Έντυπη Έκδοση

Φάκελος

  • Ο ελληνικός κόμβος των παρακολουθήσεων

    Η υπόθεση-θρίλερ που συνοδεύθηκε από τον τραγικό θάνατο του Κ. Τσαλικίδη Αμερική, 1998: Η NSA (National Security Agency) βάζει στο στόχαστρό της έναν διακεκριμένο δικηγόρο, στα χέρια του οποίου φτάνουν -χωρίς να το γνωρίζει- αποδεικτικά στοιχεία για τη δολοφονία μέλους του Κογκρέσου.

    Ο «Δημόσιος Κίνδυνος» (Enemy of the State), το πολιτικό θρίλερ του Τόνι Σκοτ, με πρωταγωνιστές τον Γουίλ Σμιθ και τον Τζιν Χάκμαν -που μαρτυρά πως κανείς δεν μπορεί να προστατευτεί από την παραβίαση της προσωπικής του ζωής- θα μπορούσε να τελειώνει με τη φράση: «Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα, γεγονότα ή καταστάσεις είναι εντελώς συμπτωματική». Οχι όμως στις περιπτώσεις που ακόμη και οι ταινίες ωχριούν μπροστά στην πραγματικότητα.

    Οι συνεχείς αποκαλύψεις του νεαρού Αμερικανού συμβούλου της CIA, Εντουαρντ Σνόουντεν, δεν κατέρριψαν μόνο το τελευταίο ίχνος αυταπάτης για ιδιωτικότητα, αλλά επιβεβαίωσαν όσα είχαν ήδη διαφανεί από τον Σεπτέμβριο του 2011, όταν στελέχη της Vodafone έδωσαν στον εισαγγελέα άγνωστα μέχρι τότε στοιχεία που αφορούσαν το μεγαλύτερο σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών στη χώρα την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων.

    Η υπόθεση θρίλερ-που συνοδεύτηκε από τον τραγικό θάνατο του Κ. Τσαλικίδη (ένα θάνατο που αποδόθηκε από τις αρχές σε αυτοκτονία)- αποκαλύφτηκε τον Μάρτιο του 2005, όταν ένας έλεγχος ρουτίνας αποκάλυψε την ύπαρξη υποσυστήματος το οποίο υπέκλεπτε συνδιαλέξεις περίπου 100 τηλεφωνικών αριθμών, ανάμεσα σε αυτούς και του πρώην πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή.

    Η δικαστική έρευνα που ακολούθησε δεν είχε αποτελέσματα. Ετσι η υπόθεση μπήκε στο αρχείο το 2008 για να ξανανοίξει και πάλι το 2010 χάρη στον πρώην υπουργό Δικαιοσύνης Μ. Παπαϊωάννου που επέμενε να μη συγκαλυφθούν οι ένοχοι. Το 2011, περίπου έξι χρόνια μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου, στελέχη της Vodafone έδωσαν στον εισαγγελέα πρώτη φορά καινούργια στοιχεία, τα οποία έβαζαν τους Αμερικανούς στο κάδρο των υποκλοπών.

    Αυτά αφορούσαν τέσσερις τηλεφωνικές συσκευές οι οποίες είχαν εντοπιστεί από τους μοναδικούς αριθμούς (ΙΜΕΙ). Σύμφωνα με τα στοιχεία, και οι τέσσερις είχαν αγοραστεί -κατά σύμπτωση;- την ίδια ημέρα (8 Ιουλίου του 2004) με τιμολόγιο.

    Οπως διαπιστώθηκε από την εταιρεία, οι τρεις χρησιμοποιήθηκαν ως καρτοκινητά-σκιές των υποκλοπέων, λειτουργώντας δηλαδή ως παράλληλοι αποδέκτες των τηλεφωνημάτων «στόχων», όχι όμως και η τέταρτη. Σε αυτή κάποιος έβαλε μια κάρτα SIM που αντιστοιχούσε στην αμερικανική πρεσβεία και μέσω αυτής επικοινωνούσε με άλλα σταθερά και κινητά τηλέφωνα της πρεσβείας, από την ημέρα αγοράς έως και τον Δεκέμβριο του 2004.

    Τα στοιχεία των στελεχών της Vodafone αποκωδικοποίησαν ουσιαστικά αυτό που είχαν ήδη «δείξει», πέντε χρόνια νωρίτερα, τρεις Ελληνες υπουργοί. Με την αποκάλυψη του ζητήματος, με κοινή συνέντευξη Τύπου, οι Γ. Βουλγαράκης, Αν. Παπαληγούρας και Θ. Ρουσόπουλος είχαν «φωτογραφίσει» το ύποπτο τρίγωνο των Αμπελοκήπων.

    Την ίδια... γειτονιά, όπου βρίσκεται η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα, είχαν «δείξει» και τα ίχνη του «μολυσμένου» λογισμικού. Κάπως έτσι άνθρωποι της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, που άρχισαν να ξετυλίγουν το κουβάρι της υπόθεσης, βρέθηκαν από κατάστημα κινητής τηλεφωνίας του Πειραιά στην έδρα της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας στο Μέριλαντ των ΗΠΑ.

    Μάλιστα, σύμφωνα με όσα προέκυψαν από πρόσφατη άρση τηλεφωνικού απορρήτου συγκεκριμένων προσώπων, οι τηλεφωνικές υποκλοπές δεν αποκλείεται να συνεχίστηκαν δυο χρόνια περισσότερο από το 2005, όπως ήταν μέχρι τώρα γνωστό. Απόρρητα έγγραφα της ΕΥΠ και μαρτυρικές καταθέσεις, που περιλαμβάνονται στη δικογραφία των υποκλοπών, επιβεβαιώνουν -όπως αναφέρουν πληροφορίες- την άποψη που θέλει την «κατασκοπία» να συνεχίζεται παρά την αποκάλυψη του σκανδάλου.

  • Ολοι παρακολουθούν, αλλά οι ΗΠΑ έχουν πλεονέκτημα

    Το πιο ξεκάθαρο μήνυμα στην υπόθεση των αποκαλύψεων του Εντουαρντ Σνόουντεν για τις παρακολουθήσεις είναι ότι οι ΗΠΑ, έχοντας αναπτύξει αυτές το Ιντερνετ και φιλοξενώντας στο αμερικανικό έδαφος τους ισχυρότερους παίκτες του, έχουν αποκτήσει ένα πλεονέκτημα στο παγκόσμιο παιχνίδι των παρακολουθήσεων.

    Εχουν τον κεντρικό ρόλο. Είναι ένα βήμα πιο μπροστά από τους άλλους.

    Οι άλλες χώρες δεν πάνε πίσω. Δημοκρατίες ή δικτατορίες, έχουν αναπτύξει τεράστια τεχνολογία, διεισδύουν σε δίκτυα οπτικών ινών, παρακολουθούν την κίνηση στο Διαδίκτυο, κατασκοπεύουν τους πολίτες τους, μέσω των εθνικών εξυπηρετητών (servers) μπορούν ακόμη και να εξαπολύουν κυβερνοεπιθέσεις και να διεισδύουν σε ξένα δίκτυα. Οι γνώστες του θέματος πάντως εκτιμούν ότι η τεχνολογική ανάπτυξη στη Σίλικον Βάλεϊ είναι τόσο μεγάλη που έχει καταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματική υπερδύναμη στις παρακολουθήσεις.

    Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες δεδομένων που συγκεντρώνουν οι κορυφαίες στον κόσμο εταιρείες επικοινωνιών, μέσων κοινωνικής δικτύωσης και αποθήκευσης δεδομένων στα σύννεφα. Αυτά μάλιστα επιπλέον του τεράστιου δικτύου οπλιτικών ινών που έχουν οι ΗΠΑ, δίκτυο που περιλαμβάνει σχεδόν το ένα τρίτο των διαδικτυακών επικοινωνιών όλου του κόσμου.

    Αυτό το δίκτυο επιτρέπει στις ΗΠΑ να συμπεριφέρονται ως κεντρικός ελεγκτής του Δικτύου και να «βλέπει» ένα τεράστιο κομμάτι του όγκου των μηνυμάτων που διακινούνται παγκοσμίως, σύμφωνα με μία έρευνα στις επικοινωνίες που έκανε η εταιρεία TeleGeografphy. «Η απόλυτη εξουσία της αμερικανικής υποδομής είναι ότι πολύ συχνά, όταν μετακινούνται στο Διαδίκτυο πληροφορίες, περνούν μέσα από τις ΗΠΑ, ακόμη και αν δεν υπάρχει γεωγραφικός λόγος», σημειώνει ο Joss Wright, ερευνητής του Ινστιτούτου Διαδικτύου της Οξφόρδης, σε δηλώσεις του στο Ασοσιέιτεντ Πρες. «Το σημερινό καθεστώς αποτελεί τεράστιο πλεονέκτημα για τις ΗΠΑ», λέει.

    Ποιο είναι το πλεονέκτημα; Οι παρακολουθήσεις σήμερα γίνονται μέσω του Διαδικτύου, που προσφέρει ιδιωτικές πληροφορίες για την καθημερινή ζωή του ανθρώπου, οι οποίες δεν μπορούσαν να παρασχεθούν με προηγούμενες, πιο παραδοσιακές, μορφές κατασκοπίας. Και στο Διαδίκτυο οι ΗΠΑ έχουν το προβάδισμα. Κατά συνέπεια, σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, οι αρχές περιορίζονται στο να κρυφακούνε ιδιωτικές συνομιλίες, αλλά οι πληροφορίες που συγκεντρώνουν έτσι δεν είναι τίποτα μπροστά σε αυτές που συγκεντρώνουν οι αμερικανικές αρχές, συλλέγοντας και αναλύοντας πληροφορίες από τη διακίνηση των e-mails.

    Δεν είναι σαφές πώς το πρόγραμμα Prism, της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ (NSA) παίρνει τα δεδομένα από τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες που τα διακινούν στο Διαδίκτυο. Απομένει να αποδειχτεί πόσο ευρεία ήταν η συνεργασία των κολοσσών του Διαδικτύου με την NSA.

    Ο πρώην αναλυτής της NSA Εντουαρντ Σνόουντεν μίλησε για «μία από τις πιο πολύτιμες, μοναδικές και παραγωγικές» λεωφόρους συλλογής πληροφοριών. Τα ονόματα όμως των εταιρειών είναι τεράστια και ακόμη μεγαλύτερα είναι τα νούμερα των χρηστών που έχουν.

    Η Microsoft με το δημοφιλέστατο φυλλομετρητή Internet Explorer έχει το 25%-50% των browsers όλου του κόσμου. Η Google διεξάγει τα δύο τρίτα των ερευνών στο Διαδίκτυο. Η Facebook έχει 900 εκατομμύρια χρήστες, περίπου το ένα τρίτο όλων των ανθρώπων που πλοηγούνται στο Ιντερνετ.

    Και οι άλλες υπερδυνάμεις (Ρωσία, Κίνα) έχουν ρυθμίσει τη νομοθεσία τους ώστε οι υπηρεσίες πληροφοριών να ελέγχουν τη διακίνηση δεδομένων μέσω των εθνικών server. Αυτό που κάνει τη διαφορά για τις ΗΠΑ είναι ότι βρίσκονται ακριβώς στο κέντρο βάρους του μεγαλύτερου στον κόσμο όγκου δεδομένων που προκύπτουν από τις πάσης φύσεως επικοινωνίες, τα social media και την online αποθήκευση.

    (ΠΗΓΗ: ΑΣΟΣΙΕΙΤΕΝΤ ΠΡΕΣ)

  • ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ

    Πλήγμα για τις σχέσεις ΗΠΑ-Ε.Ε.

    Από «αναπάντεχο πρόβλημα» μέχρι το έναυσμα για την αρχή «μιας σοβαρής πολιτικής κρίσης», η αποκάλυψη για το αμερικανικό πρόγραμμα παρακολούθησης των Ευρωπαίων εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών έπληξε καίρια την εμπιστοσύνη της Ε.Ε. έναντι της Ουάσιγκτον και κάποιοι προβλέπουν ότι μπορεί να θέσει ουσιασικά σε κίνδυνο τη διατλαντική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.

    Για τις εξελίξεις στο θέμα του πρώην πράκτορα των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, Έντουαρντ Σνόουντεν, που αποκάλυψε το σκάνδαλο παρακολουθήσεων, κάντε κλικ εδώ. 

    Η ανακοίνωση για τη σύσταση διερευνητικής ομάδας που θα παραδώσει την αναφορά της τον Οκτώβριο, όπως και η προαναγγελία έναρξης των συνομιλιών στον προγραμματισμένο χρόνο, απλώς σηματοδοτούν την αρχή μιας μακράς πορείας με ορατά πλέον εμπόδια.

    Με δεδομένο ότι οι «πιο δύσκολες στο εξής» -στην καλύτερη των περιπτώσεων- σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη πρέπει να λειτουργήσουν μέσα στο... προεκλογικό περιβάλλον της Γερμανίας, η πρόκληση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, όπως εκτιμούν αναλυτές.

    Σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel», μπορεί η καγκελαρία να εμφανίζεται εξοργισμένη με τις κατασκοπευτικές τακτικές της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας (NSA) των ΗΠΑ, αλλά η γερμανική αντιπολίτευση αμφισβητεί ότι οι αποκαλύψεις έφεραν μπροστά στην απόλυτη έκπληξη την Ανγκελα Μέρκελ. «Η Γερμανίδα καγκελάριος οφείλει να είναι ξεκάθαρη έναντι του Αμερικανού προέδρου, Μπαράκ Ομπάμα, την επόμενη φορά που θα του μιλήσει στο τηλέφωνο. Τουλάχιστον σ' αυτό το συμπέρασμα καταλήγει λογικά κανείς αν σκεφτεί το θυμό που εκδήλωσε η Ανγκελα Μέρκελ για τις αμερικανικές κατασκοπευτικές επιχειρήσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Γερμανίας ειδικά», ανέφερε σε δημοσίευμά του.

    Και σε άρθρο της «Frankfurter Allgemeine Zeitung» όμως, ο Σίγκμαρ Γκάμπριελ, πρόεδρος του κεντροαριστερού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, εξέφρασε ανοιχτά την υποψία ότι η καγκελάριος Μέρκελ είχε μια εξοικείωση τουλάχιστον με ένα μέρος της κατασκοπευτικής δραστηριότητας των Αμερικανών.

    Βεβαίως, η γερμανική κυβέρνηση απορρίπτει όλη τη σχετική επιχειρηματολογία, κατηγορώντας την αντιπολίτευση για εκστρατεία λάσπης εις βάρος της.

    Το θέμα, ωστόσο, είναι πολύ ευρύτερο μιας και το πρόγραμμα ηλεκτρονικής παρακολούθησης πρεσβειών και διπλωματικών αντιπροσωπειών της Ε.Ε. και κρατών-μελών της Ενωσης ξεπερνά τα όρια της πολυσυζητημένης εφαρμογής Prism και της προστασίας προσωπικών δεδομένων.

    Η Ευρωπαία επίτροπος Δικαιοσύνης, Βίβιαν Ρέντινγκ, ζήτησε από τον Αμερικανό υπουργό Δικαιοσύνης, Ερικ Χόλντερ, να τηρήσει τις δεσμεύσεις του και να δώσει όλα τα στοιχεία για το επίμαχο πρόγραμμα παρακολούθησης, μη αποκλείοντας ταυτόχρονα «να υπάρχουν πολιτικές συνέπειες, αφού αυτό ξεπερνά κατά πολύ τις ανάγκες της εθνικής ασφάλειας».

    Διευκρινίσεις για την κατάσταση, το συντομότερο δυνατόν, ζήτησε και από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζον Κέρι, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάθριν Αστον.

    Αναλυτές διατλαντικών θεμάτων επισημαίνουν ότι το θέμα θα μπορούσε να απειλήσει τις εκκρεμούσες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον για την επίτευξη σημαντικής εμπορικής συμφωνίας.

    Σε ανακοίνωσή του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιν Σουλτς, εξέφρασε έκπληξη και έντονη ανησυχία, προσθέτοντας ότι «αν οι ισχυρισμοί αποδειχθούν αληθινοί, θα πρόκειται για ένα εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα που θα έχει αντίκτυπο στις σχέσεις Ε.Ε.-ΗΠΑ».

    Οι δύο πλευρές έχουν προγραμματίσει να ξεκινήσουν μέσα στο καλοκαίρι συνομιλίες για μια διατλαντική εμπορική συμφωνία, που αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τον Νοέμβριο του 2014.

    Τον κίνδυνο να πληγούν οι συνομιλίες επεσήμανε σε άρθρο της και η εφημερίδα «Wall Street Journal», επισημαίνοντας ότι οι καταγγελίες αυτές έρχονται σε μια ευαίσθητη χρονική περίοδο και ενώ οι συνομιλίες για τη διατλαντική συμφωνία εμπορίου αναμένεται να διαρκέσουν τουλάχιστον δύο χρόνια. Επίσης σημειώνεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο -πολλά από τα μέλη του οποίου δείχνουν εξαιρετική ευαισθησία σε θέματα προστασίας του απορρήτου- θα πρέπει να εγκρίνει οποιαδήποτε συμφωνία.

    Ευρωπαίοι σχολιαστές προσθέτουν εξάλλου ότι πέρα από την αυστηρά πρακτική πλευρά του σοβαρότατου θέματος που έχει ανακύψει, από τη διαδικασία των αποκαλύψεων, προέκυψε σαφώς ότι η Ευρώπη έχει μια ριζικά αντίθετη συμπεριφορά όσον αφορά τους χειρισμούς της σε θέματα ψηφιακού απορρήτου και προστασίας δεδομένων απ' ό,τι οι Αμερικανοί.

    Φιλοξενούμενος στις σελίδες του editorial της εφημερίδας «New York Times», ο Μάλτε Σπιτζ του Κόμματος των Πρασίνων έγραψε χαρακτηριστικά: «Με δεδομένη την ιστορία μας, εμείς οι Γερμανοί δεν είμαστε διατεθειμένοι να διαπραγματευτούμε την ελευθερία μας με αντάλλαγμα εν δυνάμει μεγαλύτερη ασφάλεια. Οι Γερμανοί είχαν από πρώτο χέρι την εμπειρία του τι συμβαίνει όταν η κυβέρνηση γνωρίζει πολλά για κάποιον».

    (ΠΗΓΕΣ: SPIEGEL-ASS. PRESS-AFP-ΑΠΕ-GUARDIAN WWW.NYTIMES.COM

  • Ο ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΛΙΒΙΝΓΚΣΤΟΟΥΝ, ΜΙΛΑ ΣΤΗΝ «Ε»

    «Ιππότης του Διαδικτύου ο Εντουαρντ Σνόουντεν»

    Λειτουργεί ως υπερασπιστής του δικαίου που θέλει να προασπίσει τα δικαιώματα των πολλών «Εκτός από την αποκάλυψη για τις παρακολουθήσεις -κάτι που ίσως όλοι υποπτευόμαστε ότι συνέβαινε-, το πιο σημαντικό που κατάφερε ο Σνόουντεν είναι ότι έφερε αντιμέτωπη τη διεθνή κοινότητα με την αναγκαιότητα για δημιουργία νέων διεθνών κανόνων για τη λειτουργία του Ιντερνετ, την προστασία των δεδομένων και τη διαχείριση σκανδάλων όπως αυτό με την NSA», λέει στην «Ε» ο ειδικός σε θέματα εθνικής ασφάλειας και αντιτρομοκρατίας, Ντέιβιντ Λίβινγκστοουν.

    Ο Βρετανός αναλυτής που συνεργάζεται με το Κέντρο Μελετών Chatham House υποστηρίζει ότι ο Σνόουντεν είναι ένας «Ιππότης του Διαδικτύου», ενώ χαρακτηρίζει υποκριτική τη στάση Γερμανίας - Γαλλίας που εγκαλούν τις ΗΠΑ για τις παρακολουθήσεις.

    - Γιατί ο 29χρονος πρώην τεχνικός της CIA και σύμβουλος της NSA Εντουαρντ Σνόουντεν προχώρησε στις αποκαλύψεις «καταστρέφοντας» τη ζωή του;

    «Πιστεύω ότι ο Σνόουντεν έχει ιδιαίτερο προσωπικό ήθος και ισχυρή αίσθηση του δικαίου και της κοινωνικής αδικίας. Δεν λειτουργεί πρώτα ως Αμερικανός ή σαν εργαζόμενος "ειδικής υπηρεσίας", αλλά σαν ένας υπερασπιστής του δικαίου, που έχει χρέος πρώτα στον εαυτό του και μετά στην υπηρεσία του. Δεν πιστεύω ότι κρύβεται κάποιος πίσω του. Ο Σνόουντεν πιστεύει ακράδαντα ότι απαγορεύεται στις υπηρεσίες ασφαλείας να συγκεντρώνουν τεράστιο όγκο στοιχείων από τις απλές καθημερινές δραστηριότητες των ανθρώπων που σερφάρουν στο Δίκτυο. Νομίζω επίσης ότι δεν θα είχε αντιρρήσεις με τη συλλογή στοιχείων και τις παρακολουθήσεις ατόμων που φέρονται να συνδέονται με τρομοκρατία και/ή εγκληματική δράση, με την προϋπόθεση ότι... οι "παρακολουθήσεις" γίνονται υπό συγκεκριμένες συνθήκες, ύστερα από τις απαραίτητες νομικές διαδικασίες και την άδεια των δικαστικών αρχών».

    - Η αμερικανική κοινωνία, και όχι μόνο, είναι διχασμένη. Είναι προδότης ή ήρωας;

    «Για άλλους είναι προδότης, που "άδειασε" την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, και για άλλους ήρωας, που αποκάλυψε τη μεγάλη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ετσι συμβαίνει άλλωστε με όλα, μικρά και μεγάλα θέματα, λόγω των διαφορετικών πολιτικών, εθνικών, ηθικών, προσωπικών μας τοποθετήσεων. Εγώ θα έλεγα ότι είναι... Ιππότης του Διαδικτύου, που θέλει να προασπίσει τα δικαιώματα των πολλών χρηστών, αναγνωρίζοντας τα καταπληκτικά οφέλη του Ιντερνετ».

    - Ο Σνόουντεν παραμένει εγκλωβισμένος στη ζώνη μετεπιβίβασης στο αεροδρόμιο στη Μόσχας, ενώ αρκετές χώρες απορρίπτουν τα αιτήματα ασύλου. Πώς εκτιμάτε ότι θα κινηθεί;

    «Πρόκειται για μια πάρα πολύ δύσκολη πρόβλεψη και για μια ακόμη δυσκολότερη εκτίμηση, γιατί η κατάσταση είναι εξαιρετικά ρευστή και οι συνέπειές της επηρεάζουν όχι μόνο μία ή δύο χώρες του κόσμου, αλλά ολόκληρη τη διπλωματική σκακιέρα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι ΗΠΑ θέλουν τον Σνόουντεν πίσω και θα κινηθούν στρατηγικά ώστε να τον πάρουν και να αντιμετωπίσει την αμερικανική Δικαιοσύνη. Παρακολουθώντας τις κινήσεις και τις δηλώσεις του Σνόουντεν, εκτιμώ ότι έχει φροντίσει να διασφαλίσει κάπως τον εαυτό του. Δεν μπορώ να ξέρω τι "διαπραγματευτικά εργαλεία" έχει, θεωρώ όμως ότι κάποια από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του είναι αρκετά ευαίσθητα, και ενδεχομένως θα του επιτρέψουν να κλείσει μία καλή συμφωνία με τις αμερικανικές αρχές. Μόνο ο καιρός θα δείξει».

    - Ποια θα είναι τα επόμενα βήματα της κυβέρνησης Ομπάμα; Με τον Σνόουντεν «άνοιξαν» πολλά μέτωπα για τις ΗΠΑ και κλονίζεται και η σχέση τους με την Ευρωπαϊκή Ενωση...

    «Οι ΗΠΑ έχουν ανοιχτά, ουσιαστικά, τρία μέτωπα. Πρώτον, πρέπει να φέρουν και πάλι τον πληροφοριοδότη σε αμερικανικό έδαφος. Και γι' αυτό θα χρησιμοποιήσουν όπως μόνο εκείνοι ξέρουν την πολιτική του μαστιγίου και του καρότου. Εάν παρακολουθήσετε τις ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου και του αμερικανικού υπ. Εξωτερικών, θα διαπιστώσετε ότι όλες τους οι δηλώσεις είναι εξαιρετικά μελετημένες. Κάτω από την ωραία διπλωματική γλώσσα, το μήνυμα θα είναι σαφές - θα εφαρμοστεί η πολιτική του μαστιγίου και του καρότου. Ο Λευκός Οίκος έχει πολλά διαφορετικά χαρτιά με τα οποία μπορεί να "πιέσει" άλλες χώρες - αναπτυξιακά προγράμματα, οικονομική βοήθεια, εμπορικές σχέσεις. Ας πούμε ότι μία κυβέρνηση τρίτης χώρας δεν ικανοποιήσει τα αιτήματα των ΗΠΑ για την υπόθεση Σνόουντεν, ο Λευκός Οίκος θα πει: "Δεν πειράζει, η ζωή συνεχίζεται". Ομως ύστερα από λίγο και ενώ η ζωή συνεχίζεται για όλους, ενδεχομένως να αρχίσουν να προκύπτουν εμπόδια, πολλά και διαφορετικά και σε διαφορετικά επίπεδα, για την κυβέρνηση αυτής της τρίτης χώρας. Δεύτερον, πρέπει να δουν πώς θα αντιμετωπίσουν ουσιαστικά το θέμα προστασίας των απόρρητων πληροφοριών τους. Γιατί είδαμε πώς λειτούργησε ο Μπράντλεϊ Μάνινγκ που συνεργάστηκε με τον ιστότοπο WikiLeaks. Ο Μάνινγκ ήταν πολύ χαμηλά στην ιεραρχία, αλλά είχε πρόσβαση σε πολύ απόρρητες πληροφορίες. Το ερώτημα είναι πώς και γιατί είχε ο Μάνινγκ τέτοια πρόσβαση και εάν είχε αυτός, τότε πρέπει να υπάρχουν και άλλοι. Οι ΗΠΑ γνωρίζουν πλέον ότι η εσωτερική απειλή από εργαζόμενους στις υπηρεσίες ασφαλείας είναι πρόβλημα μεγαλύτερο από το χάκινγκ. Και θα δούμε πολύ σύντομα ότι θα αλλάξουν οι κανόνες πρόσβασης. Το τρίτο θέμα της κυβέρνησης Ομπάμα είναι τώρα οι σχέσεις τους με την Ευρωπαϊκή Ενωση».

    - Οι Ευρωπαίοι δηλώνουν εξοργισμένοι με τις ΗΠΑ· πραγματικά, πόσο νομιμοποιείσαι να κατασκοπεύεις τους φίλους σου;

    «Δεν πιστεύω ότι έχει γίνει φθορά που δεν διορθώνεται. Ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία εξοργίζονται με τις ΗΠΑ για την κατασκοπεία και από την άλλη κλείνουν τον εναέριο χώρο τους για το αεροπλάνο του Μοράλες, λόγω της υποψίας ότι ο Σνόουντεν θα μπορούσε να βρίσκεται σε αυτό. Επίσης θα μου έκανε τεράστια εντύπωση εάν αποδεικνυόταν ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν παρόμοια προγράμματα παρακολουθήσεων και συλλογής πληροφοριών για τους δικούς τους συμμάχους. Πιστεύω ότι στο πλαίσιο της... διπλωματίας όλες οι κυβερνήσεις συλλέγουν στοιχεία για άλλες, γιατί με αυτό τον τρόπο θα μπορούν να πετύχουν καλύτερα αποτελέσματα για όλα όσα επιθυμεί να πετύχουν για τη χώρα τους».

    - Πού ορίζεται τελικά η γραμμή μεταξύ ιδιωτικότητας, εθνικής ασφάλειας, δημοσίου συμφέροντος και ανθρωπίνων δικαιωμάτων;

    «Αρχικά πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι όλοι οι χρήστες του Δικτύου δεν μπορούν πλέον να εκπλήσσονται και να μη γνωρίζουν ότι με κάθε τους δράση ον-λάιν αφήνουν ιντερνετικό αποτύπωμα, το οποίο σε πολλά κοινωνικά δίκτυα, όπως το Facebook, αποθηκεύεται σε σέρβερ και μπορεί να δοθεί στις αρχές εάν ζητηθεί. Ολοι οι χρήστες πρέπει να διαβάζουν προσεκτικά τους όρους σε όλες τις σελίδες στις οποίες δραστηριοποιούνται, εάν θέλουν να προστατεύσουν έστω και μερικώς τα προσωπικά τους δεδομένα. Τα όρια μεταξύ ιδιωτικότητας, εθνικής ασφάλειας, δημοσίου συμφέροντος και ανθρωπίνων δικαιωμάτων μετακινούνται συνεχώς. Και αυτό είναι το σπουδαίο που πέτυχε ο Σνόουντεν, ότι δηλαδή πρέπει πλέον να έχουμε μία διεθνή συζήτηση για την ισορροπία, για τους ηθικούς κανόνες, για τα όρια μέσα στα οποία θα κινούνται οι υπηρεσίες ασφάλειας. Η στιγμή είναι κατάλληλη γι' αυτούς τους κανόνες, που θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των χρηστών στο Ιντερνετ και παράλληλα θα δώσουν ενδεχομένως λύσεις και σε προκλήσεις όπως το ηλεκτρονικό έγκλημα και η ον-λάιν διακίνηση πορνογραφικού υλικού».

  • Πανταχού παρών ο Μεγάλος Αδελφός

    Πανευρωπαiκή κατακραυγή, απλοiκές απαντήσεις Ομπάμα ΑΝΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΟΙ οι πολίτες, ενώ «οι παρακολουθήσεις είναι ρουτίνα» για τις υπηρεσίες σε όλο τον κόσμο, με τις ΗΠΑ να έχουν «τεχνικό πλεονέκτημα» και τον «ιππότη του Διαδικτύου» Εντουαρντ Σνόουντεν να αναζητεί τη χώρα που θα του δώσει άσυλο.

    Επειδή το κάνουν όλοι το κάνουμε και εμείς; Επιχείρημα που δεν χρειάζεται να ασχοληθεί κανείς. Θα είχε ίσως μια σημασία να ασχοληθεί κάποιος με το γιατί οι Ευρωπαίοι φωνάζουν, αφού και αυτοί την ίδια δουλειά κάνουν. Για δύο λόγους φωνάζουν. Ο ένας είναι για να εμφανιστούν θυμωμένοι και αδικημένοι. Για εσωτερική κατανάλωση, δηλαδή, στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη.

    Θα έλεγε κανείς ότι είναι σωστή η παρατήρηση περί ρήγματος στην αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής, λόγω του σκανδάλου των παρακολουθήσεων. Για την ακρίβεια «θα μπορούσε να είχε προκαλέσει ρήξη της εμπιστοσύνης». Αν ήταν έτσι, θα είχαν σταματήσει σχεδόν αμέσως οι προετοιμασίες των συνομιλιών, γύρω από τη σύσταση ζώνης ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.

    Οι Γάλλοι πρότειναν ψελλίζοντας διήμερη αναβολή, ενώ ο Μπαρόζο αποφάσισε, συνεπικουρούμενος από τη Μέρκελ, ότι οι συνομιλίες θα αρχίσουν κανονικά και θα προχωρούν παράλληλα με τις εξηγήσεις που θα δίνει ο Λευκός Οίκος. Στην ουσία, έβαλαν την ουρά κάτω από τα σκέλια οι Ευρωπαίοι και προχωρούν. Αλλωστε τις προηγούμενες ημέρες, κάποιοι ηγέτες είχαν προαναγγείλει ότι εμπιστεύονται τις εξηγήσεις που δεσμεύτηκε να δώσει ο Λευκός Οίκος και προεξόφλησαν ότι θα τις δεχτούν.

    Αρα υπάρχει ισχυρό κίνητρο, το οποίο, παρά την παραλίγο «διαρραγείσα» αμοιβαία εμπιστοσύνη, κινεί τις διαπραγματεύσεις. Το κέρδος από το ελεύθερο εμπόριο. Ετσι ο ένας λόγος που φωνάζουν είναι για να σώσουν τα προσχήματα απέναντι στον εξοργισμένο Ευρωπαίο πολίτη και στην Ευρωβουλή.

    Αλλωστε μην τρελαινόμαστε. Μια χαρά συνεταιράκια στον καπιταλισμό είναι οι δύο πλευρές του Ατλαντικού. Οι σχέσεις τους περνούν σύννεφα, όπως με τον πόλεμο εναντίον του Ιράκ, αλλά οι δεσμοί στην ουσία είναι άρρηκτοι, μεταξύ των πολιτικών ελίτ που ασκούν την εξουσία σε Ευρώπη και Αμερική.

    Ο δεύτερος λόγος για τον οποίον φώναξαν, έχει δύο παραμέτρους. Πρώτον, στην ουσία διαμαρτυρήθηκαν επειδή συνειδητοποίησαν ότι οι Αμερικανοί έκαναν κάτι παραπάνω από το συνηθισμένο που κάνουν όλες οι μυστικές υπηρεσίες. Ουσιαστικά την τεχνολογία και τις πληροφορίες τα μοιράζονται οι συνεταίροι. Τώρα αποκαλύφθηκε ότι οι Αμερικανοί χωρίς να ενημερώσουν τους συμμάχους είχαν προχωρήσει περισσότερο από όσο υπέθεταν κάποιοι Ευρωπαίοι. Αλλά πάντα οι Ευρωπαίοι είχαν το νου τους ότι μπορούν να παρακολουθούνται με μια πιο εξελιγμένη από τις δικές τους τεχνολογία. Οπως για παράδειγμα οι Βρετανοί ποτέ δεν ενημέρωσαν ότι είχαν «ξεκλειδώσει» το δίκτυο οπτικών ινών όλου του κόσμου και μάθαιναν τα πάντα. Οι μυστικές υπηρεσίες πάντα έχουν τέτοιον ανταγωνισμό.

    Η δεύτερη παράμετρος είναι ότι αφού βρέθηκαν σε αυτή τη θέση οι Ευρωπαίοι, είχαν την ευχέρεια με τις διαμαρτυρίες τους, χλιαρές ή όχι, να επιδιώξουν κάποιο πλεονέκτημα στις εμπορικές συνομιλίες. Κάπως πρέπει να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία που προέκυψε από τις αποκαλύψεις του Σνόουντεν. Μπορούν ίσως να αρχίσουν τις διαπραγματεύσεις από κάπως πιο πλεονεκτική θέση. Πάνω τους άλλωστε έχουν τη δαμόκλειο σπάθη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο επικυρώνει ή απορρίπτει τις συμφωνίες. Θα είναι και αυτό, θεωρητικά, ένα επιχείρημα απέναντι τους Αμερικανούς.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Βιβλίο
Στα 18 αντάρτης, στα 78 πτυχιούχος!
Μια ζωή για βιβλίο!
ΕΟΠΥΥ
Οι ασθενείς είλωτες και οι αφέντες ξένοι
Σκουριές
Δεκαεφτά χιλιόμετρα χωρίζουν δύο κόσμους στη Χαλκιδική
Υπουργείο Δικαιοσύνης
5.500 αδίκαστα κακουργήματα
Περιβάλλον
Πολύτιμα καταφύγια για αργυροπελεκάνους
Αστρονομία
Ηλίου φαεινότερον
Αστυνομικό ρεπορτάζ
Ερευνες για τους δραπέτες γύρω από τον Αχέροντα
Δικαστικό ρεπορτάζ
Καταδίκη και ελευθερία για τον Μ. Καραμπέρη
Ελευθεροτυπία
Πρόσκληση ενδιαφέροντος...
Φωτογραφία
Ποιος θα μας προστατέψει από τους προστάτες;
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης
Ηλεκτροφόρα σύρματα εναντίον αρκούδων