Έντυπη Έκδοση

Αμφίθυμο ταξίδι στη Νέα Υόρκη

Το μεγαλείο και οι αντιφάσεις της Αμερικής μέσα από μια σκέψη μακριά από δογματισμό. Γιάννης Κιουρτσάκης «Ενας χωρικός στη Νέα Υόρκη»

Ενα ταξίδι στην Αμερική, ακόμη και στις ημέρες της παγκοσμιοποίησης ή της διαρκούς διακίνησης ιδεών, πληροφοριών και ανθρώπων, αποτελεί πάντα μια συγκλονιστική εμπειρία. Συγκλονισμένος από την Αμερική, αλλά όχι και έκθαμβος, παρασυρμένος από κάποια παραπειστική γοητεία, αποδεικνύεται ο Γιάννης Κιουρτσάκης στο καινούριο του βιβλίο, «Ενας χωρικός στη Νέα Υόρκη», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ινδικτος».

Υιοθετώντας την έννοια του χωρικού, ο Κιουρτσάκης εμπλέκει ευθύς εξαρχής στον λόγο του το ζήτημα της οπτικής από την οποία ξεκινούν οι παρατηρήσεις του, συναρτώντας το οργανικά και με το προηγούμενο λογοτεχνικό του έργο: έργο-σπουδή (συχνά υπερβολικά εκτεταμένη) πάνω στους δεσμούς τού εγώ με τους άλλους στο πλαίσιο της διαμόρφωσης μιας ταυτότητας η οποία αντλεί την παιδεία της από τη δυτική Ευρώπη, αλλά βυθίζει τις βιωματικές της ρίζες στην Ελλάδα.

Ο χωρικός του Κιουρτσάκη στις σημειώσεις του για το ταξίδι στην Αμερική είναι ο Ελληνας της κατά κανόνα εσωστρεφούς και μονολιθικής Ελλάδας, αλλά και ο πολίτης της μάλλον γερασμένης και κουρασμένης ευρωπαϊκής ηπείρου, η οποία, επαναπαυμένη στο επί αιώνες συσσωρευμένο πολιτικό, επιστημονικό και καλλιτεχνικό της κεφάλαιο, παρακολουθεί με εμφανή αμηχανία και απροθυμία, που συχνά γυρίζει σε κομπασμό (τυπικό δείγμα επαρχιώτικης συμπεριφοράς), την ολόφρεσκη κι ακόμη δυνατή Αμερική (ένα μωσαϊκό φυλών και εθνοτήτων μακριά από την τυραννία της εθνικής καταγωγής) να ανοίγεται στην απεραντοσύνη του αγνώστου, επενδύοντας στις υποσχέσεις του μέλλοντος χωρίς κανέναν περιορισμό.

Αμερική, όμως, στο βλέμμα του Κιουρτσάκη δεν είναι μόνο στήθος φουσκωμένο από την ορμή για επιτυχία και κατάκτηση, αλλά και ένας κουρδιστός, κάποτε τελείως μηχανικός κόσμος, πνιγμένος στο χρήμα, τον πρωταθλητισμό των πάσης φύσεως επιδόσεων, την καταστροφική τεχνολογία, την εμπορευματοποίηση των τεχνών ή την καταθλιπτικά ομογενοποιημένη κατανάλωση.

Διασχίζοντας το κέντρο της Νέας Υόρκης και ρίχνοντας λαίμαργα παντού το βλέμμα του, ο χωρικός του Κιουρτσάκη αρνείται εν τέλει να βάλει στο καλάθι του τον οποιονδήποτε δογματισμό: η Αμερική είναι ένας τόπος μεγαλείου και αντιφάσεων και ο ταξιδιώτης πρέπει να αλλάξει πολλές φορές αποσκευές μέχρι να φτάσει στον τελικό του προορισμό.

Αντλώντας στοιχεία από το πολιτικό δοκίμιο, την ταξιδιωτική αφήγηση και το προσωπικό ημερολόγιο, ο Κιουρτσάκης φτιάχνει ένα συνεκτικό και γεμάτο ζωντάνια και ρυθμό κείμενο, που δεν χάνει ποτέ την ισορροπία και τον βηματισμό του και μοιάζει να τον οδηγεί με ασφάλεια σε ένα νέο συνθετικό τοπίο.

Η δύναμη του παραλόγου

Γεννημένος το 1925, ο Παντελής Καλιότσος ανήκει στους συγγραφείς της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, μολονότι εμφανίστηκε κάπως αργά (το 1964) στην πεζογραφική σκηνή σε σχέση με τους συνομηλίκους του.

Η πολιτική και η Ιστορία, που σημάδεψαν το έργο και τη στάση των πρώτων μεταπολεμικών, αποτελούν για τον Καλιότσο ένα μοχθηρό και τρομοκρατικό σύμπαν, που δημιουργεί ένα ιλιγγιώδες υπαρξιακό κενό και οδηγεί στον πανικό και το παράλογο, προκαλώντας εκ παραλλήλου ένα ακατανίκητο ρεύμα οργής και απώθησης. Αυτό ακριβώς είναι, νομίζω, και το νόημα του τίτλου του καινούριου βιβλίου του «Ποιους θα δαγκώσω άμα ΛΥΣΣΑΞΩ» («Καστανιώτης»). Χρησιμοποιώντας τα πιο ετερογενή μέσα (από την υπερβολή, το πομπώδες ύφος και το παραδοξολόγημα μέχρι την καυστική ειρωνεία και τον ανελέητο αυτοσαρκασμό), ο Καλιότσος φτιάχνει μια μυθιστορηματική αυτοβιογραφία, όπως σαφώς το δηλώνει και στον υπότιτλο του βιβλίου του, μιλώντας με λοξό τρόπο (σε ένα πνεύμα συνεχούς αποκαθήλωσης) για τα πάντα: για τα παιδικά του χρόνια στην προσφυγική συνοικία του Βύρωνα (αν αναγνωρίζω σωστά τον τόπο), για την πείνα και τις στερήσεις της Κατοχής, για την απομόνωσή του κατά τη δεκαετία του 1960 στη Σκύρο, αλλά και για την ίδια την πεζογραφία του, που προκύπτει αίφνης ολοζώντανη μέσα από την εσκεμμένα παρατονισμένη αντίληψή της για τον κόσμο. Μια δουλειά που είναι αδύνατον να μας αφήσει αδιάφορους.

Νέες εκδόσεις

«Βίνσεντ»

JOEY GOEBEL

Μετάφραση: Δημήτρης Καρύδας.

Επιμέλεια: Νίκος Βλαντής.

Εκδόσεις «Το Μαγικό Κουτί».

Η εκπληκτική ιστορία του ορφανού Βίνσεντ, που θα μπορούσε να είναι ο Βαν Γκογκ: η τεράστια επιτυχία, του αλλά και η σύγκρουσή του με τον μάνατζέρ του, Χάρλαν, ο οποίος θα τον εκμεταλλευθεί οικονομικά και θα τον κάνει ερείπιο ψυχικά, οδηγώντας τον σε θανάσιμα ερωτήματα.

«Τα χρόνια»

ΑΝΝΙΕ ERNAUX

Μετάφραση: Ρίτα Κολαΐτη.

Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος.

Από τα οικογενειακά γεύματα στο χωριό κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1940 μέχρι τις ημέρες μας: η Ανί Αρνό γράφει για τη Γαλλία του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, κατορθώνοντας να ισορροπήσει την αφήγησή της μεταξύ ατομικού και συλλογικού.

Ποιητική:

«Εξαμηνιαίο περιοδικό για την τέχνη της ποίησης, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2009», τεύχος τέταρτο.

Εκδόσεις «Πατάκη».

Το σημαντικό κείμενο του Φενολόζα «Ο κινεζικός γραπτός χαρακτήρας ως μέσο ποίησης» δημοσιεύεται στο νέο τεύχος της πλούσιας σε ύλη «Ποιητικής». Στο ίδιο τεύχος, ο Γ. Ευθυμιάδης μεταφράζει το σατιρικό ποίημα του Π. Μπις Σέλεϊ «Του Διαβόλου το σεργιάνι».

«Η γαλάζια ώρα»

ΑΛΟΝΣΟ ΚΟΥΕΤΟ Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος.

Εκδόσεις «Μεταίχμιο».

Ενας σαραντάχρονος με τέλεια οργανωμένη ζωή ανακαλύπτει το εγκληματικό παρελθόν του πατέρα του και καλείται να αναμετρηθεί με την οδυνηρή του αλήθεια. Ενα συναρπαστικό μυθιστόρημα με φόντο τον εμφύλιο πόλεμο του Περού μεταξύ 1980 και 1992.

«Η Χάρις»

ΕΛΕΝΗ ΛΑΔΙΑ Μυθιστόρημα.

Βιβλιοπωλείον της «Εστίας».

Τα περίεργα συμβάντα ενός παράξενου κτιρίου με τελείως απρόβλεπτους ενοίκους. Ενα μυθιστόρημα με εναλλασσόμενες αφηγήσεις και πλήθος εκπλήξεις. Η «Χάρις» κυκλοφορεί σε δεύτερη έκδοση.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογία
Πώς φορολογούσαν οι αρχαίοι
Κινηματογράφος
Στο Λίβερπουλ με τον Τζον Λένον
Θέατρο
Παλεύοντας με τη μοίρα
Συνέντευξη: Μάρτιν Σκορτσέζε
«Ζούμε ακόμα την παράνοια του '50»
Τηλεόραση
Η τηλεόραση μάς βάζει τα γυαλιά
Συνέντευξη: Ελένη Κοκκίδου
«Θέλαμε ζωή, όχι θέατρο»
Μουσική
Δύο λευκώματα, δύο εποχές
Συνέντευξη: Κριστόφ Εσενμπαχ
«Η μουσική με όπλισε»
Πολιτιστικές προτάσεις με 10 ευρώ
Εκατό προτάσεις με δέκα ευρώ
Φωτογραφία
Το αμαρτωλό βλέμμα του φακού
Χορός
«Δάφνις και Χλόη» ενήλικοι
Η εξέλιξη του ενδύματος
Μια έκθεση στα μέτρα μας
Παράσταση
Στο κινητό με τον Σεν Σανς
Ντοκιμαντέρ για την Κική Δημουλά
Μια ποιήτρια εξομολογείται
Προσφορά της «Κ.Ε.»
Το αληθινό Βυζάντιο
Άλλες ειδήσεις
Fix it!