Έντυπη Έκδοση

Ενας πολιτικός λίβελος

Jean-Paul Sartre

Μπαριονά ή Ο γιος της βροντής

μτφρ.: Ελίνα Νταρακλίτσα

εκδόσεις Αιγόκερως, σ. 144, 8,36 ευρώ

Το πρωτόλειο θεατρικό έργο του γάλλου φιλοσόφου Jean-Paul Sartre (1905-1980) «Μπαριονά ή Ο γιος της βροντής» («Bariona ou le fils du tonnerre») στάθηκε η αφορμή για να κατανοήσει ο ίδιος τη δύναμη της τέχνης του θεάτρου και λειτούργησε ως εφαλτήριο για την ένταξή του στον χώρο της δραματουργίας. Το κείμενο γράφτηκε το 1940, την περίοδο της αιχμαλωσίας του από τους Γερμανούς στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Στάλαγκ, όπου του είχε ζητηθεί από τους ιθύνοντες να γράψει κάτι που θα μπορούσε να γίνει παράσταση την ημέρα των Χριστουγέννων. Το έργο ανέβηκε από τους κρατούμενους, ενώ ο ίδιος ο συγγραφέας ενσάρκωσε τον ρόλο του μάγου Μπαλτάζαρ, του ήρωα που έδωσε στον πρωταγωνιστή το έναυσμα για την κατανόηση της ουσίας της ύπαρξης. Το θέμα του κειμένου προέρχεται από τη μυθολογία του χριστιανισμού και πρόθεσή του ήταν να ενώσει πνευματικά το πλήθος των απίστων με εκείνο των πιστών θίγοντας παράλληλα την απολυτότητα του ναζισμού.

Ο αθεϊσμός και η θρησκευτική πίστη είναι δύο από τα βασικότερα ζητήματα που θίγονται στο έργο. Η επιρροή από τον Νίτσε παρότρυνε τον στοχαστή ν' αποκηρύξει τον ουνιβερσαλισμό και την τεκνοποιία, τον έκανε να συνδέσει τον υπαρξισμό και τον αντιανθρωπισμό, στοιχεία που είτε αναφέρονται είτε εννοούνται στο έργο αυτό, αλλά και αντιπαλεύουν με τα αντίθετά τους, την αγάπη προς τον συνάνθρωπο, το κοινωνικό σύνολο και τον Θεό.

Η ύπαρξη, το «είναι» δεν απεικονίζεται ως «μηδέν», αλλά ως όλον, ως άπαν. Η περιγραφή της γέννησης του Θεανθρώπου και η εμβάθυνση στη σημασία της μητρότητας, η καταλυτική παρουσία της βρεφοκρατούσας Παναγίας αναβαθμίζουν την αξία της ζωής, της συνύπαρξης, της γονιμότητας και εντέλει των σκοπών της ύπαρξης. Με το πολιτικό και θρησκευτικό αυτό έργο ο διανοούμενος εγκαταλείπει για λίγο τον αρνητισμό και την πεσιμιστική οπτική του για τον κόσμο, που εκφράστηκαν απερίφραστα από τη «Ναυτία» μέχρι τον «Τοίχο», το «Είναι και το μηδέν» και το «Ο υπαρξισμός είναι ανθρωπισμός».

Το μονόπρακτο περιλαμβάνει εφτά εικόνες και οι δραματουργικές του αδυναμίες ώθησαν τον δημιουργό ν' απαγορεύσει την έκδοση και το ανέβασμα για πολλά χρόνια, ενώ μόλις το 1970 κυκλοφορεί επίσημα από τον Gallimard. Το κείμενο σηματοδοτεί τη μεταστροφή του φιλοσόφου, τη ριζική αλλαγή στη σκέψη του και επικεντρώνεται στη φιγούρα του Μπαριονά, που φέρει το ιδιότυπο δεύτερο όνομα «Ο γιος της βροντής», και είναι ο αρχηγός ενός μικρού χωριού κοντά στη Βηθλεέμ. Η ιστορία εκτυλίσσεται την εποχή που η Ιουδαία είναι υποταγμένη στους Ρωμαίους, στους οποίους υποβάλλει και μια ετήσια δυσβάσταχτη φορολογία.

Ο ήρωας υιοθετεί τις αντιθετικές πλευρές του συλλογισμού τού Σαρτρ: της πίστης και της απιστίας, της ελπίδας και της απελπισίας, της γέννησης και του θανάτου, της απειλής και της φροντίδας, του πάθους και της αυτοσυγκράτησης, της λογικής και του παραλόγου. Ως προς τη δομή, είναι εμφανής η επιρροή από την αρχαία ελληνική τραγωδία, αλλά και μια διάθεση να προσεγγιστεί το είδος του λειτουργικού-θρησκευτικού δράματος.

Το «Μπαριονά» δεν αποτελεί μόνο έναν πολιτικό λίβελο, μια επαναστατική σάτιρα, αλλά πραγματοποιεί και μια σκεπτικιστική και μεταφυσική προσέγγιση στο μυστήριο της γέννησης, της μητρότητας και της ζωής, μετουσιωμένο σε χριστιανική τελετουργία.

Εξαιρετική η μετάφραση της Ελίνας Νταρακλίτσα στην πρώτη ελληνική έκδοση του κειμένου. Εκτενές, αναλυτικό και διαφωτιστικό το εισαγωγικό της δοκίμιο, με ακριβείς βιβλιογραφικές αναφορές και σημειώσεις.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ερωτική διελκυστίνδα
Με σκέψη για τη ρεκλάμα
Το φύλο που ζητά
Η απόκλιση του Σπινόζα
Η Σμύρνη πάντα εμπνέει και ενδιαφέρει
Στην κρίση απαντούν τα παιδιά
Το δώρο της Αναγέννησης στον άνθρωπο
Λογοτεχνία και Bollywood: Ποια είναι η ταυτότητα της σύγχρονης ινδικής κινηματογραφικής και λογοτεχνικής παραγωγής;
Χρόνος: εκείνο που η έλλειψή του μας το φανερώνει
Υπόκλιση στα όρια
Στον τόπο των τύψεων
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ερωτική διελκυστίνδα
Με σκέψη για τη ρεκλάμα
Το φύλο που ζητά
Η απόκλιση του Σπινόζα
Η Σμύρνη πάντα εμπνέει και ενδιαφέρει
Στην κρίση απαντούν τα παιδιά
Το δώρο της Αναγέννησης στον άνθρωπο
Λογοτεχνία και Bollywood: Ποια είναι η ταυτότητα της σύγχρονης ινδικής κινηματογραφικής και λογοτεχνικής παραγωγής;
Χρόνος: εκείνο που η έλλειψή του μας το φανερώνει
Ενας πολιτικός λίβελος
Υπόκλιση στα όρια
Στον τόπο των τύψεων
Λογοτεχνία
Σκέψεις για το έργο του Μίλτου Σαχτούρη και του Paul Celan
Διήγημα
Τα κόκκινα γοβάκια
Από τις 4:00 στις 6:00
Το έργο του Ομήρου, πηγή έμπνευσης για τους μουσικούς
Αφοσιωμένη στην τζαζ