Έντυπη Έκδοση

Καινή Διαθήκη, μια μοναδική επανέκδοση

Η μετάφραση του Κυρίλλου Λουκάρεως

Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

εις το πρωτότυπο και μεταγλωττισμένο εις την κοινήν υπό Μαξίμου του Καλλιουπολίτου,

εκδόσεις Αλόη, Αθήνα σ.796, ευρώ 85

Ενα από τα μεγάλα θέματα που απασχόλησαν τον θεολογικό διάλογο μέσα στους κόλπους της Ορθοδοξίας υπήρξε και το θέμα της μετάφρασης της Καινής Διαθήκης στη νεοελληνική γλώσσα.

Γενικά, η μετάφραση της Αγίας Γραφής στις κατά τόπους γλώσσες των χριστιανικών πληθυσμών ουδέποτε απαγορεύτηκε επισήμως. Ομως από τον 17ο αιώνα και εξής παρατηρείται το φαινόμενο ορισμένες μεταφράσεις να απορρίπτονται και να καταδικάζονται. Κραυγαλέα περίπτωση του φαινομένου αυτού αποτελεί η πολεμική, η οποία ξέσπασε γύρω από τη μετάφραση της Καινής Διαθήκης από τον λόγιο κληρικό Μάξιμο τον Καλλιουπολίτη, ο οποίος ήταν και συνεργάτης τού τότε Οικουμενικού Πατριάρχου Κυρίλλου Λουκάρεως, στην καθομιλουμένη τότε νεοελληνική γλώσσα. Το έργο της μετάφρασης επετελέσθη στην πρεσβεία της Ολλανδίας στην Κωνσταντινούπολη κατά το διάστημα 1629-1633 και η μετάφραση ή μεταγλώττιση εξεδόθη το 1638 στη Γενεύη, στο τυπογραφείο του Pierre Aubert, με έξοδα της ολλανδικής κυβερνήσεως. Το ενδιαφέρον και ακανθώδες σημείο είναι το ότι την πρωτοβουλία για τη μετάφραση αυτή την οποία είχε εγκρίνει ο Κύριλλος Λούκαρις, είχαν δύο Ολλανδοί προτεστάντες, ο Κορνήλιος Haga, πρεσβευτής της Ολλανδίας στην Κωνσταντινούπολη, και ο καλβινιστής θεολόγος και πάστορας της πρεσβείας Αντώνιος Leger. Το εγχείρημα θεωρήθηκε άνοιγμα, ίσως και διείσδυση του προτεσταντικού πνεύματος μέσα στα πράγματα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, ο δε Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρις, ο οποίος σε διάστημα είκοσι έξι ετών, από το 1612 μέχρι το 1638, καθαιρέθηκε και αναγορεύτηκε έξι φορές Πατριάρχης, θεωρήθηκε «προτεσταντίζων».

Ο Κύριλλος Λούκαρις, ανακαινιστής, φιλοδυτικός, γεννήθηκε το 1572 και δολοφονήθηκε το 1638. Για πολλούς η απόφασή του να δεχθεί την πρόταση της μετάφρασης σε γλώσσα δημώδη, αποσκοπούσε στην άνοδο του πνευματικού επιπέδου του πληρώματος της Ορθοδόξου Εκκλησίας και αντικατόπτριζε το νεωτερικό πνεύμα το οποίο έπνεε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι σημερινοί θεολόγοι δεν είναι τελείως αρνητικοί στην πρωτοβουλία του, διότι συνυπολογίζουν τις συνθήκες της εποχής. Φαίνεται ότι μέριμνα του Λουκάρεως και του κύκλου του, καθώς και των προτεσταντών, ήταν να αντιταχθούν στην απειλή της Καθολικής Εκκλησίας, δηλαδή της Ρώμης, και δημιούργησαν, τρόπον τινά, ένα κοινό μέτωπο. Πάντως η μετάφραση πολεμήθηκε τότε σθεναρά, διότι συνεπήγετο την εμφανή ανάμειξη των προτεσταντών στα της Ορθοδοξίας. Δεν ήταν απλώς μια θεολογική - παιδευτική πρωτοβουλία, αλλά είχε και οικονομικά, άρα και πολιτικά κίνητρα. Από τους κυριότερους πολέμιους της μετάφρασης υπήρξε ο λόγιος Μελέτιος Συρίγος, ο οποίος για τη στάση του αυτή εξορίστηκε από τον Πατριάρχη Παρθένιο τον Β' στη Χίο. Πάντως, συγκριτική αξιολόγηση της μετάφρασης αυτής δεν έχει γίνει ακόμη.

Το γεγονός της επανέκδοσης της μετάφρασης ή μεταγλώττισης (φαίνεται ότι ο δεύτερος όρος προτιμάται) της Καινής Διαθήκης με τον τρόπο του Θρακός Μάξιμου του Καλλιουπολίτου επισημαίνει μάλλον την αναγκαιότητα της διάδοσης μιας «κοινής» γλώσσας μεταξύ των χριστιανών, βατής για όλους, πάνω στο κείμενο που είναι η ουσία και ο άξονας του χριστιανισμού. Θα ήταν άστοχο να θεωρηθεί κλίση ή τάση προς μια πλευρά, έναντι μιας άλλης. Αλλωστε, όσες προσπάθειες απλοποίησης και αν γίνουν, τίποτε δεν πρόκειται να υποκαταστήσει το δόγμα, την πίστη. Θρησκεία ίσον χώρος μεταφυσικής και υπαρξιακής αγωνίας, ο άπειρος χρόνος. Αυτό ισχύει για όλες τις θρησκείες και θα συνεχίσει να ισχύει όσο υπάρχουν θρησκείες. Η εκκοσμίκευση και η εκλαΐκευση δεν θα άρουν ποτέ τον μυστηριακό εν τέλει χαρακτήρα των θρησκειών. Δεδομένων δε των ραγδαίων και πρωτοφανών αλλαγών που συμβαίνουν στην υφήλιο, τα παλαιά παιχνίδια είναι και παρωχημένα, και μάταια! Ισως να πλησιάζει η στιγμή που ένας νέος ουμανιστικός αγνωστικισμός θα λάβει τον λόγο. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Η βαριά σκιά του Παρθενώνα
Μικρές ιστορίες και μεγάλοι μύθοι
Μια σκοτεινή πλευρά του ερωτισμού
Ανύπαρκτη ήπειρος, ψευδής πατρίδα
Ο Ντιλτάυ και οι προϋποθέσεις των επιστημών του πνεύματος
Μετά το πνεύμα, τι;
Ο νεοφιλελευθερισμός ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας
Ενα κείμενο για τον κόσμο
Γραφέας αντοχής
Μπλε οδηγός για έναν χαμένο κόσμο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Ο Δον Κιχώτης και η μουσική
Η μουσική κληρονομιά της γενιάς του '70
Βιβλιοθήκη μυστηρίου
Ενα σύνθετο σύγχρονο θρίλερ
Κριτική βιβλίου
Η βαριά σκιά του Παρθενώνα
Μικρές ιστορίες και μεγάλοι μύθοι
Η μετάφραση του Κυρίλλου Λουκάρεως
Μια σκοτεινή πλευρά του ερωτισμού
Ανύπαρκτη ήπειρος, ψευδής πατρίδα
Ο Ντιλτάυ και οι προϋποθέσεις των επιστημών του πνεύματος
Μετά το πνεύμα, τι;
Ο νεοφιλελευθερισμός ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας
Ενα κείμενο για τον κόσμο
Γραφέας αντοχής
Μπλε οδηγός για έναν χαμένο κόσμο
Λογοτεχνία
Το «Σάββατο» στην Κω
Αντίο, κυρία Σοφία
Οι μικρομεσαίες πόλεις του Νότου
Αντί προλόγου στο νέο του βιβλίο Αγιοι δαίμονες
Η τυφλή
Ιδιομορφή, Θαλασσί, Φίλντισι, Στάσει εκπίπτοντες: Νέοι εκδοτικοί οίκοι!
Οντα και μη όντα
Συνέντευξη: Μέμη Σπυράτου
«Σκηνοθετούσα τη ζωή μου γράφοντας το «σενάριο»»
Συνέντευξη:Δημήτρης Στεφανάκης
«Ο Λεωνίδας δεν είναι από τα χαϊδεμένα παιδιά της Ιστορίας»
Τηλεόραση
Οι δανεικές «Κεραίες της εποχής μας»