Έντυπη Έκδοση

Αρθρο

  • Οι βολβοί τουλίπας, πρώτη «φούσκα» στην Ιστορία!

    Πουλούσαν σπίτια για να αγοράσουν βολβούς μέχρι που «χτύπησε» η βουβωνική πανώλης... Στην εποχή μας, χάρη στο ηλεκτρονικό χρήμα, είναι όχι μόνο εύκολη η δημιουργία μιας οικονομικής φούσκας, αλλά (χάρη και στις εξ ορισμού αεριτζήδικες νεοφιλελεύθερες πολιτικές) οι φούσκες εμφανίζονται νομοτελειακά, υποχρεωτικά. Εχει όμως ενδιαφέρον η εμφάνιση της πρώτης οικονομικής φούσκας, που συνέπεσε μετά το τέλος του ευρωπαϊκού Μεσαίωνα, όταν άρχισαν να εμφανίζονται οι σύγχρονες μορφές καπιταλισμού.

    Περί το 1550 είχε κάπως κοπάσει η έχθρα των ευρωπαϊκών κρατών προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία και η Κωνσταντινούπολη είχε γίνει κέντρο του εμπορίου προς τη Δύση. Τότε έκαναν την εμφάνισή τους στην Ευρώπη οι πρώτοι βολβοί ήμερης τουλίπας.

    Το άγνωστο μέχρι τότε λουλούδι εντυπωσίασε τους ευγενείς και τη ραγδαία ανερχόμενη αστική τάξη και άρχισε εξ ίσου ραγδαία να αυξάνει η ζήτηση για τους βολβούς του φυτού, που μεγάλωνε σχετικά αργά. Στο μεταξύ οι τουλίπες χτυπήθηκαν από έναν σχετικά αβλαβή ιό, το μωσαϊκό, που επιβράδυνε την ανάπτυξή τους, αλλά σε αντιστάθμισμα δημιουργούσε ραβδώσεις στα λουλούδια, κάνοντάς τα ακόμη πιο εντυπωσιακά.

    Ολα αυτά συνέπεσαν και με το ιστορικό γεγονός της πλήρους απαλλαγής της Ολλανδίας από τον ισπανικό ζυγό, με την απελευθέρωση των νότιων επαρχιών της έπειτα από μακρόχρονο πόλεμο, που οδήγησε στον πανευρωπαϊκό Τριακονταετή. Στο μεταξύ, η Ολλανδία εξελίχθηκε σε ναυτική και εμπορική υπερδύναμη, ακριβώς την περίοδο που η ζήτηση για βολβούς τουλίπας τιναζόταν στα ύψη - και φυσικά η τιμή τους το ίδιο.

    Ας σημειωθεί ότι, ενώ η τουλίπα μπορεί να καλλιεργηθεί και από σπόρο, με αρκετή καθυστέρηση βέβαια, δεν προέκυπταν τόσο εντυπωσιακά λουλούδια, γιατί δεν έπασχαν από τον ιό του μωσαϊκού. Ετσι, οι περιζήτητοι ήταν οι βολβοί και μάλιστα οι βολβοί που προέκυπταν από πολλαπλασιασμό φυτών με μωσαϊκό.

    Η ζήτηση κορυφώθηκε το 1635, όταν μπήκαν στο παιχνίδι και οι πλούσιοι Γάλλοι, που θεώρησαν την τουλίπα απαραίτητο συμπλήρωμα στην εξεζητημένη κηποτεχνία τους.

    Κάθε βολβός τουλίπας στις ολλανδικές αγορές (όπου οι ταβέρνες είχαν γίνει οίκοι δημοπρασιών τουλίπας) κόστιζε κάπου 2.500 φιορίνια. Ενδεικτικά, 150 φιορίνια κέρδιζε σε ένα χρόνο ένας ειδικευμένος τεχνίτης.

    Πολύς κόσμος -που δεν είχε δει τουλίπα στη ζωή του, δεν ήξερε καν ότι ήταν φυτό- άρχισε να πουλάει τα σπίτια του για να αγοράσει βολβούς.

    Αρχισαν να κλείνονται συμφωνίες για μελλοντικές αγορές, όπως γίνεται σήμερα στα διεθνή χρηματιστήρια για τα προϊόντα μεγάλης καθημερινής ζήτησης, τον καφέ, τη ζάχαρη, το λάδι σόγιας, τα λεγόμενα commodities. Αν και δεν υπήρχε προηγούμενο παρόμοιας μαζικής υστερίας, ώστε να είναι γνωστό τι θα επακολουθούσε, οι πιο σώφρονες άρχισαν να ξεπουλάνε το στοκ των βολβών τους για να εξασφαλίσουν τα κέρδη τους.

    Οι τιμές έμεναν πολύ ψηλά, αλλά με τη σημερινή πείρα ξέρουμε ότι ένα τυχαίο γεγονός αρκούσε για να σκάσει η φούσκα. Ακριβώς αυτό συνέβη στις 3.2.1637 στο ολλανδικό Χάρλεμ.

    Ηταν κανονισμένη από καιρό πριν δημοπρασία τουλίπας, αλλά στο μεταξύ στην πόλη παρουσιάστηκαν κρούσματα βουβωνικής πανώλους. Ετσι δεν εμφανίστηκε ούτε ένας αγοραστής και αυτό ήταν αρκετό για να προκαλέσει κύμα πωλήσεων σε όλη τη χώρα, που σύντομα εξελίχθηκε σε πανικό.

    Μέσα σε τρεις μήνες η τιμή των βολβών έπεσε στο ένα τριακοστό του μέγιστου και χιλιάδες περιουσίες καταστράφηκαν, εντός και εκτός Ολλανδίας. Βέβαια, η χώρα συνήλθε γρήγορα από το σοκ, χάρη στα παραδοσιακά προϊόντα της, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά, και ακόμη χάρη στον εμπορικό στόλο που μετέφερε στην Ευρώπη προϊόντα από τον Ινδικό, τη Νότια Αφρική και την Αμερική.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Υπουργείο Εργασίας
Στρώνουν χαλί για ομαδικές απολύσεις
Κυβέρνηση
Συμφωνία - ταφόπλακα
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Τρία σκληρά «όχι» από Μπαρόζο
Σαμαράς: παρακάλεσε και εξασφάλισε ραντεβού με Μέρκελ
Βουλή
Η κυβέρνηση θα ματαιώσει τις κατασχέσεις κάτω των 1.000 ευρώ
Ομόφωνα η Βουλή: Δεν θα πληρώνουν διόδια βουλευτές της επαρχίας!
ΕΝΦΑ
Γαλάζια νεύρα για προγραμματική συμφωνία και φόρο ακινήτων
Αρθρα/Σχολιασμοί
Το ξεχασμένο «Οχι», εμείς και τα παιδιά μας
Επιδόματα
Προνοιακό επίδομα μόνο μέσα από το περιουσιολόγιο
ΠΑΣΟΚ
Επίθεση βουλευτών του ΠΑΣΟΚ στον Βενιζέλο
ΣΥΡΙΖΑ
Αλ. Τσίπρας: «Ο Βενιζέλος έχει υποβρύχιο άγχος»
Κριτική Γλέζου για «κύκλους» του ΣΥΡΙΖΑ
«Οι εργατοπατέρες υπονόμευσαν το κίνημα»
ΣΥΡΙΖΑ: «Μείζον θέμα δημοκρατίας οι παρακολουθήσεις δημοσιογράφων»
ΔΗΜΑΡ
«Τρίτο πόλο» έχει για στόχο η ΔΗΜΑΡ
ΕΡΤ
Νέο «μαύρο» στην ΕΡΤ
ΟΗΕ
Στη φυλακή μόνο (!) αν διαφωνείς με την ΕΕ...
Χρυσή Αυγή
Νέες δικογραφίες για τη βία της Χρυσής Αυγής
Αντιφασιστική Δράση
Αντιφασιστικές εκδηλώσεις