Έντυπη Έκδοση

Ο κόσμος κατ' εμέ - Του ΡΟΒΗΡΟΥ ΜΑΝΘΟΘΥΛΗ

  • Με τον Δεσποτόπουλο σε παρισινό σουπερμάρκετ

    Ενας άνθρωπος που συμπαθώ (όχι μόνο επειδή ήταν το κόσμημα της Εθνικής Αντίστασης) είναι ο Κώστας Δεσποτόπουλος. Παρ'όλο ότι συμπαθεί (συμπαθούσε;) τον πρώην συνάδελφό του στο πανεπιστήμιο Κωνσταντίνο Τσάτσο!

    Με τον τελευταίο είχα πολλά προηγούμενα. Ενα από τα πρώτα: Οταν η ΕΔΑ βγήκε αξιωματική αντιπολίτευση το 1958, ο κ. Τσάτσος, ως υπουργός Τύπου και Πληροφοριών, σε συνεργασία με την ΚΥΠ, προσπάθησε με διάφορα στελέχη προπαγανδιστικών συλλόγων να επηρεάσει τους ψηφοφόρους του 1961 να μην ξαναψηφίσουν την Αριστερά. Και αν πήγαν χαμένες οι δικές του πιστώσεις, το κατάφεραν η βία και η νοθεία των ενόπλων και αστυνομικών δυνάμεων. Το πιο φοβερό από τα προηγούμενα είναι ότι απαγόρευσε μια εκπομπή για τη Δημοκρατία που είχα προγραμματίσει στην ΕΡΤ όταν ο κ. Τσάτσος ήταν Πρόεδρος της... Δημοκρατίας! Τον καταφέραμε να μας πει το γιατί. Διότι το 30% των ψηφοφόρων του κόμματός του (της Νέας Δημοκρατίας δηλαδή) ήταν βασιλόφρονες! Ετσι μας είπε.

    Αλλά ας έρθουμε στο κύριο θέμα μας. Οι αδελφοί Δεσποτόπουλοι και η Φοίβη Καραμέρου, η πεθερά μου, έπιαναν συχνά ένα ατελείωτο κουβεντολόι στις γωνίες της Πατριάρχου Ιωακείμ. Ως γνήσιοι ελληνοπρεπείς καρποί. Η Φοίβη ως «κόρη των Αθηνών», ο Κώστας ως Πλάτων (αν ήταν ο Κώστας, γιατί τον μπέρδευες με τον δίδυμο αδελφό του Αλέξανδρο). Μέσα σ' έναν οστρογοτθικό βαλκανικό κήπο, βέβαια. Οταν ο Δεσποτόπουλος μαχόταν στην Αντίσταση και δέχτηκε να υποστεί βασανιστήρια στη Μακρόνησο για να μην υπογράψει δηλώσεις «μετανοίας», οι πρώην συνάδελφοί του στο πανεπιστήμιο -τους οποίους εκτιμούσε!- «δημοκρατικοί» στη θεωρία, υπηρετούσαν στην πράξη, ως υπουργοί, τα εκάστοτε «συμμαχικά» καθεστώτα που υπηρετούσαν με τη σειρά τους τις ξένες «προστάτιδες» δυνάμεις. Δεν του συγχώρεσαν του Δεσποτόπουλου ότι υπήρξε πρόεδρος του Ελληνο-Σοβιετικού Συνδέσμου Νέων (εκεί και τον γνώρισα) εν μέσω Εμφυλίου. Στον Ελληνο-Σοβιετικό, ειρήσθω εν δημοκρατικώ παρόδω, ήταν μέλη και οι Στέφανος Στεφανόπουλος, Νίκος Καζαντζάκης, Αγγελος Σικελιανός, Μάνος Χατζιδάκις μεταξύ πολλών άλλων. Ισως πάλι θέλησαν να τον ξεφορτωθούν μια και καλή στη Μακρόνησο, γιατί ήταν ένας ισχυρός αντίπαλος στη Φιλοσοφία του Δικαίου. Ή γιατί δεν ήταν της παρέας της Χαϊδελβέργης. Ή γιατί ήταν αδύνατο να τον σταματήσουν όταν άρχισε πάλι να μιλάει για τον Πλάτωνα!

    Αυτό το τελευταίο μαρτύριο μπορώ να το καταλάβω γιατί το υπέστην κι εγώ στο Παρίσι. Δεν θυμάμαι πώς και γιατί, γυρίζω ένα μεσημέρι σπίτι μου και βρίσκω τον Δεσποτόπουλο, που είχε αυτοεξοριστεί κι αυτός με την τότε γυναίκα του, γνώριμη της δικής μου. Πρέπει να αγοράσω διάφορα φαγώσιμα από το κοντινότερο σουπερμάρκετ. Με συνοδεύει ο Κώστας. Στο δρόμο είχα μάθει απέξω δύο σελίδες τουλάχιστον από την Πολιτεία του Πλάτωνα. Ο Σωκράτης δημιουργεί μια πόλη, την Καλλίπολη, με φιλόσοφους βασιλείς, στην οποία δεν υπάρχει ιδιοκτησία, προσωπική ζωή και οικογένεια. Η δε φιλοσοφία δεν είναι προσβάσιμη στις κατώτερες τάξεις. Τώρα που το σκέφτομαι, Κώστα, ο Πλάτων είχε φανταστεί τον «ασυνείδητο» κόσμο που πλησιάζει, αυτόν που θα ζήσουν τα παιδιά μας. Και καταλαβαίνω γιατί τον εξόρισαν από τις Συρακούσες.

    Μπαίνουμε στο σουπερμάρκετ. Ο Δεσποτόπουλος είναι κολλημένος στο δεξί μου αυτί και την ώρα που περιεργάζομαι ένα πακέτο σπαγγέτι νούμερο 4, τον ακούω να μου λέει: «Ολα θυσιάζονται για το κοινό καλό και ο καθένας περιορίζεται στις δραστηριότητες εκείνες που ταιριάζουν στη φύση του». Αναρωτιέμαι, προς στιγμήν, αν εννοούσε το πάθος μου για τα μακαρόνια. Δηλαδή, κομμουνισμός, του λέω. «Κάτι ανάλογο με τον κομμουνισμό», συνέχισε απτόητος ο Δεσποτόπουλος, «εφόσον υπάρχει κοινοκτημοσύνη, δεν υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς». Λέω να πάρουμε και καφέ, του λέω, μας τέλειωσε ο καφές. «Κανένας διαχωρισμός μεταξύ ανδρών και γυναικών -επέμενε ο Δεσποτόπουλος- θα υπάρχει ενιαίο εκπαιδευτικό σύστημα για άνδρες και γυναίκες, ενώ από την Πολιτεία αποκλείονται οι τέχνες καθώς δεν στοχεύουν στη λογική, αλλά στα πάθη, το κατώτερο μέρος της ψυχής, το οποίο ανατρέπει την αρμονία, ενώ παράλληλα αποτελούν απλώς μίμηση της παρούσας ζωής». Τα τελευταία με συνόδευαν την ώρα που πλήρωνα. Δηλαδή, αν ήμουνα τώρα στην Πολιτεία του Πλάτωνα, θα έφευγα χωρίς να πληρώσω, είπα, αφού θα είχε καταργηθεί το χρήμα! Ο Κώστας χαμογέλασε. Θυμήθηκα τη θεωρία του Τσάτσου, που λέει κάπου «η Ελλάδα είναι σκέτη ιδέα». «Και η Μακρόνησος είναι ένας νέος Παρθενών...» θα πρόσθετε ευχαρίστως ο Τσάτσος, αν δεν την είχε πει ο Κανελλόπουλος. Ο Δεσποτόπουλος ισχυρίζεται ότι αυτή τη φράση, πάντως, δεν την είπε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Τότε θα την είπε ο Τσάτσος. Ο Κώστας δεν απάντησε, απ' όσο θυμάμαι.

    Σημειώνω, για τους νεότερους, πως ο Κώστας ήταν καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (και στο Πάντειο), ακαδημαϊκός, χρημάτισε υπουργός Παιδείας και λίγο έλειψε να εκλεγεί από τη Βουλή Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Κατά την Κατοχή ήταν ηγετικό στέλεχος του ΕΑΜ. Ανάμεσα στα πολυάριθμα βιβλία του είναι και «Η Φιλοσοφία του Πλάτωνος». Γεννήθηκε το 1913 στη Σμύρνη, άρα είναι 101 ετών. Ελπίζω να τα φτάσω κι εγώ. Να είσαι πάντα καλά, Κώστα.

    * Κι άλλοι για τη φύλαξη του τάφου

    Να αυξηθεί η αστυνόμευση στην ανασκαφή της Αμφίπολης ζήτησε ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απ. Τζιτζικώστας από τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη Βασ. Κικίλια εκφράζοντας παράλληλα την πεποίθησή του ότι «σε ελάχιστες μέρες από σήμερα το συγκεκριμένο σημείο θα συγκεντρώσει τα φώτα και το ενδιαφέρον όλου του κόσμου. Ως εκ τούτου, η πολιτεία οφείλει να διαφυλάξει την ασφάλεια του μνημείου».

    Βεβαίως το αίτημα έγινε δεκτό, καθώς έχει αυξηθεί και η προσέλευση του κοινού. Οπότε χρειάζεται αυξημένη αστυνομική δύναμη, για να κρατήσει τον κόσμο σε μια απόσταση από το έργο που εκετελεί η διεπιστημονική ερευνητικά ομάδα. Από την αρχή οι αρχαιολόγοι ζήτησαν να μην επιτρέπεται στο κοινό η προσέγγιση, για να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους απερίσπαστοι. Η χτεσινή μέρα αναλώθηκε επίσης στη θωράκιση του μνημείου εσωτερικά και εξωτερικά. Εσωτερικά συνεχίστηκαν οι αντιστηρίξεις των τοίχων και του θόλου από την πίεση των χωμάτων. Εξωτερικά, ολοκληρώθηκε η αποστραγγιστική αύλακα και για την προστασία από τα καιρικά φαινόμενα εκτός από την τέντα έχουν τοποθετηθεί πλαστικές μεμβράνες σε μεγάλη έκταση. Υπολογίζουν μετά την ολοκλήρωση αυτών των εργασιών να ξεκινήσει και πάλι η ανασκαφική έρευνα. Μακάρι να ξεπεράσουν τα τεχνικά προβλήματα και να μην αργήσει πολύ αυτή η μέρα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Φεστιβάλ Βιβλίου
Η γιορτή του βιβλίου
Φεστιβάλ Βενετίας
Το χρονικό ενός τραγικού θανάτου
Μουσική
Αν κρατάς τα τραγούδια μέσα σου πεθαίνεις
TV & Media
Digea στα Βορειοανατολικά
Από δικαστήριο σε δικαστήριο η ΠΟΣΠΕΡΤ
Ο Alpha ταξιδεύει σε κάμπους και ραχούλες
Το Euro στη ΝΕΡΙΤ