝΕΔ
Αγριότητες στην ΟΝΝΕΔ με κάλπες στα κρυφά και «φουσκωτούς»
Παραβίαση ελληνικού εναέριου χώρου
Μπαράζ υπερπτήσεων πάνω από το Αγαθονήσι
ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ
Σαν να μην τρέχει τίποτα
Άλλες ειδήσεις
Αρχίζει η συζήτηση για τα όρια ηλικίας
Πέθανε ο Ν. Φιωτάκης
Λύση με την πράσινη ανάπτυξη
Για ένα εναλλακτικό κίνημα νεολαίας