Έντυπη Έκδοση

Ενας σάτυρος στη Μόσχα

Ο γεροντάκος Αλαντίν ζει σ' έναν παραθεριστικό συνοικισμό έξω από τη Μόσχα και είναι κατά εντελώς απρόσμενο τρόπο παρών στο πραξικόπημα του Γέλτσιν το 1993. Βλαντιμίρ Μακάνιν «Τρόμος».

Ο Βλαντιμίρ Μακάνιν γεννήθηκε το 1937 στα Ουράλια και εμφανίστηκε στα ρωσικά γράμματα το 1965, αλλά απελευθέρωσε το ταλέντο του μόνο από τη δεκαετία του 1980 και μετά, οπότε και απαλλαγμένος από τη λογοκρισία κατάφερε να γίνει ο μυθιστοριογράφος του μετασοβιετικού τοπίου, αποκαλύπτοντας (με έργα όπως το «Αντεργκράουντ ή ένας ήρωας του καιρού μας» και «Το μυθιστόρημα του Κλιουτσαριόφ») την παθολογία μιας κοινωνίας διχασμένης ανάμεσα στις καινούριες οικονομικές ή καταναλωτικές της δυνατότητες και τις παλαιές γραφειοκρατικές αδράνειες ή αγκυλώσεις της.

Με το μυθιστόρημά του «Τρόμος», που κυκλοφορεί σε μετάφραση Αλεξάνδρας Δ. Ιωαννίδου από τις εκδόσεις Καστανιώτη, ο Μακάνιν φτιάχνει έναν ευτράπελο και συνάμα τρυφερά κοιταγμένο κόσμο, ρίχνοντας στη Ρωσία της δεκαετίας του 1990 μια λοξή ματιά, η οποία βάζει στη θέση του αλλοτινού καθημερινού δράματος μια καυστική σάτιρα, αντλημένη από την παράδοση του Γκόγκολ, αλλά και του Μπουλγκάκοφ.

Πρωταγωνιστής στον «Τρόμο» είναι ο γεροντάκος Αλαντίν ή Πιότρ Πετρόβιτς, που ζει σε έναν παραθεριστικό συνοικισμό έξω από τη Μόσχα (του έχει παραχωρηθεί ένα φτωχικό ενδιαίτημα στο εσωτερικό μιας ντάτσας). Ο Αλαντίν είναι κατά εντελώς τυχαίο τρόπο παρών στο πραξικόπημα του Γέλτσιν το 1993 (δύο χρόνια μετά την υποστήριξή του στον Γκορμπατσόφ) και έχει πάθος για τις όμορφες και νεαρές γυναίκες, στα φουστάνια των οποίων μπλέκεται συνεχώς, άλλοτε με μισοκακόμοιρο ύφος και άλλοτε με το σφρίγος ή τη ρώμη του καρδιοκατακτητή.

Ο Μακάνιν έχει δηλώσει ότι ο γερο-σάτυρός του είναι μια «ασύμμετρη απάντηση» στη «Λολίτα» του Ναμπόκοφ, αλλά ο Πιότρ Πετρόβιτς μοιάζει να παίρνει περισσότερο τα χαρακτηριστικά του από το «Σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών» του Γιασουνάρι Καβαμπάτα ή τις «Θλιμμένες πουτάνες της ζωής μου» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ο οποίος έχει ομολογήσει απερίφραστα την οφειλή του στον Καβαμπάτα. Βέβαια, ο Αλαντίν δεν αρκείται να θαυμάζει το γυναικείο κορμί λουσμένο στο άδηλο φως και ξέρει πώς να τρυγήσει την άγουρη νεανική σάρκα, που έχει την τύχη να του προσφέρεται αφειδώς. Συναντά, όμως, τον Καβαμπάτα και τον Μάρκες στη λατρεία του για το φεγγάρι και τις νυχτερινές ποιητικές υπερβάσεις.

Μολονότι ο Μακάνιν γίνεται συχνά κουραστικός, με το πανομοιότυπο των ερωτικών περιπετειών του ήρωά του και με τη μάλλον φλύαρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του, ο «Τρόμος» διαθέτει μια βαθύτερη ανατρεπτική δύναμη, η οποία κορυφώνεται με τις ιλαροτραγικές σκηνές που εκτυλίσσονται απέναντι στα τεθωρακισμένα της νέας γραφειοκρατίας: σκηνές σπαρακτικού παραλογισμού και αποκαθήλωσης κάθε έννοιας εξουσίας.

Ενας οδικός χάρτης για τη λογοτεχνία

Τα λεξικά αποτελούν πάντα ένα στοίχημα και μια πρόκληση και δεν μπορεί ποτέ να είναι οριστικά.

Το υλικό των πληροφοριών τους υπόκειται στις μεταβολές του ιστορικού χρόνου, ο οποίος και αποτυπώνεται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στις σελίδες τους. Το «Λεξικό λογοτεχνικών όρων και θεωρίας λογοτεχνίας» του Charles Cuddon, που κυκλοφόρησε πρόσφατα, σε μετάφραση Νικήτα Παρίση και Μαρίας Λιάπη, από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο», είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για όσους ασχολούνται με τη λογοτεχνία και έχει ενσωματώσει στα λήμματά του όλες τις εξελίξεις οι οποίες παρουσιάστηκαν τα τελευταία χρόνια στην υπερπαραγωγή τόσο του μυθιστορήματος όσο και της θεωρίας της λογοτεχνίας.

Παράλληλα, ο Cuddon, λεξικογράφος, αλλά και μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος και θεατρικός συγγραφέας, έχει καλύψει στην έρευνά του τα παραδοσιακότερα είδη του θεάτρου και της ποίησης ενώ έχει φροντίσει και για συστηματικές αναφορές στην αστυνομική λογοτεχνία ή στη λογοτεχνία του τρόμου και των φαντασμάτων. Βασικό του προτέρημα, όπως κάθε ευσυνείδητου λεξικογράφου, η σαφήνεια, η πυκνότητα και η εποπτεία πολύ διαφορετικών μεταξύ τους πεδίων.

Αξιος και ο κόπος των μεταφραστών, που προσάρμοσαν τον Cuddon στις ανάγκες της ελληνικής γλώσσας και παιδείας, προσφέροντάς μας κυριολεκτικά ένα έργο ζωής.

Νέες εκδόσεις

«Κι αν όσα λένε οι οικολόγοι δεν είναι αλήθεια»;

JEAN DE KERVASDOUE

Μετάφραση: Ανδρέας Μιχαηλίδης.

Επιμέλεια: Αννα Μαραγκάκη.

Εκδόσεις «Πόλις».

Η φύση δεν είναι μια αγαθή δύναμη, που κινδυνεύει από την τεχνολογία και η τεχνολογία, δεν έχει πάψει να βελτιώνει καθημερινά την τύχη μας. Ενας αιρετικός διάλογος με την οικολογία από τον καθηγητή των Οικονομικών της Υγείας Ζακ ντε Κερβαντουέ.

«Ο ταλαντούχος κύριος Ρίπλεϋ»

PATRICIA HIGHSMITH

Μετάφραση: Ανδρέας Αποστολίδης.

Εκδόσεις «Αγρα».

Το πρώτο μυθιστόρημα της σειράς της Πατρίσια Χάισμιθ με ήρωα τον Τομ Ρίπλεϊ, που χάρη στη γοητεία του θα εξασφαλίσει μια παραμυθένια ζωή. Ενας ήρωας που θα εμφανιστεί σε τέσσερα ακόμη βιβλία της Χάισμιθ και θα μαγέψει σκηνοθέτες όπως ο Ρενέ Κλεμάν.

«Τα Ιστορικά»

Περιοδική έκδοση ιστορικών σπουδών.

Τεύχος 51. Δεκέμβριος 2001.

Εκδοτικός οίκος «Μέλισσα» και Μουσείο Μπενάκη.

Τι είναι η περιβαλλοντική ιστορία και ποια ήταν η εκκλησιαστική πολιτική των Ενετών στον Μοριά; Ενα από τα κεντρικά θέματα του καινούριου τεύχους του περιοδικού «Τα Ιστορικά», που διευθύνουν ο Σ. Ασδραχάς, ο Α. Δεληβοριάς και ο Β. Παναγιωτόπουλος.

«Γένεση»

ΜΠΕΡΝΑΡΝΤ ΜΠΕΚΕΤ

Μετάφραση: Μαλβίνα Αβαγιανού. Μυθιστόρημα. Εκδόσεις Πατάκη.

Μια γυναίκα από το μακρινό μέλλον προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα για την ακεραιότητα του ανθρώπου και της ψυχής του. Ενα θρίλερ που συναντά την επιστημονική φαντασία για να τοποθετηθεί απέναντι σε σύγχρονα φιλοσοφικά προβλήματα.

«Δώρα του βυθού»

ΑΝΝ MORROW LINDBERGH

Μετάφραση: Κυριακή Σαρτζετάκη.

Εκδόσεις «Γιαλός».

Ενα ταξίδι εσωτερικής αναζήτησης, με σκοπό την εξοικείωση με τον βαθύτερο εαυτό και τις πραγματικές του ανάγκες. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε 45 γλώσσες και κυκλοφορεί πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Δέκα νέοι δημιουργοί μιλούν για τη σημαία
Η σημαία της τέχνης μας
Κινηματογράφος
Οι άντρες με τα μαύρα
Εξι ντοκιμαντέρ σε μια εβδομάδα
Sex and drugs and Ian Dury
Προσφορά της «Ε»
Το «Ρεμπέτικο» στην «Ε»
Μιούζικαλ
«Με λένε Κυριακή Παπαδοπούλου»
Εικαστικά
Τα χρώματα της κρίσης
Φρόιντ στο Μπομπούρ
Η Πόλη... φλέγεται
Μοντέρνοι καιροί
Αρχοντικό Χατζηκυριάκου-Γκίκα
Ενα μουσείο γεννιέται
Αρχαιολογία
Νέα ματιά στην αρχαία Ερέτρια
Λογοτεχνία
Οι σελίδες που δεν είδαμε
Εξω απ' τα δόντια
Συνέντευξη: Ντέιβιντ Λιντς
«Καιρός να αφεθείτε...»
Άλλες ειδήσεις
Κυρία μου, ο Λάκης Λαζόπουλος!