Έντυπη Έκδοση

Σκανδιναβικό μοντέλο: Πρότυπο η Σουηδία

Το σκανδιναβικό μοντέλο, το οποίο αποτέλεσε πρότυπο για τρεις δεκαετίες, από το '50 ώς το '70, στις μέρες μας παρουσιάζει στοιχεία ύφεσης. Ολες οι παράμετροί του συγκεντρώθηκαν ιδανικά στη Σουηδία: ισχυρή σοσιαλδημοκρατία, εκτεταμένο κράτος πρόνοιας, συμβιβασμός μεταξύ των τάξεων και συναίνεση στην αγορά εργασίας. Το κάποτε ανθηρό κομμάτι του δυτικοευρωπαϊκού πολιτικού συστήματος χτυπιέται από την εγκαθιδρυμένη παγκοσμιοποίηση, τη δημογραφική γήρανση και την προϊούσα μετανάστευση.

Η αιχμή του δόρατός του, που ήταν η σοσιαλδημοκρατική εκδοχή του κοινωνικού κράτους, άρχισε να στομώνει, καθώς ο καπιταλισμός δεν αντέχει άλλο να πληρώνει ακριβά τους εργαζομένους των υπό διεκδίκηση συλλογικών συμβάσεων.

Δεν είναι είδηση ότι έχουν ανοίξει νέες αγορές στις πρώην Λαϊκές Δημοκρατίες του πάλαι ποτέ σοβιετικού συστήματος, ενώ εξακολουθητικά, εδώ και δεκαετίες πλέον, οι κατ' ευφημισμόν αναπτυσσόμενες χώρες εργάζονται αντί ενός έως ελαχίστων δολαρίων την ημέρα.

Η Μαίρη Χίλσον, η οποία διδάσκει στο Πανεπιστήμιο UCL του Λονδίνου και συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο του Ελσίνσκι, ολοκλήρωσε τη μελέτη της το 2007, προτού η κρίση χτυπήσει μετά γδούπου τις νότιες χώρες της Ευρωζώνης και την Ιρλανδία. Το σκανδιναβικό μοντέλο δεν το αντιμετωπίζει ως έναν παράδεισο, στον οποίο έχουν καταλυθεί άπασες οι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές αντιφάσεις, αντιθέσεις και αντινομίες.

Υποστηρίζει ότι είναι μέγας μύθος η φτωχή Σκανδιναβία, η οποία μεταμορφώνεται στα μέσα του εικοστού αιώνα σε μία από τις πλουσιότερες περιοχές του πλανήτη. Γιατί, έτσι και ανοίξεις ένα εγχειρίδιο ιστορίας της οικονομίας που ανεφέρεται στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, διαπιστώνεις ότι η Σκανδιναβία και πριν από τον περασμένο αιώνα παρουσιάζεται ως μία ανοιχτή εμπορική κοινωνία, η οποία ανήκει στο δίκτυο ανταλλαγών της Ευρώπης και του Βόρειου Ατλαντικού.

Φέρνει στην επιφάνεια τη γοητεία που άσκησε στην Αριστερά η σκανδιναβική οικονομική ιδιαιτερότητα, καθώς συνδύαζε την αποτελεσματικότητα του καπιταλισμού με υψηλά επίπεδα κοινωνικών δαπανών και οικονομική ισότητα. Για τη Δεξιά, πάλι, η οικονομική κρίση του '90, της προσέφερε επιχειρήματα υπέρ της αναποτελεσματικότητας της εκτεταμένης παρέμβασης του κοινωνικού κράτους στο πεδίο της οικονομίας.

Το σκανδιναβικό Βορρά, όπως προαναφέραμε, δεν τον αντιμετωπίζει η Μαίρη Χίλσον ως έναν και ενιαίο. Γι' αυτό θα σταθούμε σε ορισμένες διαφορές, οι οποίες διαφοροποιούν τη μία χώρα από την άλλη:

Η Σουηδία είχε την πιο ισχυρή οικονομία και τον πιο αναπτυγμένο βιομηχανικό τομέα. Τα καθεστηκότα συμφερόντα της αγροτικής τάξης -συμπεριλαμβανομένου και του κλάδου της αλιείας- άσκησαν μεγαλύτερη επιρροή στη Φινλανδία. Η Δανία, σε αντίθεση, διέθετε εξελιγμένη γεωργική εξαγωγική βιομηχανία.

Από κοινωνική άποψη, αυτό σήμαινε ότι στη Νορβηγία, την Ισλανδία και τη Φινλανδία, μεγάλο μέρος του πληθυσμού διατήρησε την πρσωπική του σχέση με την ύπαιθρο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα απ' ό,τι σε άλλες περιοχές της Ευρώπης.

Ιδιαίτερα η Φινλανδία άργησε να μετασχηματιστεί βιομηχανικά, και μόνο κατά τη δεκαετία του '70 και μετά, η συγκεκριμένη χώρα συνέκλινε με τις άλλες σκανδιναβικές σε επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής πολιτικής.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Παρουσίαση βιβλίου
Βιβλίο
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Η Αλκη Ζέη με μολύβι φάμπερ
Η πολιτική είναι θέμα αρχών
Οι βασικές αρχές ενός οραματιστή
Αναζητούσε συμμάχους στον αγώνα κατά της φτώχειας και της ανισότητας
Σύμπλευση εθνικών ταυτοτήτων
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Υγεία
Οταν η μνήμη μας προδίδει!
Μήπως πάσχετε από το σύνδρομο των ανήσυχων ποδιών;
Μπιενάλε
Χθες ονειρεύτηκα ξανά τη φυλακή
Greek Film Centre
Το ποτήρι ξεχείλισε για τον Παπαλιό
Κινηματογράφος
«Ηλίθιοι δολοφονούν»
Βιβλίο
Η Αλκη Ζέη με μολύβι φάμπερ
Η πολιτική είναι θέμα αρχών
Οι βασικές αρχές ενός οραματιστή
Αναζητούσε συμμάχους στον αγώνα κατά της φτώχειας και της ανισότητας
Σκανδιναβικό μοντέλο: Πρότυπο η Σουηδία
Σύμπλευση εθνικών ταυτοτήτων
Εξωσωματική γονιμοποίηση
Πώς να προετοιμαστείτε για εξωσωματική γονιμοποίηση
Ψυχολογία
Οι όμορφες θολώνουν το ανδρικό μυαλό!
Σεξουαλική συμπεριφορά
Είναι το σεξ άσκηση; Μύθος και πραγματικότητα
Νοσοκομεία
Χειρουργεία με αναμνηστικά! Ξεχασμένα χειρουργικά υλικά!