Έντυπη Έκδοση

Διαχρονικά

  • «Ευφραίνεται η κτίσις σήμερον»...

    Το μνημειώδες έργο ζωής ενός ιερωμένου «Ενθέως ευφραίνεται η κτίσις σήμερον. Χριστός γαρ ο Κύριος, Πατρός ανάρχου Υιός, εκ Κόρης γεννάται αγνής, άπαν το των ανθρώπων γένος αθανατίζων, λύων τε την κατάραν της προμήτορος Εύας. Διό ευχαριστούντες αυτώ, εν ύμνοις δοξάσωμεν»

    Υμνος χριστουγεννιάτικος (εδώ στην τρέχουσα μονοτονική γραφή), από τον δεύτερο τόμο του έργου «Ακολουθίαι Αγίων», έργο ζωής του Σκιαθίτη ιερωμένου Γεωργίου Α. Ρήγα. Εργο ζωής, γιατί δεν αποτελείται μόνο από δύο, αλλά εφτά καλαίσθητους, με σκληρό εξώφυλλο, τόμους, συνολικά 3.635 σελίδων. Σελίδων ιδιόγραφα καλλιγραφημένων, με ερυθρογραφία τίτλων, από τον εν λόγω ιερωμένο, ο οποίος ανάλωσε 28 χρόνια για την ολοκλήρωσή τους. Η δε φωτοαναστατική έκδοσή τους, που άρχισε το 2003, ολοκληρώθηκε τις ημέρες αυτές -ήγουν σε έξι χρόνια- από τις εκδόσεις ERGO του Παναγιώτη Αναστασόπουλου. Η εισαγωγή, σε όλους τους τόμους, είναι του καθηγητή Φώτη Δημητρακόπουλου.

    Με Παπαδιαμάντη και Μωραϊτίδη

    Θαύμαζα πάντα αυτούς που πίστευαν και ήταν αφοσιωμένοι σε μια ιδέα, σ' ένα έργο (ανεξάρτητα αν ανταποκρίνεται σε δικά μου πιστεύω). Τέτοια περίπτωση είναι ο Γεώργιος Α. Ρήγας, και αξίζει, μέρες που διανύουμε, να σταθώ στην προσφορά του, καθώς, επιπλέον, υπήρξε υπόδειγμα σεμνού και αφοσιωμένου λευίτη.

    Ο Ρήγας εκτιμάται ως μία από τις σπουδαίες μορφές στη μακρά σειρά των λογίων της Σκιάθου. Γεννήθηκε στο νησί το 1884 και πέθανε στην Αθήνα το 1960, στα 76 του, έχοντας ζήσει στη Σκιάθο όλα του τα χρόνια, εκτός από την περίοδο των σπουδών του. Το 1901 επέστρεψε στη Σκιάθο, όπου διορίστηκε δάσκαλος. Το 1920 χειροτονήθηκε ιερέας και έλαβε το οφίκιο του οικονόμου της Αρχιερατικής Σχολής Σκιάθου. Για 40 χρόνια, ώς τον θάνατό του, ιερουργούσε στη Σκιάθο, όντας για μία εικοσαετία (1920 - 1940) και παπάς και δάσκαλος.

    Οπως οι δύο Σκιαθίτες Αλέξανδροι, Παπαδιαμάντης και Μωραϊτίδης, απαθανάτισαν με τη διηγηματογραφία τους το νησί τους, παρόμοια και ο Ρήγας απομνημόνευσε με το εν λόγω έργο του συναξάρια, τροπάρια, κοντάκια, θεοτόκια.

    Επιπλέον, είχε την τύχη να γνωρίσει τον Παπαδιαμάντη και τον Μωραϊτίδη. Τον πρώτο τα τελευταία χρόνια της ζωής του, που ο Παπαδιαμάντης τα πέρασε στη Σκιάθο, και ήταν αυτός που εκφώνησε τον επικήδειο του μεγάλου λογοτέχνη, στις 3 Ιανουαρίου 1911. Πιο πολύ όμως γνωρίστηκε και συνεργάστηκε με τον Μωραϊτίδη, που υπήρξε δάσκαλός του. Ο ίδιος επίσης νεκρολόγησε τον Μωραϊτίδη στην κηδεία του στη Σκιάθο τον Οκτώβριο του 1929.

    Δωδεκάμηνο υμνογραφημάτων

    Στις «Ακολουθίες Αγίων», που στο πρωτότυπο χειρόγραφο αποτελούνται από δύο πολυσέλιδους τόμους 3.635 σελίδων (όσες τελικά είναι και στην επτάτομη εκτύπωσή τους), ο Ρήγας δεν περιορίστηκε απλώς να συγκεντρώσει τα κείμενα από κάθε λογής έντυπα ή χειρόγραφα φυλλάδια, προσπάθησε, με μια θαυμαστή ενημερότητα και φιλολογική οξυδέρκεια, να τα καθαρίσει από κάθε σφάλμα και να προσθέσει διαφωτιστικές και πολύτιμες σημειώσεις. Πρόκειται για μοναδική στο είδος της εργασία, εκτιμά ο Φώτης Δημητρακόπουλος.

    Γράφει προλογίζοντας (υπό τον τίτλο «Τοις εντυγχάνουσιν») ο ίδιος ο Ρήγας:

    «Ούτω θεία συνάρσει απετελέσθη η ογκωδεστάτη αύτη βίβλος, δι' ην ειργάσθην πάση προθυμία και δυνάμει, επί τω σκοπώ ίνα αναδειχθή το έργον ως οιόν τε από πάσης απόψεως τέλειον, αποβή δε αναγκαίον και απαραίτητον συμπλήρωμα των Μηναίων και των λοιπών της ορθοδόξου ημών Εκκλησίας λειτουργικών βιβλίων. (...) Εάν λοιπόν η πολύμοχθος και πολύχρονος εργασία μου αύτη δεν στέφεται υπό πλήρους επιτυχίας, ας αποδοθή τούτο εις την ανθρωπίνην αδυναμίαν. Πάντως όμως απομένει η σπουδαιότης του βιβλίου, αναμετρουμένη εκ του πλήθους τουλάχιστον των εν αυτώ αποταμιευθέντων παλαιών και νέων υμνογραφημάτων».

    Στον πρώτο τόμο περιλαμβάνονται υμνογραφήματα των μηνών Σεπτεμβρίου - Οκτωβρίου, στον δεύτερο Νοεμβρίου - Δεκεμβρίου, στον τρίτο Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου, στον τέταρτο Μαρτίου - Απριλίου, στον πέμπτο Μαΐου - Ιουνίου, στον έκτο Ιουλίου - Αυγούστου, ενώ ο έβδομος περιέχει το τριώδιο και το πεντηκοστάριο, καθώς και μελωδήματα της Σκιάθου του ιδίου.

    Θα κλείσω την αναφορά αυτή στο έργο του Ρήγα με ένα ακόμη χριστουγεννιάτικο υμνογράφημα:

    «Πώς μη θαυμάσω Παρθένον κυήσασαν, και αστέρα τον τόκον μηνύοντα, βρέφος μετά σπαργάνων θεώμενος, μετά δώρων και Μάγους προσπίπτοντας, ορώ και φάτνην ευτελεστάτην, και Αγγέλους αυτήν περιθέοντας, και των πάντων Δεσπότην υμνούντας ωδαίς, και βοώντας το Δόξα Θεώ τω εν υψίστοις, τω ευδοκήσαντι γενέσθαι, παιδίον νέον, τον προ αιώνων Θεόν». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Χριστούγεννα στην πόλη
Οδοιπορικό στη γιορτινή πρωτεύουσα
Συνέντευξη: Ερση Σωτηροπούλου
Ρεβεγιόν στην άγρια πλευρά της Αθήνας
Παράσταση
Οι μάγοι θα 'ρθουν τον Ιανουάριο
Μουσική
Μια «Σπείρα» που παραμένει ασύλληπτη...
Κριτική θεάτρου
Ο αιώνας σε 70'
Δεν μυρίζει κήπο, μυρίζει θέατρο