Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

Πεντάλ

  • Εν ουδενί χρόνω (συνέχεια)

    PERVIGILIUM VENERIS

    Αύριο ας αγαπήσει όποιος δεν αγάπησε ποτέ,

    κι όποιος αγάπησε, αύριο ας αγαπήσει!

    Ανοιξη νέα, άνοιξη τώρα μελωδική· την άνοιξη γεννήθηκε ο κόσμος,

    Την άνοιξη ταιριάζουν οι αγάπες, την άνοιξη ζευγαρώνουν τα πουλιά

    Και το σύδεντρο λύνει την κόμη κάτω από γαμήλιες βροχές.

    (...)

    Αυτή με άνθινα πετράδια ζωγραφίζει την πορφυρόχρωμη χρονιά

    Αυτή τους κάλυκες που όρθωσε του Ζέφυρου η πνοή

    Δένει σε φουσκωμένους κόμπους· Αυτή σκορπά τα υγρά νερά

    Της στιλπνής δροσιάς που η αύρα της νύχτας αφήνει.

    Και λάμπουν τα δάκρυα τρέμοντας από το νικηφόρο βάρος:

    Κυλώντας η σταγόνα, με το μικρό της όγκο συγκρατεί τις πτώσεις της.

    Αγνώστου, Η ολονυκτία της Αφροδίτης (c. 350 μ.Χ.), μετάφραση Λεωνίδας Αργυρόπουλος, περ. Εκηβόλος, τ. 1, Αθήνα, χειμώνας 1978.

    Η επωδός Αύριο ας αγαπήσει (...) με την οποία αρχίζει και τελειώνει το ποίημα, αξίζει ν' ακουστεί και στο λατινικό πρωτότυπό της, για όσους απολαμβάνουν τον ήχο και τον ρυθμό του λόγου και τα συνακόλουθά τους (παρήχηση, κ.τ.λ.), στοιχεία που υποφέρουν συνήθως στις μεταφράσεις αλλά στην προκειμένη περίπτωση διασώζονται.

    Cras amat qui numquam amauit quique amauit cras amat!

    Εξοχο ποίημα, μακρόπνοο (στο περιοδικό καταλαμβάνει έξι σελίδες), έξοχη μετάφραση, σχεδόν αριστουργηματική. Σέβεται και το μέτρο και το νόημα. Αν μπορέσετε να βρείτε τεύχη του Εκηβόλου, αγοράστε τα. Αν μη τι άλλο, θα αναγνωρίσετε τη σοβαρή δουλειά των συνεργατών του, του διευθυντή του, του Βασίλη Διοσκουρίδη, της συντακτικής επιτροπής, και την τυπογραφική επιμέλεια του Αιμίλιου Καλιακάτσου.

    ****************

    Ασχετο; κλασικό πάντως παρήχησης παράδειγμα

    τυφλeς τa τ' tτα τόν τε νοUν τa τ' uμματ' εr.

    Κατά μία εκδοχή, αυτό που εννοούμε όταν ονομάζουμε κάτι «κλασικό» σημαίνει εν ουδενί χρόνω, μόλις δηλαδή ωριμάσουν οι συνθήκες για να επισυμβεί εξαίφνης η αλλαγή για τον τυφλό. Προσιδιάζει και στον Απρίλη (μήνα σκληρό για τον Ελιοτ και την Ερημη χώρα), που, πάλι κατά μία εκδοχή, πάει γάντι στις μέρες μας.

    η Ανοιξη είναι ενα ισως χερι

    (που ερχεται απο Πουθενα

    με προσοχη) τακτοποιώντας μια

    βιτρινα, που την κοιτουν οσοι περνουν (κι ενω

    εκεινοι παρακολουθουν αυτη

    τακτοποιει αλλαζει βαζει

    με προσοχη εδω κατι παραξενο

    εκει κατι γνωστο) και

    ολα με προσοχη τ' αλλαζει

    η ανοιξη ειναι ενα ισως

    Χερι σε βιτρινα

    (που με προσοχη

    μετακινει εδω κι εκει Καινουρια και

    Παλια, ενω

    την παρακολουθουν με προσοχη

    βγαζοντας ενα ισως

    κλασμα λουλουδιου εδω βαζοντας

    ενα ποντο αερα παραπερα) και

    χωρις να σπαζει τιποτα

    ποίημα άτιτλο και άστικτο του Εντουαρντ Εστλιν Κάμμινγκς (1894-1962), καινοτόμου αμερικανού ποιητή.

    Η αντιδιαστολή του με το ποίημα του Αγνώστου δεν χρειάζεται πολλά σχόλια. Και τα δύο ποιήματα συμβαδίζουν με την εποχή τους και τις δυνατότητές της, με υλικό τη γλώσσα, τη φανοποιία και τη μελοποιία της. Αλλά, τουλάχιστον στην ποίηση του Κάμμινγκς, όσο ξέρω, το «ισως χερι» επιχειρεί κάτι τολμηρό για την εποχή του.

    Ανοιξη

    Ι

    Η αύρα αναγγέλλει γάμους

    ανηλεείς.

    Μαρμαρυγή αποκάλυψης

    σε κάθε που γεννιέται.

    Το χόρτο κάνει την ανυπαρξία

    και τρέμει.

    Επισφαλές το να μην είσαι

    νέος.

    Φρανσουά Ζακμέν, βέλγος ποιητής (1929-1992).

    Κι άλλο ένα ποίημα βέλγου ποιητή, του Γουίλλιαμ Κλιφ αυτή τη φορά (1941-) για την ημέρα της Πεντηκοστής (πενήντα μέρες μετά την Ανάσταση) που συμπίπτει φέτος με το τέλος της άνοιξης.

    SART-RISBART

    Αυτή τη μέρα της Πεντηκοστής

    το έτος χίλια εννιακόσια εβδομήντα τρία

    βραδυπορούμε στη δημοσιά της εξοχής

    σύννεφα μαύρα και βαριά μάς συνοδεύουν

    βυθιζόμαστε σ' ένα δρόμο με γούπατα

    ο πατέρας μου χαστουκίζει τσουκνίδες

    με τους κόμπους του μπαστουνιού του

    για να βρει το δρόμο που διέτρεχε

    στην παιδική του ηλικία αλλά χάνεται όλος

    σ' ένα σωρό τσουκνίδες και πρέπει να γυρίσουμε

    γιατί η βροχή που έθρεψε αυτό το πράσινο

    που μας ξεπέρασε σε μπόι ρίχνει το μελάνι της

    κι απειλεί το σύμπαν.

    Γι' αυτό αποτραβιόμαστε από τα μέρη αυτά

    και πάμε στα τρέχοντα

    μετάφραση Τάσος Δενέγρης

    Για τον γάλλο ποιητή και κριτικό Πιερ Ρεβερντύ, μεγάλος ποιητής είναι εκείνος που ύστερα από αυτόν δεν είναι δυνατό να εξακολουθούμε να σκεφτόμαστε πάνω στα πράγματα, ούτε να γράφουμε όπως πριν. Μπορεί· αλλά για πόσο; Δεν εξακολουθούμε να σκεφτόμαστε πάνω στα πράγματα (στα βασικά πράγματα!) όπως και πριν από τον Σαίξπηρ ή ασχέτως του Σαίξπηρ;

    Ο Ρεβερντύ δείχνει να πιστεύει ότι ο ποιητής μπορεί να πραγματοποιήσει μια σοβαρή αλλαγή. Μπορεί; Ο ποδηλάτης δεν το πιστεύει. Να γράφουμε όπως πριν δεν είναι δυνατό, έτσι κι αλλιώς. Η διαφορά μεταξύ του Pervigilium Veneris και του ποιήματος του Εντουαρντ Κάμμινγκς είναι αβυσσαλέα. Αλλά η ποίηση αλλάζει με τους μεγάλους ποιητές, μερικές φορές ακόμη και με τους ελάσσονες. Γίνεται κι εδώ όπως στην επιστήμη. Δεν μιλάμε όμως για πρόοδο. Μιλάμε απλώς για αλλαγή και για την έκπληξη που προκαλεί αυτή η αλλαγή ενώ σχηματίζεται στο σχήμα.

    Οι φωνές της νύχτας

    Οι φωνές της νύχτας. Από τις πρώτες εκδόσεις (1985) του οίκου Καστανιώτη. Ιδιοφυές βιβλίο της Ναταλίας Γκίνζμπουργκ· όπως και το Ετσι έγινε, που εξαντλεί σε εκατόν τριάντα πέντε σελίδες την ιστορία ενός ιταλικού χωριού και των ανθρώπων του μέσα στον χρόνο. Οι ήρωες ζωγραφίζονται, η δράση ζωγραφίζεται, χωρίς σχόλια και ψυχολογικές παρατηρήσεις που σπρώχνουν τον αναγνώστη σε συμπάθειες ή αντιπάθειες. Ψυχρή και λιτή αφήγηση που ξεκινάει με τον διάλογο μητέρας και κόρης γυρίζοντας από τον γιατρό, μέσα από ένα μονοπάτι, Οκτώβρη, τότε που αρχίζει να κάνει ψύχρα.

    Κρίμα που δεν μπορώ να αντιγράψω. Κρίμα που δεν θα το βρείτε εύκολα, γιατί αυτά τα βιβλία δεν κάνουν, ας πούμε, είκοσι χιλιάδες αντίτυπα, ούτε καν πέντε. Αν όμως το βρείτε, είναι σαν να μπαίνετε για τρεις ώρες σε κινηματογραφική αίθουσα. Στην προκειμένη περίπτωση, η λέξη είναι χίλιες εικόνες!

    Κι αν βρείτε αντ' αυτού το Ετσι έγινε, πάρτε το οπωσδήποτε κι αυτό.

    Η Ναταλία Γκίνζμπουργκ γεννήθηκε το 1816 και πέθανε το 1991. Δύο φορές, αν δεν πλανάται ο ποδηλάτης, προτάθηκε για Νόμπελ. Στην Ελλάδα δεν είναι και τόσο γνωστή.

    Αλσος Ευαγγελισμού: Αναψυκτήριο 50 τ.μ. γίνεται εστιατόριο 340 τ.μ.

    επισήμανση της δημοτικού συμβούλου Ελένης Πορτάλιου στην Εποχή της Κυριακής της 21ης Μαρτίου. Τριάντα ένας πολίτες (λέτε να έπαιξε ρόλο και το νούμερο;) πέτυχαν την προσωρινή αναστολή της άδειας οικοδομής του εστιατορίου Buchetto, εντός του Αλσους Ευαγγελισμού.

    Βοήθεια Χριστιανοί, κοντεύω να φλιπάρω! Οσο ο κύριος Κακλαμάνης παραμένει δήμαρχος Αθήνας, η πράσινη ανάπτυξη στα άλση, (σ' αυτά επικεντρώνεται προσωρινά το ενδιαφέρον του προσφιλούς δημάρχου, αλλά αν πάρει θάρρος θα πλησιάσει και τα πάρκα!) θα ταυτιστεί με τα πράσινα άλογα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
Το πρόβλημα του έργου τέχνης
Από τις 4:00 στις 6:00
Τα φιλιά φέρνουν επιτυχίες...
20 χρόνια χωρίς τον Stevie Ray Vaughan
Ζάππειο
33η Γιορτή Βιβλίου στο Ζάππειο, 17-30 Μαΐου
Η 33η Γιορτή Βιβλίου στο Ζάππειο, αφορμή για φιλοσοφικό περίπατο
Κριτική βιβλίου
Ανέσπερες λέξεις
Ο κοσμοπολιτισμός ως αρετή
Η αλληλογραφία δύο σημαντικών προσωπικοτήτων
Αφήγηση σε πολλαπλά επίπεδα
Το ηθικό πρόβλημα σήμερα
Αναζητώντας την ομηρική ποίηση
Στον βαρύ ίσκιο του Ομήρου Ο διδακτικός Ησίοδος
Το λυρικό πάθος της συγκίνησης
Ταραξίες στον κόσμο, στα νησιά, με δώρα, μάγους και πολύτιμους ελέφαντες
Πολλαπλές αναγνώσεις
Στη λειτουργία των αισθήσεων
Ευαισθησία και βαναυσότητα
Η ζώσα ηδυπάθεια του Πάτρικ Γουάιτ
Μουσική
Απόστολος Χατζηχρήστος
Ορχάν Παμούμ
Ο Ορχάν Παμούκ στο Βερολίνο και το «Μουσείο της Αθωότητας»
Η ευρωπαϊκή Κωνσταντινούπολη παλεύει με τις ανατολίτικες δεισιδαιμονίες
Ποίηση
Ποιήματα της Αγάπης
Συνέντευξη
Αλέξανδρος Μανωλάκης - Εκδόσεις Οκτώ
Συνέντευξη: Irvine Welsh
«Λατρεύω να βγάζω τους ανθρώπους από την ασφάλειά τους»
Συνέντευξη: Παναγιώτης Παπαϊωάννου
Τα ζώα αγαπούν περισσότερο
Άλλες ειδήσεις
Δοκίμια και τυφλά σημεία
Τα βραβεία του Ελληνικού Κέντρου Ρ.Ε.Ν.
Στα μονοπάτια με προφητείες και σημάδια