Έντυπη Έκδοση

Τυπωθήτω

  • Μια μεγάλη εκδρομή

    Τα βιβλία αυτοσυστήνονται; Ο συγγραφέας είναι ο επαρκέστερος πληρεξούσιος ανάμεσα στο έργο του και στον αναγνώστη; Οι λέξεις και τα πράγματα του συγγραφέα πώς συναντούν τις λέξεις και τα πράγματα του ήρωα ή του αφηγητή;

    Η στήλη «Τυπωθήτω» προκαλεί και απαντά σε τέτοιας υφής ερωτήματα. Βιβλία όλου του φάσματος, πριν φτάσουν στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, εξομολογούνται λεπτομέρειες της γραφής τους. Πεζογράφοι, ποιητές, δοκιμιογράφοι, μελετητές, μεταφραστές, ανθολόγοι, σε πρώτο πρόσωπο, πριν παραδοθούν στον συστηματικό και στον απλό αναγνώστη - βιβλία πριν αρχίσουμε να τα φυλλομετράμε.

    Κώστας Καβανόζης, Ολο το φως απ' τα φεγγάρια, διηγήματα, εκδόσεις Πατάκη

    Στα 18 μου είχα δει το εξής όνειρο: ξεκινήσαμε με τους φίλους μου για μια εκδρομή, όμως εγώ στην πορεία τούς εγκατέλειψα. Μετανιωμένος, γύρισα να τους ψάξω κάποια στιγμή. Πήρα να ανεβαίνω ένα απότομο ελικοειδές μονοπάτι αντικρίζοντας στο βάθος τη θάλασσα. Ο ουρανός ήταν καταγάλανος και ο ήλιος την έκανε να λαμπυρίζει, ρίχνοντας πάνω της ένα υπέροχο φως. Μέσα σ' αυτή τη γαλήνη, όμως, κάτι, που δεν μπορούσα να το προσδιορίσω, μ' έκανε να ανησυχώ. Φτάνοντας στο τέλος του μονοπατιού βρέθηκα στην κορυφή ενός υψώματος και είδα τους φίλους μου μαζεμένους να με κοιτάνε. Κατάλαβα πως δεν έπρεπε να έχω λείψει. Είχαν μόλις δώσει μια πολύ σημαντική μάχη, από την οποία απουσίαζα. Οι δύο κολλητοί μου με πλησίασαν και μ' έπιασαν απ' τον λαιμό. Κοίτα, μου είπαν μονάχα, δείχνοντάς μου πέρα τη θάλασσα. Κοίταξα. Πάνω στη λαμπερή της επιφάνεια, ώς εκεί που έφτανε το μάτι μου, επέπλεαν σώματα σκοτωμένων εχθρών.

    Πάνε δέκα χρόνια που το όνειρό μου αυτό το έκανα διήγημα. Είναι κάνα δυο ακόμα στο Ολο το φως απ' τα φεγγάρια απ' την εποχή εκείνη. Είχα τότε απότομα λύσει τον γρίφο που με βασάνιζε από την εφηβεία μου. Είχα επιτέλους καταλάβει δηλαδή πως αν θες να γράψεις, δεν γίνεται να το αποφεύγεις κλαίγοντας τη μοίρα σου και περιμένοντας την έμπνευση. Οφείλεις να ξεπεράσεις τον φόβο και να στρωθείς στη δουλειά. Δούλευα λοιπόν και όσο περισσότερο σκάλιζα τόσο περισσότερα έβρισκα. Γράφε, θυμάμαι να μου λέει ένας φίλος, γράφε και κοίτα να το χαρείς όσο είσαι ανυποψίαστος ακόμα. Δεν μπορούσα τότε να καταλάβω τι ακριβώς εννοούσε, τώρα όμως ξέρω. Ηταν η εποχή που έγραφα απλώς για να γράφω, που δεν είχα άμεση την προοπτική ενός βιβλίου μπροστά μου. Κάπως έτσι γεννήθηκε και το Χοιρινό με λάχανο, το εκδοτικό μου πρωτόλειο. Δεν είχα εξαρχής τη συνείδηση ότι οι τρεις ιστορίες που το απαρτίζουν αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο.

    Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με το Ολο το φως απ' τα φεγγάρια. Τα εννιά διηγήματα της συλλογής δεν γράφτηκαν εξαρχής για να γίνουν ένα βιβλίο. Δεν γράφτηκαν καν την ίδια χρονική περίοδο. Απλώνονται σε ένα διάστημα περίπου δέκα ετών, κατά τη διάρκεια του οποίου, εκτός από το Χοιρινό με λάχανο, εξέδωσα και το μυθιστόρημα Του κόσμου ετούτου. Τρία διηγήματα της συλλογής είναι γεννημένα από το ίδιο υλικό. Οσο προχωρούσε -ή πεισματικά παρέμενε στάσιμη ή και οπισθοχωρούσε ενίοτε- η συγγραφή του μυθιστορήματος, όλο και κάποιος ήρωας διεκδικούσε και εν πολλοίς πετύχαινε την αυτονομία του. Τότε -μη ξέροντας ακόμα αν θα καταφέρω να το ολοκληρώσω- ένιωθα ανασφάλεια με τη συμπεριφορά τους αυτή, σήμερα όμως χαίρομαι που τα κατάφεραν - κι εκείνοι κι εγώ. Βρήκαν, ας πούμε, οριστικά τη θέση που τους ανήκει. Από τα 9 διηγήματα, ένα μόνο -κι αυτό επίσης βγαλμένο από ενύπνιο- είναι γραμμένο μετά την έκδοση του μυθιστορήματος. Με το συγκεκριμένο έκλεισε για μένα ο συγγραφικός κύκλος μιας δεκαετίας.

    Πολλά από τα διηγήματα του βιβλίου έχουν στο παρελθόν δημοσιευτεί σε περιοδικά, κάνα δυο μάλιστα αρκετά χρόνια μετά τη συγγραφή τους. Ορισμένα ήταν παραγγελίες και άλλα όχι. Ηξερα σε κάποια από την αρχή πού ακριβώς θα φτάσω γράφοντάς τα και σε κάποια άλλα απολύτως τίποτε, βαδίζοντας στα τυφλά. Σε κάθε περίπτωση το Ολο το φως απ' τα φεγγάρια ήταν μια μεγάλη μοναχική εκδρομή που τη χάρηκα βήμα βήμα. Θα μπορούσε, με εξαίρεση το διήγημα που είπαμε, να είναι το δεύτερο βιβλίο μου και όχι το τρίτο. Η συλλογή όμως θα ήταν λειψή χωρίς εκείνο. Για όλα υπάρχει η σωστή στιγμή, αυτό είναι όλο. Και είναι κρίμα να τη χάσεις - τα πράγματα γίνονται λιγότερο ωραία τότε. Οπως και η σειρά των διηγημάτων σ' ένα βιβλίο. Δεν θα ήταν λιγότερο ωραίο, για παράδειγμα, να τα βάζει κανείς δίπλα δίπλα μόνο και μόνο επειδή έτυχε να γραφτούν το ένα μετά το άλλο;

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ο κοντούλης και ο βαρύς
Ατιμες τιμές για έναν σπάνιο συγγραφέα
«Φύσις κρύπτεσθαι φιλεί»
Μια θεατρική «ξένη γλώσσα»
Επιστολές, δισταγμοί και πτώσεις δίπλα μας
Τα διηγήματα κατοικούνται από μουρμουρητά και ψιθύρους
Από τις 4:00 στις 6:00
Ατλαντίς, μια διαρκής αναζήτηση
Οι σύγχρονοι κιθαρίστες τού οφείλουν πολλά
Αφανής αναγνώστης
«διά του νοός αναγινώσκων»
Λογοτεχνία
Η ανθοδέσμη
Παπαγάλοι στον αστικό ουρανό
Συνταγές επιβίωσης σε αραβόφωνους καιρούς
Ο χρόνος του μυθιστορήματος είναι μια μέρα
Μια χαρτογράφηση του ντόπιου μηδενισμού
Το εγχείρημα της χειραφέτησης του πνεύματος στον αιώνα του Διαφωτισμού
Άλλες ειδήσεις
Ο Μανώλης Ρασούλης με αξιοπρέπεια και ελευθερία