Έντυπη Έκδοση

... στο «Κύτταρο»

Ο,τι έμεινε ατόφιο...

Η ουρά καταλαμβάνει το πεζοδρόμιο της Ηπείρου.

Τρεις νεαροί Κρητικοί αδημονούν. Ταξίδεψαν ειδικά για να 'ρθούν. Οι παρέες των «τραπεζιών» με κάπως μεγαλύτερο μέσο όρο ηλικίας περνούν πρώτες. Οι παρέες του μπαρ, πολύ νέοι άνθρωποι απ' όσους ανακαλύπτουν συνήθως τη γοητεία του παραδοσιακού και του λαϊκού σε μια αντίστροφη πορεία που τους πήγε από τους αυτοσχεδιασμούς της τζαζ στα ταξίμια των παραδοσιακών εγχόρδων και στα γυρίσματα του κλαρίνου, στριμώχνονται στην πόρτα. Μέσα στο «Κύτταρο» δεν πέφτει καρφίτσα. Ακόμα και η ίδια η Ελένη Βιτάλη, μάθαμε, δεν περίμενε πως η φετινή της εμφάνιση, μαζί με τον Χάικ Γιαζιτζιάν και την Αρετή Κετιμέ, θα προκαλούσε τέτοιο συνωστισμό στο ιστορικό στέκι Ηπείρου και Αχαρνών.

Κι όμως θα 'πρεπε να το περιμένει. Γιατί η φωνή της έχει περάσει στη μυθολογία των πολύ μεγάλων, άμεσα αναγνωρίσιμων, πολύ χαρακτηριστικών, πολύ δικών μας. Και γιατί έχει και η ίδια την προσωπική της σκοτεινή μυθολογία, αυτή που την ανάγκασε κατά καιρούς να απουσιάζει, διατηρώντας, μέσα από τις φήμες της φθοράς, το άστρο της άφθαρτο.

Αυτή η interactive σχέση με τον λαό του «Κυττάρου» που την αποθεώνει όλα αυτά τα Δευτερότριτα, την ηλεκτρίζει. Βγαίνει στη σκηνή, όμορφη και λαμπερή και ακομπλεξάριστη, με τη φωνή της αρραγή, μ' αυτές τις μνήμες της βυζαντινής ψαλμωδίας στα, δοκιμασμένα στα πανηγύρια, φωνήεντά της, με την τόσο ιδιαίτερη εκφορά των συριστικών συμφώνων της και με τη λίγο ένρινη χροιά που θυμίζει το «σπάσιμο» στη φωνή ενός ανθρώπου που τώρα τραγουδά, ενώ λίγο πριν έκλαιγε. Δεν είναι μόνο αυτός ο λόγος που οι ερμηνείες της είναι λυγμικές ακόμα κι όταν ερμηνεύει τα πιο χαρούμενα λαϊκά της. Είναι ότι η νεανική θητεία της στα πανηγύρια των χωριών και στα δημοτικά δίδαξε στη φωνή της τη λαϊκή σοφία της χαρμολύπης. Κι ακόμα είναι ότι η Βιτάλη είναι ένας εύθραυστος, «ιδιόρρυθμος» άνθρωπος, πληθωρικού συναισθήματος-κι αυτό φαίνεται.

Σύμμαχός της ο σπουδαίος Γιαζιτζιάν, με το ούτι, την παρακαταθήκη της αρμένικης μουσικής παράδοσης και τις σοφές ενορχηστρώσεις. Προφανώς αυτός ενορχήστρωσε τον «Μπαλαμός» του Τσακνή υπέρ της Βιτάλη και μιας ερμηνείας που μετατρέπει σε βυζαντινό τροπάριο τον πόνο των Τσιγγάνων αλλά και όλο αυτό το κάνει τελικώς να ακούγεται ambient.

Ο ίδιος με την Κετιμέ κρατούν κι ένα αρκετά μεγάλο μέρος του προγράμματος. Εκείνος παίζει στο ούτι κι ερμηνεύει αυτά τα υπέροχα αρμένικα τραγούδια με τους...κυτταρικά οικείους μας ανατολίτικους ήχους. Και η μικρή, που μεγάλωσε κι απέκτησε μια ενδιαφέρουσα, καθαρή και σωστή φωνή, ερμηνεύει παραδοσιακά -όπως το μικρασιατικό «Στο 'πα και στο ξαναλέω»- ή λαϊκά. Ενα παράπονο όμως: το «Αϊ γαρούφαλό μου» (των Αργύρη Κουνάδη και Βαγγέλη Γκούφα), ίσως το ωραιότερο τραγούδι που έχει πει η Βιτάλη μετά τα παραδοσιακά, είναι κρίμα να το ακούμε από την Κετιμέ. Γιατί όσο καλά κι αν τα λέει, δεν μπορεί να φτάσει στη χοϊκή ερμηνεία της πρώτης διδάξασας. Το ίδιο ισχύει και για το «Πάρε τα χνάρια μου» του Δερβενιώτη, τραγούδι ταυτισμένο με τον Καζαντζίδη που για να αναμετρηθείς μαζί του πρέπει να είσαι τουλάχιστον η Βιτάλη-και πάντως όχι ένα νεαρό κορίτσι.

Η Βιτάλη φεύγει και επιστρέφει αρκετές φορές στη σκηνή. Το ρεπερτόριό της ξεκινά από τα πιο καινούργια δικά όπως τα «Χαραμάδα», «Καράβια αραγμένα», «Αρκούδα», περιλαμβάνει τα παλαιότερα σημεία-αναφοράς της προσωπικής της τραγουδοποιίας όπως «Η Κιβωτός» και -ίσως το καλύτερο απ' όλα- το «Ενα χειμωνιάτικο πρωί». Περιλαμβάνει και άλλα πολύ σπουδαία είτε της προσωπικής δισκογραφίας της όπως το πραγματικά υπέροχο «Ισως φταίνε τα φεγγάρια» του Μαυρουδή, είτε κλασικά πια λαϊκά όπως το «Και τι δεν κάνω» του Ακη Πάνου, είτε πιο σύγχρονα αλλά δοκιμασμένης αποδοχής όπως την «Πριγκιπέσα» του Μάλαμα. Εννοείται πως ό,τι κι αν λέει, ακόμα κι αν πρόκειται για τις πιο μέτριες απόπειρες της δικής της τραγουδοποιίας, το κάνει σπουδαίο.

Η αλήθεια είναι όμως πως η δομή του προγράμματος δεν επιτρέπει μια σταδιακή κορύφωση και κάνει πότε πότε «κοιλιές». Κι επίσης, επειδή η Βιτάλη μάς είχε λείψει, ήταν αδύνατον να αποφύγουμε να σκεφτούμε πόσα ακόμα τραγούδια θα θέλαμε να την ακούσουμε να λέει (και άλλα παλιά λαϊκά και Σαββόπουλο και Λάγιο και Σούκα και Παπάζογλου κι ακόμα περισσότερο Μάλαμα). Αλλά βέβαια εκείνη δεν έκανε ποτέ τα χατίρια των άλλων. Κι ίσως γι' αυτό παρέμεινε ένα αυθεντικό πρόσωπο, ένα αγύριστο κεφάλι και μια τραγουδίστρια με ατόφιο τσαμπουκά.

ΚΥΤΤΑΡΟ LIVE (Ηπείρου 48 και Αχαρνών, τηλ.: 210-8224134). Δευτέρα-Τρίτη (10 μ.μ.): η Ελένη Βιτάλη και μαζί της οι Haig Yazidjian και Αρετή Κετιμέ. Είσοδος με ποτό στο μπαρ 20 ευρώ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Άλλες ειδήσεις
Οι νέοι ηθοποιοί δεν έχουν τη σπιρτάδα των παλιών
Οι Ινδοί ξανάρχονται
«Σήμερα μπερδεύουν το διαμάντι με το γυαλί»
Πέρα από τις στέγες στον ήλιο
Με θαυμασμό και φθόνο
Πέντε σάουντρακ για Οσκαρ
Ο Ινδός, ο Ελληνας και οι άλλοι
Δεν θέλω να παίζω τον χαβαλέ, που λέει αστειάκια
Μπολερό με τον θάνατο στη Λισαβόνα
Ο γνήσιος πόνος ξανακάνει τη ζωή πραγματική
Σαν άλλος Λιρ μέσα στο χιόνι
Από τον πρωθυπουργό μέχρι τον δήμαρχο, όλοι ένα ρόλο υποδύονται
Ο,τι έμεινε ατόφιο...