Έντυπη Έκδοση

Αξιοπρέπεια ή βίος αβίωτος;

Πανάρχαια είναι η σύγκρουση μεταξύ νόμου και ανθρώπινης θέλησης. Ιδίως όταν από πάνω τους πλανάται η ανεκτίμητη αξία της ζωής. Πόσω μάλλον αν παρεμβαίνει το αίτημα του ανθρώπου να πεθάνει όταν υποφέρει χειρότερα, όχι στην ιδέα του επερχόμενου θανάτου, αλλά λόγω της καθυστέρησης του ερχομού του. Μεταφυσική, επιστήμη, θρησκεία, ανθρώπινα δικαιώματα και νομοθεσία μπλέκονται όσο πιο γορδίως γίνεται στο ζήτημα της ευθανασίας.

Η 38χρονη Ιταλίδα Ελουάνα Εγκλάρο, που για 18 χρόνια βρισκόταν σε κώμα μετά από αυτοκινητικό ατύχημα, πέθανε. Ολο αυτό το διάστημα, η οικογένειά της προσπαθούσε να πείσει την ιταλική δικαιοσύνη να επιτρέψει στους γιατρούς να αφήσουν το παιδί τους να ηρεμήσει. Να «φύγει». Με τη Γερουσία και τους πολιτικούς φορείς να είναι αντίθετοι στην ευθανασία, οι γιατροί μετέφεραν τελικά την κοπέλα σε νοσοκομείο όπου διεκόπη πριν από λίγες ημέρες η τεχνητή σίτισή της.

Μπορεί ο ασθενής που πάσχει από ανίατη νόσο να επιλέξει τη στιγμή του θανάτου του στην ιδέα της διατήρησης της αξιοπρέπειάς του; Υπάρχει, κάτω από αυτές τις συνθήκες, άνθρωπος που να έχει δικαίωμα να συμμετέχει σε αυτήν την πράξη καθώς δεν πρόκειται για αυτοκτονία. Μπορεί να σταθεί νομικά και ηθικά ο όρος «υποβοηθούμενη αυτοκτονία»; Στη χώρα μας δεν έχει ποτέ γίνει πραγματική συζήτηση για την ευθανασία παρά μόνο για τους κανόνες δεοντολογίας που μπορεί να την περιβάλλουν. Μια πρώτη μελέτη με διατυπωμένους προβληματισμούς έχει κάνει ήδη από το 2006 η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής.

Ομως ο νόμος είναι σαφής: Οποιος «αποφάσισε και εκτέλεσε ανθρωποκτονία ύστερα από σπουδαία και επίμονη απαίτηση του θύματος και από οίκτο γι' αυτόν που έπασχε από ανίατη ασθένεια τιμωρείται με φυλάκιση». Από την άλλη, είναι γνωστή και η θέση της Εκκλησίας όχι μόνο περί αποκλειστικής διαχείρισης της επιλογής του θανάτου από το Θεό αλλά και περί πόνου, ο οποίος φέρνει πιο κοντά τους ανθρώπους μεταξύ τους αλλά και με τη μετάνοια. Το ελληνικό κράτος, πάντως, δεν βλέπει με καλό μάτι κάθε απόπειρα νομιμοποίησης της ευθανασίας. Το 2005 για πρώτη φορά αναφέρθηκε σε ελληνικό νόμο ότι είναι νομικά υποχρεωμένοι οι γιατροί να καταπραΰνουν τον πόνο ασθενών που πάσχουν από ανίατες ασθένειες προσφέροντας «παρηγορητική φροντίδα». Αυτό, όμως, αφορά την ανάπτυξη της παρηγορητικής ιατρικής που προσφέρει υπηρεσίες ανακούφισης με τα λεγόμενα «ιατρεία αντιμετώπισης πόνου» που υπάρχουν σχεδόν σε όλα τα ελληνικά δημόσια νοσοκομεία. Θεωρείται, όμως, ότι με αυτόν τον τρόπο τέθηκε με επίσημο τρόπο η αντιμετώπιση των τελευταίων σταδίων μιας ανίατης ασθένειας από την πολιτεία. Σύμφωνα με μία μελέτη που έγινε στην Ελλάδα στο πλαίσιο Ethics Study, πραγματοποιήθηκε σε 17 χώρες την περίοδο 1999-2000 και παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2008 στην Αθήνα, περίπου 3.000 ασθενείς από την Ελλάδα, θα διατύπωναν αίτημα για ευθανασία αν ο νόμος επέτρεπε κάτι τέτοιο.

Ο όρος ευθανασία περιγράφει ουσιαστικά τον ανώδυνο θάνατο. Περιέχει, όμως, και την έννοια του θετικού, του καλού θανάτου. Ευ+θάνατος. Ο όρος φτιάχτηκε από τον Αγγλο φιλόσοφο Φράνσις Μπέικον που έγραψε: «Το έργο της ιατρικής είναι η αποκατάσταση της υγείας και η καταπράυνση των πόνων, όχι μόνο όταν η καταπράυνση αυτή μπορεί να οδηγήσει στη θεραπεία, αλλά και όταν μπορεί να εξασφαλίσει έναν εύκολο και γαλήνιο θάνατο».

Η ελληνική πραγματικότητα

Τρεις υποθέσεις που αναφέρονταν σε υπόνοιες περί ευθανασίας έχουν απασχολήσει την ελληνική επικαιρότητα τα τελευταία τρία χρόνια, χωρίς όμως να έχει υπάρξει δημόσια επιβεβαίωσή της.

Ιούνιος 2006: Απαλλάχτηκε από τη Δικαιοσύνη ένας γιατρός που είχε κατηγορηθεί ότι το 2005 είχε χορηγήσει μεγάλη ποσότητα καταπραϋντικού φαρμάκου στον καρκινοπαθή πεθερό του, που τότε ήταν 81 ετών. Τον είχε μηνύσει η ίδια η σύζυγός του, γιατρός και αυτή.

Σεπτέμβριος 2006: Εγινε γνωστό βάσει δημοσιεύματος στην εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα» ότι νοσηλευτής της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας στο Νοσοκομείο Χανίων βοήθησε τουλάχιστον έναν ασθενή να πεθάνει. Τέθηκε σε διαθεσιμότητα και από το νοσοκομείο έγινε έρευνα, η οποία όμως απέδειξε ότι δεν επρόκειτο για ευθανασία.

Νοέμβριος 2007: Ανακοινώθηκε ότι τον ερχόμενο Μάρτιο θα γινόταν η δίκη ενός γιατρού αναισθησιολόγου στο Περιφερειακό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Πάτρας, που είχε βοηθήσει έναν νοσηλευόμενο στην εντατική μονάδα να πεθάνει. Ηταν υπόθεση που είχε προκαλέσει μεγάλο θόρυβο. Τη μήνυση την είχαν υποβάλει συγγενείς του θανόντος. Οι δικηγόροι του γιατρού είχαν υποστηρίξει ότι ο πελάτης τους είχε πέσει θύμα επαγγελματικού ανταγωνισμού. Σύμφωνα με πληροφορίες, η δίκη είχε πάρει αναβολή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Για το ίδιο θέμα
«Οι ασφαλιστικές υπερθεματίζουν»
Η αυστραλέζικη εκδοχή
«Γιατρός του θανάτου»
Τι προβλέπει ο ποινικός κώδικας
Πού επιτρέπεται - πού απαγορεύεται
Η απίστευτη ιστορία της 13χρονης Χάνα
Δείτε ακόμα τα βίντεο
Σχετικοί ιστότοποι
Αυτοί που «έφυγαν» με αξιοπρέπεια
Η ευθανασία στη λογοτεχνία
Η κλινική του ευσπλαχνικού θανάτου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Άλλες ειδήσεις
3.000 γλώσσες σε κίνδυνο
Αξιοπρέπεια ή βίος αβίωτος;
«Οι ασφαλιστικές υπερθεματίζουν»
Η ευθανασία στη λογοτεχνία
Αυτοί που «έφυγαν» με αξιοπρέπεια
Σχετικοί ιστότοποι
Δείτε ακόμα τα βίντεο
Η απίστευτη ιστορία της 13χρονης Χάνα
Πού επιτρέπεται - πού απαγορεύεται
Τι προβλέπει ο ποινικός κώδικας
«Γιατρός του θανάτου»
Η αυστραλέζικη εκδοχή
Η κλινική του ευσπλαχνικού θανάτου
Σαν βγεις στον πηγαιμό για την τριτοβάθμια εκπαίδευση
Η πρόσβαση στο πανεπιστήμιο σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης
Γυαλιά-καρφιά το θυρωρείο του ΑΠΘ
44.000 ευρώ για βελόνα που ξέχασε σε ασθενή
Ο Συνήγορος... των ζώων
ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΕΣ ΚΑΤΑ ΜΟΥΦΤΗΔΩΝ