Έντυπη Έκδοση

Το χάδι που δεν γνώρισε

Σχεδόν δεν το πιάνει το μάτι σου -διακριτικό εξώφυλλο, ελάχιστες σελίδες, άγνωστος συγγραφέας...Κι όμως, το «Χάδι» του Αλέξανδρου Στεφανίδη, με τα δώδεκα μικροσκοπικά διηγήματα, κρίκοι όλα της ίδιας αλυσίδας, είναι από τα βιβλία που αφήνουν γερό αποτύπωμα μέσα σου (εκδ. Αγρα).

Γραμμένο σε τρίτο πρόσωπο, χωρίς μελοδραματικές κορόνες, με γλώσσα ευθύβολη και λιτή, ζωντανεύει στιγμιότυπα από την παιδική κι εφηβική ηλικία ενός αγοριού μεγαλωμένου σε ορφανοτροφείο, πολλαπλώς διαψευσμένου και στερημένου από τρυφερότητα. Ο,τι διαβάζεις, έχει συμβεί δεκαετίες νωρίτερα. Αντιλαμβάνεσαι πως πίσω από το αγόρι, πίσω από τον ενήλικο αφηγητή και πίσω από τον 52χρονο συγγραφέα βρίσκεται ο ίδιος άνθρωπος. Η απόσταση ωστόσο που έχει μεσολαβήσει, λογοτεχνικά, αποδεικνύεται σωτήρια.

Ολα ξεκινούν από μια παρ' ολίγον ανθρωποκτονία: «Το κακό συνέβη ένα πρωί, όταν εκείνος -μόλις τεσσάρων χρόνων- έλειπε στον παιδικό σταθμό. Η μάνα του έπινε τον πρωινό καφέ στο τραπέζι της κουζίνας φορώντας την καθημερινή της ρόμπα. Συνήθιζε να βουτά ένα παξιμάδι. Ο πατέρας ήταν ακόμα στο κρεβάτι. Οπως περιέγραψε εκ των υστέρων η μάνα του, αισθάνθηκε μια ζέστα στην πρώτη πισώπλατη μαχαιριά. Στη δεύτερη σηκώθηκε σφαδάζοντας. Ο πατέρας συνέχισε να τη μαχαιρώνει. Εκείνη έτρεχε να γλιτώσει. Τρεις-τέσσερις-πέντε. Ετρεχε, έπεφτε, σηκωνόταν, φώναζε και το αίμα σχημάτιζε ρυάκι ώς την αυλόπορτα, όπου λιποθύμησε έπειτα από δεκατρείς μαχαιριές»...

Ο θύτης -ψαράς, χωρίς δουλειά και με προβλήματα υγείας- θα παραδοθεί στις αρχές και θα πεθάνει στη φυλακή. Το θύμα -ξυλοφορτωμένο κατ' επανάληψιν παλιότερα- θα χρειαστεί πολύμηνη νοσηλεία και ποτέ δεν θα μιλήσει για το τι πήγε στραβά. Τα παιδιά τους φιλοξενούνται από συγγενείς. Κι ένα απ' αυτά, όταν έρχεται η ώρα να πάει σχολείο, στέλνεται σε ορφανοτροφείο, κάπου στα βόρεια προάστια της Αττικής. Στις αλλαξιές που κουβαλάει μαζί του, θα ραφτεί με χρωματιστή κλωστή ο αριθμός που του αντιστοιχεί. Κανείς εκεί δεν αποκαλεί τα παιδιά με τ' όνομά τους: «Να έρθει το 67 στην τραπεζαρία. 122 τι σου 'χω πει;».

Οι τίτλοι των διηγημάτων είναι εύγλωττοι: «Το νούμερο», «Το ραδιοφωνάκι», «Το καψώνι», «Η μελέτη», «Ο σινεμάς», «Το επισκεπτήριο»... Ολη η βία, όλη η μοναξιά, όλο το έλλειμμα στοργής συμπυκνώνονται από τον Στεφανίδη σε εικόνες που δεν ξεχνιούνται εύκολα. Βλέπεις το αγόρι να σέρνεται κάτω από τα κρεβάτια του θαλάμου, ψάχνοντας τα κομμάτια του τρανζίστορ που του κατάσχεσαν, και νιώθεις στο ακέραιο την έντασή του όταν, κρεμασμένο στην εξωτερική καγκελόπορτα, με τα μάτια καρφωμένα στη στάση του λεωφορείου, περιμένει να φανούν οι κοντές γάμπες και τα τετράγωνα τακούνια της μάνας του. Αναγουλιάζεις με τις τιμωρίες που υφίσταται για ψύλλου πήδημα, μοιράζεσαι την απογοήτευσή του όταν στο «σινεμά» λογοκρίνεται πάραυτα κάθε σκηνή που δείχνει φιλί, και φυσικά το καμαρώνεις όταν, παλικαράκι πια, ορθώνει ανάστημα στον σκληροτράχηλο επιμελητή του.

Δύο από τα πιο δυνατά διηγήματα της συλλογής, «Το Τάμα» και ο «Φίλος», εκτυλίσσονται εκτός ιδρύματος. Το πρώτο, στην καμπίνα ενός πλοίου που μοιράζονται ο ήρωας, η μάνα του κι ένας μεσήλικος ασυρματιστής, κι όπου τον τόνο δίνουν οι συγχεχυμένοι ήχοι από ρούχα, στρωσίδια και κοφτές, ασθματικές ανάσες, φέρνοντας το αγόρι σε απόγνωση. Το δεύτερο, στο σπίτι του μοναδικού κολλητού που έχει αποκτήσει στην εφηβεία του, στη διάρκεια μιας εκδρομής που θα τελειώσει πριν την ώρα της. «Μες στον ύπνο του, ένιωσε το χέρι του φίλου του ν' αγγίζει τη φύση του που ήταν σε στύση. Τινάχτηκε σαν σε κακό όνειρο». Στο λεωφορείο, ωστόσο, της επιστροφής, η συγγνώμη γίνεται δεκτή με μια σπαρακτική αγκαλιά και με περίσσευμα κατανόησης.

Το «Χάδι» ολοκληρώνεται την ημέρα που ο ήρωας, πρωτοετής φοιτητής, κηδεύει τη μητέρα του κι ανακαλεί την τελευταία φορά που είχε νιώσει στο σώμα του τη ζεστασιά της: στα έξι του, σε συγγενική επίσκεψη, όταν εκείνη του δάγκωσε με τα υγρά της χείλη το αυτί του. Ισως αυτή η ανάμνηση να πυροδότησε τη συγγραφή του βιβλίου. Θα γράψει άραγε κι άλλα βιβλία ο Αλέξανδρος Στεφανίδης; Να τι απαντά ο εκδότης του, Σταύρος Πετσόπουλος: «Πράγματι το υλικό των διηγημάτων είναι αυτοβιογραφικό, αλλά η οικονομία, η αποτελεσματικότητα της κάθε φράσης, η έλλειψη εύκολου αναθέματος, είναι στοιχεία που φανερώνουν λογοτέχνη. Ενδεχομένως να δυσκολευτεί, αλλά πιστεύω πως θα ξαναγράψει». Μακάρι!

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Παρουσίαση βιβλίου
Βιβλίο
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Ψιλά γράμματα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
«Καταστροφή» ο Ολάντ
Θέατρο
Τέχνη με χορηγούς... τους γονείς τους
Βιβλίο
Το χάδι που δεν γνώρισε
Ψιλά γράμματα
Φεστιβάλ
Ενας Ελληνας πίσω από την υπόθεση Γουότεργκεϊτ
Καλλιτεχνικό ρεπορτάζ
Παραμύθια που έπλασαν παιδιά
Εγκαίνια στο ΕΜΣΤ πριν από τον Ιούνιο
Νύφες ή προϊόντα σεξοτουρισμού;
TV & Media
Η αναβάθμιση του Θωμόπουλου και οι νέες προκηρύξεις της ΝΕΡΙΤ
Απάντηση των απολυμένων της ΕΡΤ
Εκκληση για έκτακτο επίδομα ανεργίας