Έντυπη Έκδοση

Τυπωθήτω

  • Το ανήθικο συνυπάρχει με το ήμερο, το ηθικό ή το ηρωικό στοιχείο

    Τα βιβλία αυτοσυστήνονται; Ο συγγραφέας είναι ο επαρκέστερος πληρεξούσιος ανάμεσα στο έργο του και στον αναγνώστη; Οι λέξεις και τα πράγματα του συγγραφέα πώς συναντούν τις λέξεις και τα πράγματα του ήρωα ή του αφηγητή;

    Η στήλη «Τυπωθήτω» προκαλεί και απαντά σε τέτοιας υφής ερωτήματα. Βιβλία όλου του φάσματος, πριν φτάσουν στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, εξομολογούνται λεπτομέρειες της γραφής τους.

    Πεζογράφοι, ποιητές, δοκιμιογράφοι, μελετητές, μεταφραστές, ανθολόγοι, σε πρώτο πρόσωπο, πριν παραδοθούν στον συστηματικό και στον απλό αναγνώστη - βιβλία πριν αρχίσουμε να τα φυλλομετράμε.

    Γιάννης Καλπούζος, Αγιοι (και) δαίμονες,

    μυθιστόρημα, εκδόσεις Μεταίχμιο

    Η τόσο ενδιαφέρουσα εποχή του 1808-1831 στην Πόλη, μια χρονική περίοδος πολύ διαφορετική για την Οθωμανική Αυτοκρατορία από αυτή στην οποία αναφέρεται το προηγούμενο βιβλίο μου, το Ιμαρέτ· η δυνατότητα να προσεγγίσω το τρίπτυχο πόθος, φόβος, όχλος· και η πίστη μου ότι ο αναγνώστης «έχει να ωφεληθεί ανάβοντας το φιτίλι του στο καντήλι των καιρών μου», όπως λέει ο κεντρικός ήρωας Τζανής Κομνάς, με οδήγησαν στη συγγραφή του μυθιστορήματος Αγιοι (και) δαίμονες.

    Τον βασικό του κορμό υφαίνουν οι περιπετειώδεις διαδρομές των ρωμιών ηρώων του, η καταβύθιση στα μύχια της ψυχής τους, η καθημερινή ζωή, καθώς και τα ιστορικά γεγονότα όπως βιώθηκαν από απλούς ανθρώπους, αυτούς που γράφουν την κοινωνική ιστορία των λαών. Πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές αλληλοδιαδέχονται στη σκυτάλη της αφήγησης, ο καθένας με ξεχωριστό ύφος και τη δική του γλώσσα, η οποία αποπνέει το άρωμα του καθημερινού λόγου εκείνων των χρόνων.

    Μέσα στο πεδίο της δράσης και των παθών των ηρώων αναπαριστάνεται -προάγοντας και υπηρετώντας τη μυθοπλασία- η ανθρωπογεωγραφία, η τοπιογραφία και το λαογραφικό μωσαϊκό της εποχής, έτσι ώστε ο αναγνώστης να μεταφερθεί σ' αυτή, να κατανοήσει τον τρόπο ζωής και σκέψης των ανθρώπων αλλά και να συμμετέχει παραστατικά στα δρώμενα.

    Στις σελίδες του βιβλίου μαζί με την πρόοδο της μυθιστορίας αναμένουν τον αναγνώστη έρωτες με την απρόβλεπτη εξέλιξή τους· ζωές ανθρώπων που αντιφεγγίζουν ωσάν σε μαγικό καθρέφτη και δεν αξιώνονται να βυζάξουν το γάλα και τ' αρώματα της ζήσης· η μετάλλαξη των χαρακτήρων και η απογύμνωση των συναισθημάτων εμπρός στα δεινά· η αγριότητα του πολέμου, ο φανατισμός, η μισαλλοδοξία, η μοναξιά κλεισμένη σε μεταξένια μπουντρούμια, η αυτοθυσία, η αλληλεγγύη, ο σπαραγμός και η ανάταση. Κι ακόμη ήθη, έθιμα, παροιμίες και τραγούδια, πολλά από τα οποία λέγονταν πάνω σε εκκλησιαστικές ψαλμωδίες· απόκρυφα παγανιστικά έθιμα, ερωτικά ξόρκια, δεισιδαιμονίες και μάγια· κονάκια, αρχοντικά, καφενέδες, φαρμακεία με ζωντανές οχιές και καπηλειά των 1.000 τ.μ., στις εισόδους των οποίων στέκονταν ομοφυλόφιλα αγόρια και χαμάληδες έτοιμοι να μεταφέρουν με κοφίνια τους μεθυσμένους στα σπίτια τους· οραματιστές, δολοπλόκοι, μηχανορραφίες Φαναριωτών, η αστυνομία και το μπουντρούμι του Πατριαρχείου· παρελάσεις συντεχνιών, βεγγαλικά, παραμυθάδες, ο Αχμέτ Κάραγκιοζ και παιχνίδια όπως το κλοτσοσκούφι· οπιομανείς, συμμορίες των δρόμων, φυλακισμένοι στο τρομερό Μπάνιον, βασανιστήρια και αγγαρείες· ερωμένες πατριαρχών, ομοφυλόφιλες μουσουλμάνες, οι λεγόμενες σεβιτζί, γυναίκες κρυμμένες πίσω από τα σαχνισιά, αλλά και οι τρόποι που έβρισκαν να έχουν εραστές· η φοβερή πανώλη του 1812-13 κατά την οποία πέθαναν 300.000 άνθρωποι· κρυπτοχριστιανοί, δερβίσηδες σε αυτοβασανιστικές τελετές και ιερωμένοι που κερδοσκοπούν περιφέροντας ιερά λείψανα· χοροεσπερίδες, πανηγύρια των Ρωμιών, η Μεγάλη του Γένους Σχολή και τα Κοινά Σχολεία· ο Πόντος, το Δραγατσάνι, η Χίος, το Μανιάκι κι άλλοι τόποι-σταθμοί στην ιστορία μας· οι φυλές, οι θρησκείες και η γλώσσα μας μέσα στον χρόνο· μάχες, ανταρσίες γενιτσάρων, αποσιωπημένες αλήθειες, η Φιλική Εταιρεία, το σχέδιο ξεσηκωμού της Πόλης, προδοσίες, ο απαγχονισμός του Γρηγορίου του Ε', οι φοβερές σφαγές των χριστιανών, με τα χιλιάδες πτώματα να επιπλέουν στον Κεράτιο και στον Βόσπορο· και πόσα άλλα.

    Συνάμα, το μυθιστόρημα συνδαυλίζει την αναζήτηση γύρω από τον πόθο, ο οποίος αποτελεί ανάσα για τη ζωή, όμως γίνεται και μαχαίρι που μπορεί να την κόψει. Πυροδοτεί τον προβληματισμό αναφορικά με τον όχλο, μέσα στον οποίο το άτομο χάνει την ταυτότητά του, ομαδοποιείται και σύρεται από τη γενική αντίληψη ή την καθοδήγηση. Κι επιπλέον είναι μια σπουδή πάνω στον φόβο, αυτό το διαλυτικό στοιχείο της προσωπικότητας, του αυτόβουλου, του στοχασμού και της σκέψης.

    Τέλος, ψηλαφεί τη διαφορετικότητα μεταξύ ατόμων, φυλών, θρησκειών και κυρίως μέσα στον ίδιο άνθρωπο. Γι' αυτό και ο τίτλος του, Αγιοι (και) δαίμονες, μιας και το άγριο ή το ανήθικο είναι δυνατό να συνυπάρχει σε διάφορες εκφάνσεις της ζωής του ίδιου ατόμου με το ήμερο, το ηθικό ή το ηρωικό στοιχείο.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Η εποχή της πεταλούδας
Πρωταθλήτρια των μουσικών αναμνήσεων
Αφανής Αναγνώστης
Επιμέλειας απολογία
Γιορτή Βιβλίου
Ο καπτα-Σίμος το Σφαντό
Εξι βιβλία με διαφορετικό κοινό
Μέρες του παρελθόντος με γοητεία ή φρίκη
Η γαλλική φωνή και ο Στάινερ
Η περίπτωση Τζέικομπσον
Η τρίτη ανάγνωση
Η κατάρα των Ντέην
Κριτική βιβλίου
Δύο βιβλία πάνω από τον φόβο και τον θάνατο
Ο πόλεμος, εμφύλιος ή όχι, και τα παιδιά
Η λυδία λίθος της ζωής
Κοινωνικά σύμβολα και αξίες στις ΗΠΑ
Ξαφνιάσματα στα σκαλιά της Παναγίας των Παρισίων
Η Ελλάδα στην οικονομική κρίση
Κυκλοφορούν επίσης
Της φιλίας ή της συνάντησης
Η ζωή ως ταξίδι ή πραγματικότητα
Ο ακριβοδίκαιος Εντγκαρ Αλαν Πόε
Η Ασπασία Παπαθανασίου ως συγγραφέας
Πάμε σινεμά;
Η κακοποιημένη γυναίκα και ο κόσμος
Νίκος Γκάτσος
Ο Ελληνας και ο ελληνιστής
Πέντε ποιητικά βιβλία
Λέξεων κυματισμοί πολύτροποι
Συνέντευξη: Θάνος Ψυχογιός
«Να δημιουργήσουμε γενιές που θα αγαπήσουν τα βιβλία»
Συνέντευξη: Σωτήρης Παστάκας και Γιάννης Η. Παππάς
Ταξιδεύοντας στην όμορφη Ιταλία
Άλλες ειδήσεις
Το κενό
Μικρές λάμψεις
Εκδοχές φοινικιάς στη μακρινή χώρα
Εφοδος στο μαυσωλείο